Đề xuất xóa nợ lệ phí môn bài, tiền chậm nộp cho doanh nghiệp chờ giải thể

Tiền chậm nộp thuế, lệ phí môn bài gia tăng theo thời gian khiến người nộp thuế có tâm lý "buông xuôi", không làm thủ tục đóng mã số thuế. Ảnh: Hoàng Anh. 

Nội dung đề xuất được đưa ra tại dự thảo nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý việc nợ thuế. Theo đó, các khoản nợ lệ phí môn bài cũng như tiền chậm nộp phát sinh đến hết năm 2025 được đề nghị xóa bỏ đối với nhóm doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh đang làm thủ tục giải thể nhưng còn tồn đọng nghĩa vụ liên quan.

Phí môn bài là khoản lệ phí thường niên nộp cho ngân sách nhà nước, được xác định dựa trên quy mô vốn điều lệ của doanh nghiệp hoặc quy mô doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh.

Theo chính sách hiện hành, kể từ 1/1/2026, lệ phí môn bài chính thức được miễn cho tất cả doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh. Tuy nhiên, việc nợ nghĩa vụ lệ phí môn bài vẫn khiến một số doanh nghiệp, hộ kinh doanh chưa thể hoàn tất thủ tục giải thể, đặc biệt đối với nhóm đã ngừng hoạt động trên thực tế trong nhiều năm nhưng chưa hoàn tất thủ tục.

Theo Bộ Tài chính, mức thu lệ phí môn bài hàng năm không lớn nhưng nếu để tích tụ lâu dài sẽ trở thành gánh nặng và khiến doanh nghiệp không thể đóng mã số thuế. Đây cũng là một nguyên nhân dẫn đến một lượng lớn doanh nghiệp đang ở trạng thuế 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa đóng mã số thuế), 06 (không hoạt động tại địa chỉ đăng ký), dù đã không còn phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo số liệu của Cục Thuế, đến hết năm 2025, còn khoảng 764.000 mã số thuế đang nợ phí môn bài, tổng số tiền khoảng 1.450 tỷ đồng. Khoản nợ tập trung chủ yếu ở doanh nghiệp nhỏ, hộ, cá nhân kinh doanh ngừng hoạt động hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng đề xuất xóa khoản tiền chậm nộp cho mã số thuế ở trạng thái 03 và 06, với điều kiện người nộp thuế phải nộp đủ hồ sơ đề nghị đóng hoặc khôi phục mã số thuế, được cơ quan quản lý tiếp nhận chậm nhất 30/6/2028 và trả đủ tiền nợ thuế gốc trong thời hạn này.

Theo Bộ Tài chính, hiện tổng nợ của doanh nghiệp chờ giải thể rơi vào khoảng hơn 27.800 tỷ đồng, trong đó hơn 9.700 tỷ đồng là tiền chậm nộp.

Việc tiền chậm nộp tiếp tục tăng khi người nộp thuế ngưng hoạt động, không tạo ra nguồn thu có thể khiến chủ mã số thuế bỏ mặc, không thực hiện việc đóng mã số thuế theo đúng trình tự pháp luật.

Với các đề xuất trên, Bộ Tài chính kỳ vọng sẽ xử lý được nhiều khoản nợ tồn đọng của doanh nghiệp, cá nhân và hộ kinh doanh, qua đó đẩy nhanh tiến độ “làm sạch” mã số thuế.