Đề xuất mở rộng thêm hai nhóm đối tượng vào diện phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc
Chính phủ đề xuất mở rộng thêm 2 đối tượng vào diện phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, gồm người làm việc không có quan hệ lao động và người làm việc trên nền tảng số.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày tờ trình tại phiên họp (Ảnh: Quốc hội)
Sáng nay, 23-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH).
Trình bày nội dung cơ bản của dự án Luật này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã nêu bật sự cần thiết phải sửa đổi Luật BHXH năm 2024.
Về nội dung, dự thảo luật tập trung sửa đổi các quy định về: sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; bãi bỏ các quy định về hồ sơ, thủ tục hành chính về BHXH; sửa đổi các quy định về thẩm quyền, tên gọi các Bộ, ngành để phù hợp chủ trương và nguyên tắc xây dựng luật;
Chỉ sửa đổi, bổ sung một số quy định về chế độ, chính sách, nhằm đảm bảo tính thống nhất trong các quy định của Luật BHXH tạo cơ sở pháp lý cho các cơ quan trong quá trình triển khai thực hiện và nội dung đầu tư quỹ BHXH, khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư...
Đáng chú ý, dự thảo luật đã sửa đổi Điều 2 theo hướng loại trừ người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hàng tháng thì không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện.
Đồng thời, để đảm bảo có lộ trình mở rộng độ bao phủ của chính sách BHXH phù hợp, khả thi đối với nhóm đối tượng người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số, dự thảo theo hướng: UBTVQH quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số trên cơ sở đề xuất của Chính phủ.
Dự thảo sửa đổi quy định về khái niệm "Bảo hiểm hưu trí bổ sung" theo hướng mở rộng cho phép cá nhân được trực tiếp tham gia nếu có nhu cầu trên nguyên tắc tự nguyện…
Dự thảo Luật cũng sửa đổi hoàn thiện liên quan đến khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội. Chính phủ đề xuất không thực hiện đầu tư quỹ BHXH tại các ngân hàng thương mại đang được kiểm soát đặc biệt.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo thẩm tra (Ảnh: Quốc hội)
Đại diện cơ quan thẩm tra dự án luật này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành về nguyên tắc với đề xuất của Chính phủ nhằm từng bước mở rộng diện tham gia, bảo đảm dân sinh xã hội và thực hiện mục tiêu của Nghị quyết số 28.
Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban cho rằng, quy định nhóm đối tượng "người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số phải tham gia BHXH bắt buộc" là rất rộng, cần cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng.
Đồng thời đề nghị Chính phủ xác định cụ thể đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc trên cơ sở phân tích, đánh giá đầy đủ cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn; rà soát, sửa đổi để bảo đảm tính đồng bộ của pháp luật về lao động, việc làm và các luật liên quan…
Qua thảo luận tại Phiên họp, các thành viên UBTVQH cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo luật tiếp tục nghiên cứu, rà soát, sửa đổi, bổ sung các nội dung liên quan đến mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc; danh mục đầu tư quỹ BHXH; bảo hiểm hưu trí bổ sung; Hội đồng quản lý BHXH…
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu kết luận Phiên họp (Ảnh: Quốc hội)
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, UBTVQH đồng ý mở rộng đối tượng tham gia BHXH nhưng đề nghị đánh giá kỹ tác động, làm rõ phạm vi, khái niệm của đối tượng mở rộng; xác định ngưỡng, cơ chế thu, chi, phương thức đóng - hưởng và lộ trình đảm bảo tính khả thi.
Đối với bảo hiểm hưu trí bổ sung, UBTVQH đề nghị bổ sung thông tin, đánh giá đầy đủ tác động, làm rõ cơ chế quản lý, sử dụng quỹ, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, cơ chế bảo vệ người tham gia và phòng ngừa việc lợi dụng để huy động vốn. Trường hợp chưa đủ thông tin, chưa đánh giá đầy đủ tác động, cân nhắc chưa sửa đổi nội dung này.
Về đầu tư quỹ BHXH, UBTVQH đồng ý mở rộng danh mục đầu tư quỹ - đây là nội dung có tác động lớn, liên quan trực tiếp đến an toàn, bảo toàn và hiệu quả của quỹ. Tuy nhiên, UBTVQH đề nghị Cơ quan soạn thảo phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, chỉnh lý theo hướng: Luật quy định mang tính nguyên tắc, đồng thời giao Chính phủ quy định các điều kiện, tiêu chí, xác định rõ đối tượng, danh mục đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước giám sát, đảm bảo minh bạch, có cơ chế kiểm soát rủi ro…