Đề xuất quy định thu giữ, lưu trữ carbon gắn với hoạt động dầu khí và doanh thu từ tín chỉ carbon
Quy định về hoạt động thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) gắn với hoạt động dầu khí là nội dung mới được để xuất trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dầu khí...
Đề xuất quy định về hoạt động thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) gắn với hoạt động dầu khí. Ảnh: Giàn khoan dầu khí của Petrovietnam
Điểm đáng chú ý, dự thảo không chỉ đề cập hoạt động thu giữ và lưu trữ carbon CCS ở mức nguyên tắc mà xây dựng một khung quy định tương đối cụ thể. Nội dung bổ sung gồm: đánh giá, lựa chọn thành tạo địa chất lưu trữ CO₂; triển khai CCS trong khuôn khổ hợp đồng dầu khí; yêu cầu kỹ thuật và an toàn khi vận hành công trình CCS; thu dọn công trình; chi phí dự án được phép thu hồi; doanh thu từ tín chỉ carbon và cơ chế hạch toán.
Một trong những mục đích của Nghị định nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý để triển khai hiệu quả các cơ chế ưu đãi đầu tư, khai thác tận thu, CCS, dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao và năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí.
TRIỂN KHAI HOẠT ĐỘNG CCS TRONG KHUÔN KHỔ HỢP ĐỒNG DẦU KHÍ
Trong dự thảo tờ trình Nghị định đang được lấy ý kiến, Bộ Công Thương cho biết các quy định về CCS trong Nghị định chỉ áp dụng đối với hoạt động CCS gắn với hoạt động dầu khí thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Dầu khí. Các nội dung về bảo vệ môi trường, tín chỉ carbon, đo đạc, báo cáo, thẩm định, xác nhận giảm phát thải và các vấn đề chuyên ngành khác thực hiện theo pháp luật chuyên ngành có liên quan.
Dự thảo Nghị định đề xuất bổ sung việc đánh giá và lựa chọn thành tạo địa chất lưu trữ CO₂; triển khai hoạt động CCS trong khuôn khổ hợp đồng dầu khí; yêu cầu kỹ thuật và an toàn trong vận hành công trình CCS; thu dọn công trình CCS; chi phí dự án CCS được phép thu hồi; doanh thu từ tín chỉ carbon và cơ chế hạch toán.
Theo dự thảo, báo cáo đánh giá tiềm năng lưu trữ CO₂ là một thành phần của hồ sơ đề xuất triển khai hoạt động CCS và được sử dụng làm cơ sở lập kế hoạch đại cương triển khai hoạt động CCS hoặc kế hoạch triển khai hoạt động CCS theo quy định tại Điều 50 Luật Dầu khí.
Kết quả điều tra cơ bản về dầu khí, nghiên cứu chung và các nghiên cứu, đánh giá thành tạo địa chất lưu trữ CO₂ đã được cơ quan hoặc tổ chức có thẩm quyền phê duyệt, chấp thuận và đáp ứng yêu cầu về nội dung, chất lượng và mức độ tin cậy của tài liệu được kế thừa, sử dụng làm cơ sở lập báo cáo đánh giá thành tạo địa chất lưu trữ CO₂ và các kế hoạch triển khai hoạt động CCS theo quy định.
Cũng theo dự thảo, nhà thầu đề xuất bổ sung hoạt động CCS vào hợp đồng dầu khí trên cơ sở báo cáo đánh giá tiềm năng lưu trữ CO₂ và kế hoạch triển khai hoạt động CCS theo quy định tại Điều 50 Luật Dầu khí.
Nhà thầu được tiếp nhận CO₂ phát sinh từ hoạt động dầu khí và từ các hoạt động phát thải khác để thực hiện xử lý, vận chuyển, bơm ép và lưu trữ CO₂ trong khuôn khổ hợp đồng dầu khí. Việc thu giữ CO₂ tại cơ sở phát thải ngoài hoạt động dầu khí được thực hiện theo quy định của pháp luật có liên quan.
Việc lập, thẩm định, phê duyệt điều chỉnh nội dung hợp đồng dầu khí và cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư điều chỉnh để bổ sung hoạt động CCS vào hợp đồng dầu khí được thực hiện theo quy định tại Điều 18 Luật Dầu khí và Điều 26 Nghị định này.
Trường hợp thành tạo địa chất lưu trữ CO₂ hoặc vùng ảnh hưởng áp suất vượt ra ngoài diện tích hợp đồng dầu khí hiện hữu sang lô mở liền kề, việc đề xuất, thẩm định, chấp thuận mở rộng diện tích hợp đồng để phục vụ mục đích lưu trữ CO₂ được thực hiện theo quy định tại khoản 4 Điều 21 Luật Dầu khí và Điều 35 Nghị định.
Kế hoạch đại cương triển khai hoạt động CCS và kế hoạch triển khai hoạt động CCS có thể được lập trong kế hoạch đại cương phát triển mỏ dầu khí, kế hoạch phát triển mỏ dầu khí hoặc các kế hoạch điều chỉnh tương ứng hoặc được lập riêng; việc lập, thẩm định, phê duyệt thực hiện theo quy định tương ứng đối với kế hoạch đại cương phát triển mỏ dầu khí và kế hoạch phát triển mỏ dầu khí.
Kế hoạch thu dọn công trình CCS được lập trong kế hoạch thu dọn công trình dầu khí, kế hoạch điều chỉnh tương ứng hoặc được lập riêng và thực hiện theo quy định về thu dọn công trình dầu khí.
Việc lập, thẩm định, phê duyệt điều chỉnh kế hoạch phát triển mỏ dầu khí để bổ sung hoạt động CCS được thực hiện theo quy định tại Điều 37 Luật Dầu khí và Điều 54 Nghị định.
PHÂN CHIA DOANH THU TÍN CHỈ CARBON TRONG DẦU KHÍ
Dự thảo Nghị định cũng quy định việc thu dọn công trình CCS, giám sát và chuyển giao trách nhiệm quản lý cơ sở lưu trữ CO₂ cũng như chi phí dự án CCS trong hoạt động dầu khí được phép thu hồi.
Đáng chú ý trong dự thảo đã quy định về vấn đề doanh thu từ tín chỉ carbon và cơ chế hạch toán. Cụ thể, nhà thầu triển khai CCS được thực hiện quyền sở hữu, trao đổi, mua bán tín chỉ carbon theo pháp luật về bảo vệ môi trường.
Doanh thu từ bán tín chỉ carbon sử dụng để bù đắp chi phí hoạt động CCS, tính trên phần tăng thêm so với mức thu hồi chi phí đã xác định trong hợp đồng dầu khí. Phần doanh thu vượt quá tổng chi phí CCS chưa được thu hồi được phân chia giữa nhà thầu và nhà nước theo tỷ lệ chia dầu khí lãi quy định trong hợp đồng.
Việc xác định khối lượng CO₂ lưu trữ để phát hành tín chỉ carbon phải dựa trên kết quả đo đạc, kiểm chứng thực tế, phù hợp với quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và tiêu chuẩn quốc tế về kiểm chứng lượng CO₂ lưu trữ.
Nhà thầu có trách nhiệm tổ chức quản lý, lưu trữ và cung cấp số liệu, tài liệu về lượng CO₂ được thu giữ, vận chuyển, bơm ép và lưu trữ phục vụ việc đo đạc, báo cáo, thẩm định và xác nhận lượng giảm phát thải theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.