Đề xuất tăng 7,8% lương tối thiểu từ ngày 1/1/2027

Người lao động tại Nhà máy Alumin Nhân Cơ. (Ảnh nhandan.vn)

TĂNG LƯƠNG TỐI THIỂU: BẢO ĐẢM MỨC SỐNG TỐI THIỂU CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG

Bộ Nội vụ đã xây dựng dự thảo Nghị định quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động (sau đây gọi tắt là dự thảo Nghị định).

Cơ quan này cho biết, thực tiễn cho thấy, căn cứ quy định của Bộ luật Lao động, khuyến nghị của Hội đồng tiền lương quốc gia và đề xuất của Bộ Nội vụ, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 293/2025/NĐ-CP ngày 10/11/2025 quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, trong đó điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng bình quân 7,2% so với năm 2024 để thực hiện từ ngày 1/7/2026.

Cụ thể, mức lương tối thiểu theo tháng với quy định hiện hành tại vùng I là 5.310.000 đồng, vùng II là 4.730.000 đồng, vùng III là 4.140.000 đồng, vùng IV là 3.700.000 đồng; mức lương tối thiểu theo giờ tại vùng I là 25.000 đồng/giờ, vùng II là 22.700 đồng/giờ, vùng III là 20.000 đồng/giờ, vùng IV là 17.800 đồng/giờ.

Qua đánh giá, các mức lương tối thiểu quy định tại Nghị định số 293/2025/NĐ-CP nêu trên đã bảo đảm mức sống tối thiểu và có cải thiện hơn cho người lao động. Cùng với đó, có sự chia sẻ, hài hòa lợi ích của người lao động và doanh nghiệp, vừa cải thiện đời sống cho người lao động, vừa bảo đảm duy trì, phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đến nay, có một số vấn đề đặt ra cần phải xem xét điều chỉnh mức lương tối thiểu quy định tại Nghị định số 293/2025/NĐ-CP nêu trên, cụ thể là:

Thứ nhất, các yếu tố về kinh tế-xã hội, thị trường lao động, khả năng của doanh nghiệp tiếp tục duy trì sự ổn định: Kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) quý I năm 2026 ước tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước (quý I/2025 tăng 7,07%); thị trường lao động ổn định, lực lượng lao động và số người có việc làm giảm so với quý trước và tăng so cùng kỳ năm trước, phù hợp với quy luật của quý đầu năm; sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp ghi nhận sự ổn định; tiền lương, thu nhập của người lao động tiếp tục ổn định và tăng lên, quý sau cao hơn quý trước.

Thứ hai, giá trị thực tế của mức lương tối thiểu tại Nghị định số 293/2025/NĐ-CP bị suy giảm dần theo thời gian do chỉ số giá tiêu dùng tăng (CPI). Với dự kiến CPI năm 2026 và 2027 được Quốc hội đặt mục tiêu mỗi năm tăng 4,5% thì mức lương tối thiểu nêu trên sẽ không còn bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ đến hết năm 2027 (thấp hơn khoảng 4,1%).

Thứ ba, mức lương tối thiểu tại Nghị định số 293/2025/NĐ-CP được xác lập theo vùng và gắn với địa giới hành chính cấp xã. Tuy nhiên, đến nay một số địa bàn áp dụng lương tối thiểu đã không còn phù hợp do có sự thay đổi về địa giới hành chính (đổi tên, thành lập mới, nhập, giải thể) sau khi thực hiện sắp xếp lại theo các Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; hoặc có sự thay đổi về điều kiện cơ sở hạ tầng, thị trường lao động, chính sách thu hút đầu tư,…, và cần phải rà soát, cập nhật.

Thứ tư, Hội đồng Tiền lương quốc gia đã có báo cáo gửi Chính phủ khuyến nghị điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng bình quân 7,8%, áp dụng từ 1/1/2027.

Từ thực tế trên cho thấy, việc xây dựng Nghị định quy định mức lương tối thiểu để áp dụng cho năm 2027 là rất cần thiết.

Điều này trước hết nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động, tăng tiền lương của người lao động phù hợp với năng suất lao động, tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp theo quy định tại Điều 91 của Bộ luật Lao động 2019. Đồng thời, cập nhật, điều chỉnh phân vùng địa bàn áp dụng lương tối thiểu cho phù hợp tình hình thực tế.

ĐỀ XUẤT MỨC LƯƠNG TỐI THIỂU TĂNG 7,8%

Với 5 điều và 1 phụ lục, dự thảo Nghị định điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng 7,8% so với mức hiện hành để áp dụng từ ngày 1/1/2027. Đề xuất này trùng với phương án Hội đồng Tiền lương quốc gia thống nhất khuyến nghị Chính phủ.

Dự thảo Nghị định quy định các mức lương tối thiểu tháng theo 4 vùng: vùng I là 5.700.000 đồng/tháng, vùng II là 5.080.000 đồng/tháng, vùng III là 4.450.000 đồng/tháng, vùng IV là 4.040.000 đồng/tháng.

Mức lương tối thiểu nêu trên tăng từ 310.000-390.000 đồng (tương ứng tỷ lệ bình quân 7,8%) so với mức lương tối thiểu hiện hành. Mức điều chỉnh lương tối thiểu nêu trên cao hơn khoảng 3,7% so với mức sống tối thiểu của người lao động đến hết năm 2027 để cải thiện cho người lao động.

Mức điều chỉnh này có sự chia sẻ, hài hòa lợi ích của người lao động và doanh nghiệp, vừa chú ý cải thiện đời sống cho người lao động, vừa chú ý đến việc bảo đảm duy trì và phát triển sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Dự thảo đồng thời quy định các mức lương tối thiểu giờ theo 4 vùng: vùng I là 27.400 đồng/giờ, vùng II là 24.400 đồng/giờ, vùng III là 21.400 đồng/giờ, vùng IV là 19.400 đồng/giờ.

Mức lương tối thiểu giờ tiếp tục được xác định dựa trên phương pháp quy đổi tương đương từ mức lương tối thiểu tháng và thời gian làm việc tiêu chuẩn theo quy định của Bộ luật Lao động. Đây là phương pháp được các chuyên gia của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) khuyến nghị Việt Nam lựa chọn và đã sử dụng khi tính mức lương tối thiểu giờ từ năm 2022 đến nay.

NĂM ĐỊA PHƯƠNG ĐỀ XUẤT ĐIỀU CHỈNH ĐỊA BÀN ÁP DỤNG LƯƠNG TỐI THIỂU

Hằng năm, Bộ Nội vụ đều yêu cầu các địa phương rà soát, đánh giá các địa bàn và mức lương tối thiểu đang áp dụng; trường hợp có đề xuất điều chỉnh thì địa phương phải tổ chức trao đổi với các cơ quan, đơn vị có liên quan, các nhà đầu tư và doanh nghiệp, trên cơ sở đó tổng hợp đề xuất gửi về Bộ để rà soát, báo cáo Chính phủ.

Sau khi triển khai rà soát, có 5 tỉnh/thành phố đề xuất điều chỉnh địa bàn áp dụng lương tối thiểu gồm: Hưng Yên, Đà Nẵng, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh và Hải Phòng.

Cụ thể, dự thảo điều chỉnh từ vùng II lên vùng I đối với: Các xã Thanh Hà, Hà Tây, Hà Bắc, Hà Nam, Hà Đông, Ninh Giang, Vĩnh Lại, Khúc Thừa Dụ, Tân An, Hồng Châu, Thanh Miện, Bắc Thanh Miện, Nam Thanh Miện, Hải Hưng thuộc thành phố Hải Phòng; phường Bình Phước và các xã Cẩm Mỹ, Định Quán, Tân Phú, Thuận Lợi thuộc thành phố Đồng Nai; các phường Bà Rịa, Long Hương, Tam Long, các xã Ngãi Giao, Nghĩa Thành, Kim Long, Châu Đức, Long Hải, Long Điền, Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ, Thạnh An và Đặc khu Côn Đảo thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.

Điều chỉnh từ vùng III lên vùng II đối với: các phường Điện Bàn, Điện Bàn Đông, An Thắng, Điện Bàn Bắc và các xã Điện Bàn Tây, Gò Nổi thuộc thành phố Đà Nẵng; phường Phước Long và xã Tân Khai thuộc thành phố Đồng Nai; các xã Bình Giã, Xuân Sơn, Đất Đỏ, Phước Hải, Hồ Tràm, Xuyên Mộc, Hòa Hội, Bàu Lâm, Bình Châu, Hòa Hiệp thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.

Điều chỉnh từ vùng IV lên vùng III đối với: Các xã Đông Hưng, Bắc Tiên Hưng, Đông Tiên Hưng, Nam Đông Hưng, Bắc Đông Quan, Bắc Đông Hưng, Đông Quan, Nam Tiên Hưng, Tiên Hưng, Quỳnh Phụ, Minh Thọ, Nguyễn Du, Quỳnh An, Ngọc Lâm, Đồng Bằng, A Sào, Tân Tiến, Phụ Dực, Hưng Hà, Tiên La, Lê Quý Đôn, Hồng Minh, Thần Khê, Diên Hà, Ngự Thiên, Long Hưng, Lê Lợi, Kiến Xương, Quang Lịch, Vũ Quý, Bình Thanh, Bình Định, Hồng Vũ, Bình Nguyên, Trà Giang, Vũ Thư, Vũ Tiên, Vạn Xuân thuộc tỉnh Hưng Yên.

Qua rà soát, Bộ Nội vụ thấy các địa phương nêu trên đều đã thực hiện quy trình lấy ý kiến các tổ chức, đơn vị liên quan và doanh nghiệp đóng trên địa bàn.

Đề xuất điều chỉnh vùng của các địa phương nhằm mục tiêu điều tiết thị trường lao động giữa các vùng, tạo sự cân đối hợp lý về giá nhân công giữa các địa bàn lân cận, hoặc do các địa bàn trên có sự phát triển về thị trường lao động, hình thành các khu, cụm công nghiệp, điều kiện cơ sở hạ tầng được cải thiện đáng kể, giáp với các địa bàn khác có mức lương tối thiểu cao hơn.

Vì vậy, Bộ Nội vụ thống nhất tiếp thu đề xuất điều chỉnh các địa bàn áp dụng thuộc 5 tỉnh/thành phố nêu trên để báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.

Thời điểm điều chỉnh mức lương tối thiểu được thực hiện từ ngày 1/1/2027 để bảo đảm thời gian cho doanh nghiệp chuẩn bị phương án, nguồn lực thực hiện.