Đề xuất tiêu chí thiết lập và biện pháp áp dụng đối với vùng phát thải thấp

Đề xuất tiêu chí thiết lập và biện pháp áp dụng đối với vùng phát thải thấp. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường đang đề xuất phân loại phương tiện theo mức phát thải, quy chuẩn khí thải, loại nhiên liệu, niên hạn sử dụng, kết quả kiểm định khí thải; hạn chế hoặc điều tiết thời gian, tuyến đường lưu thông với phương tiện phát thải cao.

Đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn diễn biến phức tạp, trong đó hoạt động giao thông (khí thải trực tiếp từ phương tiện, ma sát phanh lốp, phương tiện chở vật liệu xây dựng rơi vương vãi ra đường, bụi cuốn lên từ di chuyển...) là nguồn phát thải chủ yếu.

Đơn cử như tại thành phố Hà Nội, kết quả nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện trong giai đoạn năm 2023-2025, cho thấy tỷ lệ đóng góp đối với bụi PM2.5 trên địa bàn từ hoạt động giao thông vận tải chiếm tới 25%.

Để góp phần cải thiện môi trường, dự thảo Nghị định đề xuất tiêu chí thiết lập vùng phát thải thấp trong các trường hợp, khu vực có: Chất lượng môi trường không khí suy giảm hoặc thường xuyên vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường; mật độ dân cư, mật độ giao thông cao hoặc thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông; tỷ lệ phương tiện phát thải cao, phương tiện diesel hoặc phương tiện vận tải hàng hóa lớn.

Cùng với đó là khu vực thuộc vùng bảo vệ nghiêm ngặt, khu dân cư tập trung, trung tâm đô thị, khu vực trường học, bệnh viện, di tích lịch sử - văn hóa, trung tâm hành chính, thương mại, dịch vụ hoặc khu vực cần yêu cầu bảo vệ môi trường cao; khả năng đáp ứng của hệ thống giao thông công cộng, bãi đỗ xe trung chuyển, hạ tầng phương tiện sạch và điều kiện tổ chức giao thông.

Đề xuất phân loại phương tiện theo mức phát thải, quy chuẩn khí thải, loại nhiên liệu, niên hạn sử dụng và kết quả kiểm định khí thải. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Về biện pháp kiểm soát phát thải trong vùng phát thải thấp, dự thảo Nghị định đề xuất phân loại phương tiện theo mức phát thải, quy chuẩn khí thải, loại nhiên liệu, niên hạn sử dụng và kết quả kiểm định khí thải; hạn chế hoặc điều tiết thời gian, tuyến đường, khu vực lưu thông đối với phương tiện phát thải cao; áp dụng công cụ kinh tế đối với phương tiện không đáp ứng yêu cầu về phát thải khi đi vào vùng phát thải thấp.

Các biện pháp tiếp theo là kiểm soát khí thải phương tiện đang lưu hành; giám sát khí thải tự động đối với phương tiện có nguy cơ phát thải cao; ưu tiên, miễn trừ hoặc hỗ trợ đối với phương tiện sử dụng năng lượng sạch, phương tiện giao thông công cộng và các trường hợp cần thiết khác; công khai thông tin, giám sát bằng công nghệ số, camera nhận diện, cơ sở dữ liệu phương tiện và xử phạt tự động theo quy định của pháp luật.

Về thẩm quyền và trách nhiệm quản lý, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng, hướng dẫn kỹ thuật phục vụ thiết lập kiểm soát phát thải trong vùng phát thải thấp; Bộ Xây dựng, Bộ Công an và các Bộ, ngành có liên quan trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn có trách nhiệm phối hợp tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý vùng phát thải thấp.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc thiết lập vùng phát thải thấp; xác định phạm vi, đối tượng, lộ trình và biện pháp kiểm soát phát thải sau khi có đánh giá tác động kinh tế - xã hội, tham vấn cộng đồng và bảo đảm phù hợp với quy hoạch đô thị và tổ chức giao thông, kế hoạch quản lý chất lượng môi trường không khí./.