Đề xuất nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn lên 40%, linh hoạt tỷ lệ loại trừ tiền gửi Kho bạc khi tính LDR

Vốn ngắn hạn “nuôi” cho vay trung dài hạn nhiều hơn

Ngân hàng Nhà nước vừa công bố dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Theo đó, dự thảo Thông tư có điểm đáng chú ý là ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải tuân thủ tỷ lệ của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung hạn và dài hạn tối đa 40%.

Theo quy định hiện hành, tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn đã được điều chỉnh giảm dần từ 40% xuống 37%, sau đó về 34% và chính thức áp dụng mức 30% từ ngày 1/10/2023, nhằm hạn chế tình trạng mất cân đối kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và tín dụng. Nếu được thông qua, tỷ lệ 40% sẽ quay trở lại mức từng áp dụng trong giai đoạn 2020 - 2021.

Nguồn: Quy định về tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung dài hạn.

Đáng chú ý, dự thảo này cũng không đề cập đến việc thay thế tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung hạn và dài hạn bằng tỷ lệ NSFR (tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng) như dự thảo trước đây.

Trong báo cáo của Công ty cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) về ngành ngân hàng tính đến hết quý I/2026, nhóm phân tích VDSC cho biết, tăng trưởng tín dụng theo kỳ hạn cho thấy nhu cầu vay trung, dài hạn duy trì đà tăng trưởng tích cực hơn so với cho vay ngắn hạn kể từ quý III/2025.

Tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung dài hạn là chỉ tiêu quan trọng phản ánh mức độ sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay trung và dài hạn.

Nếu đề xuất được thông qua, các ngân hàng sẽ có thêm dư địa để mở rộng tín dụng cho nền kinh tế, đặc biệt là các lĩnh vực có nhu cầu vốn trung và dài hạn lớn như bất động sản, hạ tầng, năng lượng và các dự án đầu tư quy mô lớn. Đây được kỳ vọng sẽ là nguồn lực quan trọng hỗ trợ tăng trưởng trong bối cảnh nhu cầu vốn cho các dự án trọng điểm ngày càng gia tăng.

Tuy nhiên, mặt trái của chính sách này là áp lực quản trị thanh khoản đối với hệ thống ngân hàng có thể tăng lên. Hiện khoảng 80% nguồn vốn huy động của các ngân hàng là tiền gửi có kỳ hạn dưới 12 tháng, trong khi nhu cầu cho vay trung và dài hạn vẫn ở mức cao. Có thời điểm, dư nợ trung và dài hạn chiếm tới khoảng 47% tổng dư nợ toàn hệ thống.

Điều đó đồng nghĩa với việc các ngân hàng sẽ phải sử dụng nhiều hơn nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay có thời hạn dài, làm gia tăng rủi ro mất cân đối kỳ hạn và áp lực thanh khoản. Vì vậy, động thái này có thể được xem là sự đánh đổi giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống. Trong ngắn hạn, ưu tiên đang nghiêng về thúc đẩy tăng trưởng, song cơ quan quản lý vẫn cần theo dõi chặt chẽ các chỉ tiêu an toàn thanh khoản để hạn chế rủi ro phát sinh trong tương lai.

Đề xuất cơ chế linh hoạt điều chỉnh tỷ lệ tiền gửi Kho bạc theo từng thời kỳ

Bên cạnh đó, tại dự thảo Thông tư, Ngân hàng Nhà nước cũng đề xuất điều chỉnh cách xác định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR). Theo dự thảo, tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tiếp tục bị loại trừ khỏi tổng tiền gửi dùng để tính LDR, trong khi chỉ loại trừ 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước hoặc một tỷ lệ khác do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định theo từng thời kỳ.

Điều này đồng nghĩa với việc một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước sẽ được tính vào nguồn vốn huy động của các ngân hàng khi xác định LDR.

Chỉ hơn 1 tháng trước đó, ngày 15/5/2026, Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư số 08/2026/TT-NHNN đã cho phép các tổ chức tín dụng tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số khi xác định LDR, thay vì loại bỏ hoàn toàn như trước đây.

Đáng chú ý, dự thảo lần này bổ sung cụm từ “hoặc một tỷ lệ khác do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định theo từng thời kỳ”.

Cùng với đó, dự thảo cũng không đề cập đến việc thay thế tỷ lệ LDR bằng chỉ tiêu CDR (tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn), như một số phương án từng được đưa ra trước đó. Thay vào đó, Ngân hàng Nhà nước lựa chọn điều chỉnh các quy định hiện hành, nhằm hỗ trợ thanh khoản và tăng khả năng cung ứng tín dụng cho nền kinh tế theo từng thời kỳ.

Theo cơ quan soạn thảo, việc sửa đổi Thông tư 22 nhằm thực hiện kiến nghị của các doanh nghiệp, tổ chức liên quan đến cơ chế tín dụng tại cuộc họp mới đây, đồng thời, thực hiện để triển khai các chỉ đạo mới của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, qua đó, tạo điều kiện hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn tới./.