Đề xuất loạt tiêu chuẩn mới với người đánh giá an toàn, an ninh tàu biển

Người đánh giá an toàn tàu biển phải có ít nhất 3 năm kinh nghiệm đi biển

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Thông tư quy định phê duyệt, cấp Giấy chứng nhận về quản lý an toàn, an ninh tàu biển và lao động hàng hải. 

Điểm đáng chú ý tại dự thảo là đề xuất nâng chuẩn đối với người thực hiện đánh giá - những người được Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam công nhận để thực hiện thẩm định tài liệu, đánh giá hệ thống quản lý an toàn, hệ thống an ninh tàu và công tác quản lý lao động hàng hải.

Theo dự thảo, người thực hiện đánh giá phải tốt nghiệp đại học chuyên ngành Điều khiển tàu biển hoặc Khai thác máy tàu biển (Ảnh minh hoạ).

Theo dự thảo, người thực hiện đánh giá không chỉ cần tốt nghiệp đại học chuyên ngành Điều khiển tàu biển hoặc Khai thác máy tàu biển, còn phải có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kỹ thuật, vận hành an toàn hàng hải hoặc từng đảm nhiệm chức danh sỹ quan vận hành/quản lý. 

Đáng chú ý, để bảo đảm khả năng nắm bắt thực tế, dự thảo yêu cầu người đánh giá phải có tối thiểu 3 năm kinh nghiệm đi biển với tư cách sỹ quan trên các tàu biển cấp không hạn chế chạy tuyến quốc tế.

Bên cạnh nền tảng chuyên môn sâu, đội ngũ này còn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về ngoại ngữ, kỹ năng công nghệ thông tin và hoàn thành các khóa tập huấn nghiệp vụ thực hành dưới sự kèm cặp trực tiếp từ những chuyên gia giàu kinh nghiệm. 

Mỗi vị trí đều gắn liền với định mức thực hành tối thiểu theo chuẩn mực quốc tế, từ Bộ luật Quản lý An toàn Quốc tế (ISM Code), Bộ luật An ninh Tàu và Bến cảng Quốc tế (ISPS Code) đến Công ước Lao động Hàng hải (MLC 2006).

Không chỉ thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, thẩm định hồ sơ hay tham gia điều tra các sự cố, tai nạn hàng hải, người thực hiện đánh giá còn phải tham gia tập huấn nghiệp vụ lý thuyết và thực hành cho người thực hiện đánh giá, giám sát người thực hiện đánh giá theo sự phân công của lãnh đạo đơn vị, tổ chức.

Đội ngũ này cũng có trách nhiệm tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật và điều ước quốc tế bắt buộc về đánh giá, kiểm tra xác nhận. Đặc thù công việc yêu cầu phải duy trì tính độc lập và khách quan tuyệt đối. 

Dự thảo nhấn mạnh nguyên tắc: người thực hiện đánh giá không được kiêm nhiệm những phần việc có nguy cơ gây xung đột lợi ích, đồng thời tuyệt đối không có bất kỳ lợi ích trực tiếp hay gián tiếp nào với đối tượng được đánh giá.

Đặc biệt, yếu tố bảo mật thông tin được đặt lên hàng đầu. Mọi tài liệu chứng nhận, bí mật thương mại và nhất là nguồn tin khiếu nại, tố cáo của thuyền viên phải được giữ kín tuyệt đối ngay cả sau khi đã thôi việc.

Đạt từ 70% điểm mới được cấp chứng nhận

Để chuẩn hóa năng lực đầu ra, chương trình tập huấn do Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam tổ chức sẽ được rà soát, cập nhật liên tục bám sát các sửa đổi từ Công ước SOLAS 1974, Bộ luật ISM, ISPS, Công ước MLC 2006 và các nghị quyết bắt buộc của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO).

Học viên phải vượt qua bài kiểm tra viết với kết quả đạt ít nhất 70% tổng số điểm mới được cấp chứng chỉ hoặc giấy chứng nhận hoàn thành. Nếu không chạm mốc này, người tham gia chỉ có một cơ hội thi lại duy nhất. Trường hợp vẫn không đạt sẽ buộc phải học lại toàn bộ khóa bồi dưỡng lý thuyết từ đầu.

Theo ban soạn thảo, một trong những mục tiêu của các quy định đề xuất nhằm chuẩn hóa tiêu chuẩn, chương trình tập huấn, quy trình công nhận người thực hiện đánh giá, đáp ứng nghĩa vụ của Chính quyền hàng hải theo Bộ luật ISM, Bộ luật ISPS và Công ước MLC 2006.

Bởi hiện nay, chưa có quy định về tiêu chuẩn, tập huấn, công nhận và quản lý người thực hiện đánh giá phù hợp với mô hình tổ chức của Cục Hàng hải và Đường thuỷ VN. 

Khi các quy chuẩn mới đi vào đời sống, hệ thống vận tải biển Việt Nam không chỉ nâng cao năng lực giám sát nội tại, còn khẳng định cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc tuân thủ các nghĩa vụ hàng hải toàn cầu.