Đề xuất mới của Bộ Nội vụ về tổ chức Ban Thanh tra Nhân dân ở cấp xã

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước về dự thảo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).

Cơ quan soạn thảo nhấn mạnh việc sửa đổi Luật nhằm cụ thể hóa đầy đủ hơn phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”; gắn thực hiện dân chủ với kỷ luật, kỷ cương, trách nhiệm giải trình và thượng tôn pháp luật, bảo đảm quyền làm chủ thực chất của Nhân dân...

Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Quảng Oai (TP Hà Nội) tổ chức Hội nghị lần thứ bảy Ban Thanh tra Nhân dân để bầu các chức danh trưởng ban, phó trưởng ban.

Một trong những nội dung được Bộ Nội vụ đề xuất sửa đổi là về tổ chức và hoạt động Ban Thanh tra Nhân dân ở xã, phường, đặc khu.

Dự thảo Luật quy định Ban Thanh tra Nhân dân gồm trưởng ban, phó trưởng ban và các thành viên được bầu từ thôn, tổ dân phố trên địa bàn cấp xã.

Theo Luật hiện hành, số thành viên Ban Thanh tra Nhân dân tương ứng với số lượng thôn, tổ dân phố trên địa bàn cấp xã nhưng không ít hơn 5 người. Nhiệm kỳ của Ban được xác định theo nhiệm kỳ của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố trên cùng địa bàn.

Bộ Nội vụ đề xuất thay đổi cách tổ chức này. Theo đó, số lượng thành viên Ban Thanh tra Nhân dân được xác định theo đặc điểm, tình hình thực tiễn, dân số của địa phương và hướng dẫn của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam.

Nhiệm kỳ của Ban Thanh tra Nhân dân là 5 năm. Trong nhiệm kỳ, nếu thành viên Ban Thanh tra Nhân dân không hoàn thành nhiệm vụ, không còn được tín nhiệm hoặc xin thôi làm nhiệm vụ thì Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã đề nghị thôn, tổ dân phố đã bầu thành viên đó xem xét, cho thôi làm nhiệm vụ.

Trường hợp khuyết thành viên Ban Thanh tra Nhân dân trong nhiệm kỳ và thời gian còn lại của nhiệm kỳ là từ 6 tháng trở lên thì Ban công tác Mặt trận ở thôn, tổ dân phố phối hợp với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố tổ chức việc bầu bổ sung thành viên Ban Thanh tra Nhân dân theo hướng dẫn của Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã.

Về tiêu chuẩn thành viên Ban Thanh tra Nhân dân ở xã, phường, đặc khu, theo đề xuất của Bộ Nội vụ, những người này phải có phẩm chất đạo đức tốt, uy tín trong cộng đồng, đủ sức khỏe, hiểu biết về chính sách, pháp luật và tự nguyện tham gia. Người được bầu phải thường trú tại địa bàn và không đồng thời là cán bộ, công chức cấp xã.

Có quyền yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu

Dự thảo Luật quy định Ban Thanh tra Nhân dân kiểm tra việc thực hiện các quyết định đã được người dân bàn và quyết định; giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật và pháp luật về dân chủ ở cơ sở của chính quyền địa phương, cán bộ, công chức cấp xã, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.

Ban được yêu cầu chính quyền địa phương, cán bộ, công chức cấp xã cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ việc xác minh, kiểm tra, giám sát; xem xét vụ việc cụ thể theo kiến nghị của công dân, cộng đồng dân cư.

Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật, Ban có quyền kiến nghị cơ quan hoặc người có thẩm quyền xử lý và giám sát việc thực hiện kiến nghị. Ban cũng được tiếp nhận kiến nghị, phản ánh của công dân, cộng đồng dân cư và tổ chức, cá nhân liên quan đến phạm vi kiểm tra, giám sát.

Thành viên Ban có thể tham dự các cuộc họp của HĐND, UBND cấp xã có nội dung liên quan đến nhiệm vụ kiểm tra, giám sát. Hoạt động của Ban do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn.

UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp thông tin liên quan đến tổ chức, hoạt động của chính quyền, kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo và việc thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở; đồng thời xem xét, giải quyết kịp thời kiến nghị của Ban.

Kinh phí hỗ trợ hoạt động của Ban Thanh tra Nhân dân được bố trí trong dự toán, kế hoạch hằng năm của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và do ngân sách cấp xã bảo đảm.