Đề xuất loạt giải pháp mở rộng hợp tác thương mại Việt Nam-Campuchia

Nhằm thúc đẩyhợp tác thương mại, đầu tư và tăng cường kết nối chuỗi cung ứng giữa Việt Nam và Campuchia, chiều ngày 15/5, Bộ Công Thương phối hợp với UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức “Hội nghị Xúc tiến thương mại, thúc đẩy xuất nhập khẩu khu vực miền Nam năm 2026” với chủ đề “Tăng cường kết nối chuỗi cung ứng và phát triển thương mại biên giới bền vững Việt Nam - Campuchia”.

Quang cảnh hội nghị

Cấp thiết hợp tác logistics, hạ tầng cửa khẩu

Tại hội nghị, ông Nguyễn Thành Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, việc thúc đẩy hợp tác logistics và phát triển hạ tầng cửa khẩu khu vực miền Nam với Campuchia cần được xem là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng xu hướng gia tăng thương mại, vận tải và trung chuyển hàng hóa qua tuyến biên giới phía Nam.

Thực tiễn hiện nay cho thấy, phần lớn hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam - Campuchia tập trung tại các cửa khẩu khu vực phía Nam, đặc biệt là hàng nông sản, nguyên liệu sản xuất, hàng tiêu dùng và hàng quá cảnh ASEAN. Do đó, việc phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông kết nối, trung tâm logistics, kho lạnh, cảng cạn và cửa khẩu thông minh sẽ góp phần giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực thông quan. Đồng thời, tăng khả năng kết nối chuỗi cung ứng giữa Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long với thị trường Campuchia và từng bước mở rộng liên kết thương mại trong tiểu vùng Mekong.

Ông Nguyễn Thành Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phát biểu tại hội nghị.

Ông Nguyễn Thành Nam cũng đề xuất 5 kiến nghị chính để thúc đẩy hợp tác logistics và phát triển hạ tầng cửa khẩu khu vực miền Nam với Campuchia, bao gồm:

Một là, ưu tiên phát triển các trung tâm logistics cửa khẩu tại Mộc Bài, Xa Mát, Tịnh Biên, Vĩnh Xương, Dinh Bà, Thường Phước, Hà Tiên… gắn với phân loại chức năng: trung chuyển container hàng hóa, logistics nông sản, kho lạnh, kiểm dịch, kiểm hóa tập trung.

Hai là, kết nối logistics cửa khẩu với cảng biển, cảng sông, ICD và vùng sản xuất, nhất là trục Tây Ninh - TP. Hồ Chí Minh - Cái Mép/Long An; An Giang - Cần Thơ - cảng biển; Đồng Tháp - vùng nguyên liệu Mekong - Campuchia.

Ba là, xây dựng cơ chế phối hợp Việt Nam - Campuchia về vận tải, kiểm dịch, hải quan, dữ liệu cửa khẩu, tiến tới mô hình cửa khẩu số, đặt lịch phương tiện, chia sẻ thông tin hàng hóa trước khi đến cửa khẩu.

Bốn là, phát triển logistics phục vụ nông sản và hàng tươi sống, gồm kho lạnh, sơ chế, đóng gói, kiểm nghiệm, truy xuất nguồn gốc, giảm tình trạng đưa hàng lên cửa khẩu mới xử lý.

Năm là, huy động doanh nghiệp đầu tư theo PPP, trong đó Nhà nước ưu tiên hạ tầng kết nối, mặt bằng, quy hoạch khu chức năng; doanh nghiệp đầu tư kho bãi, cảng cạn, kho lạnh, dịch vụ vận tải và nền tảng số.

Các đại biểu tham dự hội nghị

Đưa RISEP hướng tới thị trường xuất khẩu

Trong khi đó, bà Đỗ Thị Minh Trâm, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến Công (Cục CĐK) cho biết, việc thúc đẩy phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (RISEP) hướng tới thị trường xuất khẩu là định hướng quan trọng để từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi xuất khẩu khu vực và quốc tế.

Về đánh giá thị trường Việt Nam – Campuchia, bà Đỗ Thị Minh Trâm khẳng định, đây là thị trường láng giềng có quan hệ hợp tác thương mại truyền thống với dư địa tăng trưởng còn rất lớn đối với hàng hóa Việt Nam.

Bà Đỗ Thị Minh Trâm, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến Công (Cục CĐK).

Trong đó, các sản phẩm công nghiệp nông thôn khu vực miền Nam, đặc biệt là các mặt hàng nông sản chế biến, thực phẩm và hàng tiêu dùng – vốn là thế mạnh của các chủ thể RISEP, có sự tương đồng và phù hợp cao với thị hiểu người tiêu dùng Campuchia. Tuy nhiên, để khai thác bền vững, đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động chuyển dịch mạnh mẽ từ xuất khẩu tiểu ngạch sang chính ngạch, chú trọng vào chuẩn hóa chất lượng, bao bì nhãn mác và đáp ứng các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm để gia tăng sức cạnh tranh tại thị trường này cũng như tiến sâu vào khối ASEAN.

Các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của một số địa phương phía Nam được trưng bày, giới thiệu bên lề hội nghị.

Tại Hội nghị, lãnh đạo Cục ĐCK cũng đã trao đổi và đề xuất một số định hướng trọng tâm:

Thứ nhất, về thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ trong sản xuất. Cục ĐCK sẽ tiếp tục ưu tiên bố trí nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, các cơ sở công nghiệp nông thôn khu vực phía Nam đầu tư đổi mới máy móc, thiết bị, ứng dụng công nghệ tiên tiến và chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, quản trị và phân phối hàng hóa. Đây là giải pháp quan trọng nhằm chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng cao của thị trường nhập khẩu.

Thứ hai, về hỗ trợ chuyển đổi xanh nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Thời gian tới, Cục ĐCK sẽ tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ các doanh nghiệp áp dụng các giải pháp sản xuất sạch hơn, sử dụng năng lượng hiệu quả và phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn xanh không chỉ là yêu cầu tất yếu để tham gia thị trường quốc tế mà còn là cơ hội để nâng cao giá trị, uy tín và sức cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp nông thôn Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Thứ ba, về nâng cao hiệu quả công tác khuyến công và phát triển thị trường cho sản phẩm RISEP. Cục ĐCK đề nghị Sở Công Thương các tỉnh phối hợp chặt chẽ trong việc gắn kết hoạt động bình chọn sản phẩm theo đúng quy định với các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia. Đồng thời, Cục sẽ đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử xuyên biên giới, nhằm mở rộng kênh phân phối, quảng bá sản phẩm và tiếp cận trực tiếp với các đối tác nước ngoài.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Phước Thiện trao quà lưu niệm cho các đại biểu phía Campuchia.

Nâng cao hiệu quả kim ngạch song phương

Tại hội nghị, đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đề xuất, để tiếp tục thúc đẩy thương mại và đầu tư song phương phát triển bền vững, Cục Xuất nhập khẩu cho rằng cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách tạo thuận lợi thương mại theo hướng minh bạch, ổn định và thuận lợi cho doanh nghiệp. Các cơ quan quản lý cần tăng cường rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính không cần thiết; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý xuất nhập khẩu; nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành tại khu vực cửa khẩu.

Thứ hai, thúc đẩy phát triển hạ tầng logistics và kết nối chuỗi cung ứng khu vực biên giới. Cần ưu tiên đầu tư hệ thống kho bãi, trung tâm logistics, hạ tầng giao thông kết nối cửa khẩu; đồng thời nâng cao năng lực vận tải đa phương thức nhằm giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Thứ ba, tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp và phát triển thương mại biên giới chính ngạch. Các địa phương, hiệp hội ngành hàng và cơ quan xúc tiến thương mại cần phối hợp tổ chức nhiều hơn các hội chợ, diễn đàn kết nối giao thương, hoạt động kết nối cung cầu và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin thị trường Campuchia.

Thứ tư, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại và đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường. Doanh nghiệp cần chủ động chuyển đổi phương thức kinh doanh theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch nguồn gốc hàng hóa, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu bền vững tại thị trường Campuchia.