Sẽ có thêm nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Theo Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, kinh tế tư nhân được coi như một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Hướng đến mục tiêu tăng trưởng hai con số cũng như tinh thần Nghị quyết 68, Bộ Tài chính xây dựng dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thay thế cho Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017.

Khẳng định sự cần thiết ban hành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, ĐBQH Phan Thị Thùy Linh, đoàn Thanh Hóa, nhấn mạnh, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 98% tổng số doanh nghiệp, cùng với hàng triệu hộ kinh doanh đã đóng góp quan trọng cho việc làm, sinh kế, ổn định xã hội.

Tuy nhiên, theo bà Linh, khảo sát của Bộ Tài chính cho thấy chỉ khoảng 9% doanh nghiệp nhỏ và vừa đã tiếp cận và thụ hưởng chính sách hỗ trợ. Thực tế này chỉ ra, công tác tổ chức thực hiện phải tăng tính hiệu quả và khả năng tiếp cận của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

ĐBQH Phan Thị Thùy Linh, đoàn Thanh Hóa. Ảnh: QH. 

Trong đó, đối với các chính sách hỗ trợ, đại biểu đoàn Thanh Hóa cho rằng, cần phải xác định rõ thời gian thực hiện, kinh phí, xác định mốc kết quả và đầu mối chịu trách nhiệm xuyên suốt. Qua đó, hiệu quả của chính sách sẽ được theo dõi sát sao và có thể điều chỉnh hoặc dừng hỗ trợ nếu không đạt hiệu quả.

ĐBQH Nguyễn Văn Thân, đoàn TP.HCM, lại quan tâm đến chính sách tiếp cận tín dụng. Ông Thân đánh giá cao việc dự thảo luật đưa ra chính sách cấp tín dụng dựa trên doanh thu, dòng tiền, dữ liệu giao dịch, phương án kinh doanh và đa dạng các loại tài sản, thay vì chủ yếu cho vay trên tài sản đảm bảo là bất động sản.

Trên thực tế, doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể không sở hữu nhiều tài sản cố định hay bất động sản, khó có thể tiếp cận vốn vay tín dụng nếu xét duyệt theo hình thức như hiện nay.

Tuy nhiên, ông Thân đề nghị cần làm rõ chi tiết cơ chế triển khai, trách nhiệm của các tổ chức tín dụng cũng như tiêu chí đánh giá và phương pháp tiếp cận. Nếu không, quy định sẽ chỉ mang tính khuyến khích và doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn khó vay vốn.

Đồng ý với ông Thân, ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh, đoàn Lâm Đồng, đề nghị có cơ chế giải quyết các vấn đề về định giá, đăng ký và xử lý tài sản đảm bảo. Trong đó, đặc biệt quan tâm đến những tài sản vô hình, khoản phải thu hay quyền sở hữu trí tuệ.

Bà Tú Anh cũng cho rằng, cần có cơ chế xác định và chia sẻ dữ liệu giữa các tổ chức tín dụng, qua đó tạo thuận tiện cho quá trình đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp khi vay vốn.

Tạo môi trường cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển

Ghi nhận ý kiến của các ĐBQH, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được xây dựng và thiết kế theo hướng tạo môi trường thuận lợi và điều kiện để dẫn dắt doanh nghiệp phát triển, thay vì hỗ trợ mang tính dàn trải, thiếu hiệu quả thực tế.

Trên tinh thần đó, dự thảo luật đưa ra 11 chính sách hỗ trợ chung và 4 chính sách hỗ trợ có trọng tâm.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: QH

Một trong số chính sách nhận được nhiều sự quan tâm là miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm. Theo Bộ trưởng, dự thảo luật kế thừa Nghị quyết 198/2025/QH15, giữ cách tính từ khi doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

Chính sách này được kỳ vọng tạo điều kiện cho doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong giai đoạn khởi đầu còn nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, một cơ chế được đánh giá cao là chính sách dành tối thiểu 20% kinh phí mua sắm công cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là giải pháp tạo thị trường, đầu ra cho doanh nghiệp.

Thực tế cho thấy, từ khi được đưa ra tại Nghị quyết 198, đã có 12.000 doanh nghiệp tham gia, thực hiện gần 226.000 gói thầu dưới 20 tỷ đồng, với tổng số tiền doanh nghiệp có thể tiếp cận là 126.000 tỷ đồng.

Song song với đó, các thủ tục hành chính cũng sẽ được cắt giảm mạnh mẽ để giảm thời gian và chi phí tuân thủ. Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh, dự thảo luật sẽ khuyến khích đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng cơ sở dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Bên cạnh các chính sách hỗ trợ, dự thảo luật đưa ra điểm đột phá là thay đổi cách xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo đó, mức tối đa để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa trong dự thảo là có 300 lao động bình quân, 150 tỷ đồng vốn hoặc 400 tỷ đồng doanh thu.

Trước đó, luật cũ quy định doanh nghiệp nhỏ và vừa có mức trần là 200 lao động, 100 tỷ đồng tiền vốn hoặc 300 tỷ đồng doanh thu. Việc nâng ngưỡng xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa dựa trên tốc độ tăng trưởng GDP và chỉ số lạm phát.