Đề xuất mở rộng đối tượng được hiến mô, bộ phận cơ thể người

Sáng 21/10, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày tờ trình Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Mở rộng đối tượng được hiến mô, bộ phận cơ thể người

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, dự thảo luật gồm 07 chương, 39 điều. Trong đó đề xuất quy định mở rộng nguồn hiến, tăng cơ hội được ghép cho người bệnh.

Cụ thể, ngoài quy định về cho phép người từ đủ 18 tuổi trở lên được đăng ký hiến, dự thảo Luật đã bổ sung quy định người dưới 18 tuổi được đăng ký hiến khi có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện của người đó.

Dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể ở người chết tuần hoàn thay vì áp dụng trường hợp chết não theo quy định hiện hành.

Đáng chú ý, tại dự thảo lần này, cơ quan soạn thảo đề xuất cho phép hiến bộ phận cơ thể bị tổn thương hoặc bệnh lý như các đoạn chân, tay do tai nạn mà không thể nối lại cho người bệnh để lấy mô như gân, xương để ghép cho người bệnh khác.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan.

Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sau khi chết không đăng ký hiến nhưng có nguyện vọng hiến trước khi chết và được thành viên gia đình hoặc người đại diện đồng ý bằng văn bản theo quy định; Mở rộng điều kiện đăng ký chờ ghép đối với người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Việt Nam.

Các trường hợp được hiến mô được bổ sung bao gồm: Cho phép người hiến mô tái sinh như tế bào gốc, máu, huyết tương và không cho phép hiến các loại mô không tái sinh như võng mạc, củng mạc, van tim… trong đó người từ đủ 18 tuổi trở lên thì được hiến mô tái sinh; người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi được hiến mô tái sinh cho thành viên trong gia đình khi không có người hiến khác phù hợp và phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện bảo vệ người chưa thành niên.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, dự thảo luật cũng tăng cường kiểm soát và ngăn chặn hành vi mua bán mô, bộ phận cơ thể người và bảo vệ người hiến.

Cụ thể, dự thảo đã quy định người hiến bộ phận cơ thể khi còn sống cho người không phải thành viên trong gia đình phải từ đủ 25 tuổi trở lên. Bổ sung quy định xác minh nhân thân, mối quan hệ giữa người hiến và người được ghép. Bổ sung quy định để bảo đảm tính độc lập trong đánh giá điều kiện hiến và tư vấn lấy, ghép, đặc biệt là đối với người dưới 18 tuổi.

Cân nhắc quy định "Người dưới 18 tuổi hiến mô, bộ phận cơ thể người"

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo thẩm tra dự án luật. Ảnh: Quốc hội

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, đây là dự án Luật rất quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn, nhân đạo sâu sắc, liên quan trực tiếp đến quyền con người, nhiều nội dung phức tạp, nhạy cảm. 

Ủy ban đề nghị Chính phủ đặc biệt quan tâm công tác truyền thông chính sách để tăng cường sự đồng thuận, ủng hộ của Nhân dân.

Cơ quan thẩm tra tán thành việc mở rộng phạm vi điều chỉnh bao gồm máu, tế bào và các sản phẩm từ mô, sản phẩm từ tế bào.

Ông Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành điều kiện chung đối với người hiến mô từ đủ 18 tuổi trở lên; bổ sung quy định về việc lấy bộ phận cơ thể sau chết tuần hoàn; nâng độ tuổi người hiến khi còn sống cho người không phải thành viên gia đình; nguyên tắc điều phối bộ phận cơ thể người thống nhất toàn quốc. 

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị Chính phủ quy định thống nhất về nguyện vọng hiến trước khi chết là căn cứ hiến mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết não, chết tuần hoàn.

Đối với quy định "Người dưới 18 tuổi hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác", ông Nguyễn Đắc Vinh cho biết, đây là chính sách mới so với Luật hiện hành nhằm tạo thêm cơ hội cứu chữa cho người bệnh, nhất là đối với bệnh nhi cần mô, bộ phận cơ thể có kích thước, đặc điểm giải phẫu phù hợp, đồng thời tôn trọng nguyện vọng hiến tặng của người dưới 18 tuổi và gia đình.

Ủy ban ghi nhận mục đích nhân văn, nhân đạo của chính sách, tuy nhiên, người dưới 18 tuổi, nhất là trẻ em là chủ thể được bảo vệ đặc biệt, do đó, đề nghị tiếp tục đánh giá tác động kỹ lưỡng hệ lụy về tâm lý, đạo đức, xã hội, nguy cơ lợi dụng quan hệ phụ thuộc để tạo áp lực, cưỡng ép lấy mô, bộ phận cơ thể, trên cơ sở đó tiếp tục nghiên cứu các quy định chặt chẽ để bảo đảm ý nghĩa tốt đẹp của chính sách.