DeepSeek phát triển chip AI riêng, tham vọng giảm phụ thuộc Nvidia và Huawei

DeepSeek đang tiến thêm một bước quan trọng trong chiến lược tự chủ công nghệ khi bắt tay phát triển chip AI riêng. Nếu thành công, startup được xem là "ngôi sao AI" của Trung Quốc không chỉ giảm phụ thuộc vào Nvidia và Huawei mà còn tham gia cuộc đua làm chủ phần cứng AI đang ngày càng quyết liệt trên toàn cầu…

Biển hiệu DeepSeek AI tại tòa nhà nơi đặt văn phòng của startup Trung Quốc này ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh : Reuters/Florence Lo.

Sau khi gây tiếng vang với các mô hình AI chi phí thấp nhưng hiệu quả cao, DeepSeek tiếp tục mở rộng tham vọng sang lĩnh vực bán dẫn. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ siết chặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến sang Trung Quốc, đồng thời các doanh nghiệp AI lớn trên thế giới cũng đang đẩy mạnh phát triển chip tự thiết kế nhằm kiểm soát tốt hơn hạ tầng tính toán phục vụ trí tuệ nhân tạo.

THAM VỌNG TỰ CHỦ PHẦN CỨNG AI

Theo Reuters, DeepSeek đang phát triển chip AI riêng nhằm giảm sự phụ thuộc vào các bộ xử lý của Nvidia và Huawei - hai nhà cung cấp mà công ty vẫn sử dụng để huấn luyện và vận hành các mô hình AI nổi tiếng của mình.

Nếu dự án thành công, đây sẽ là bước chuyển chiến lược lớn của DeepSeek, doanh nghiệp được nhiều người xem là đại diện tiêu biểu cho tham vọng AI của Trung Quốc. Động thái này cũng có thể tạo thêm áp lực cạnh tranh lên Huawei - doanh nghiệp đang nổi lên là nhà cung cấp chip AI nội địa quan trọng nhất của Trung Quốc.

DeepSeek thu hút sự chú ý trên toàn cầu hơn một năm trước sau khi giới thiệu hai mô hình AI có hiệu năng cao với chi phí thấp, tạo nên làn sóng quan tâm mạnh mẽ tại Thung lũng Silicon cũng như Washington.

Tuy nhiên, Huawei hiện cũng không còn là lựa chọn gần như duy nhất trên thị trường chip AI trong nước. Các tập đoàn công nghệ như Alibaba và Baidu đều đã phát triển chip AI riêng và đang từng bước mở rộng thị phần.

Theo các nguồn tin, dự án chip của DeepSeek vẫn đang trong giai đoạn đầu. Công ty đã bắt đầu làm việc với các doanh nghiệp thiết kế chip, các nhà sản xuất bán dẫn theo hợp đồng (foundry) và các nhà cung cấp bộ nhớ để chuẩn bị cho quá trình phát triển. Một trong các nguồn tin cho biết dự án được khởi động từ khoảng một năm trước.

Đồng thời, DeepSeek cũng tăng cường tuyển dụng kỹ sư thiết kế chip trong những tháng gần đây. Tuy nhiên, việc tuyển dụng được thực hiện khá kín đáo, không công khai trên các nền tảng tuyển dụng. DeepSeek hiện chưa đưa ra bình luận về các thông tin này.

ĐI THEO XU HƯỚNG CỦA CÁC HÃNG AI LỚN

Việc phát triển chip AI nội bộ đưa DeepSeek gia nhập xu hướng chung của các công ty AI hàng đầu thế giới đang tìm cách kiểm soát tốt hơn phần cứng phục vụ các mô hình AI, đồng thời giảm phụ thuộc vào Nvidia.

Tháng trước, OpenAI đã công bố Jalapeno, chip AI đầu tiên dành cho tác vụ suy luận được phát triển cùng Broadcom. Trước đó, Reuters cũng đưa tin Anthropic đang cân nhắc xây dựng dòng chip AI riêng.

Đối với DeepSeek, quyết định này còn mang ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh Mỹ tiếp tục hạn chế Trung Quốc tiếp cận các dòng chip AI tiên tiến nhất của Nvidia. Bên cạnh đó, Bắc Kinh cũng đang khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Trong một cuộc phỏng vấn hiếm hoi năm 2024, nhà sáng lập Liang Wenfeng từng thừa nhận các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip của Mỹ là một trong những thách thức lớn đối với DeepSeek. Trong quá trình phát triển các mô hình AI, DeepSeek sử dụng cả chip Nvidia và Huawei.

Công ty từng cho biết mô hình nền tảng phục vụ phát triển R1 - mô hình suy luận AI từng tạo cú sốc đối với thị trường công nghệ Mỹ đầu năm 2025 - được huấn luyện bằng chip Nvidia H800, dòng chip thiết kế riêng cho thị trường Trung Quốc trước khi bị Washington cấm xuất khẩu vào cuối năm 2023.

Kể từ đó, DeepSeek ngày càng chuyển sang sử dụng chip của Huawei. Tháng 4 vừa qua, công ty giới thiệu mô hình V4 được tối ưu cho dòng chip Ascend của Huawei. Huawei cũng xác nhận bộ xử lý của hãng được sử dụng trong một phần quá trình huấn luyện V4-Flash, phiên bản rút gọn của mô hình này.

Reuters trước đây cho biết sau khi DeepSeek ra mắt các mô hình AI mới, nhu cầu đặt mua chip Ascend 950 của Huawei từ các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc đã tăng mạnh.

NHẮM TỚI THỊ TRƯỜNG SUY LUẬN AI ĐANG BÙNG NỔ

DeepSeek lựa chọn phát triển chip phục vụ suy luận AI cũng phản ánh xu hướng mới của ngành công nghiệp AI toàn cầu. Khi các ứng dụng AI ngày càng được triển khai rộng rãi, nhu cầu tính toán đang dịch chuyển từ giai đoạn huấn luyện mô hình sang vận hành các mô hình đã hoàn thiện. Điều này làm gia tăng nhu cầu đối với các chip chuyên dụng dành cho suy luận AI, vốn có chi phí thấp hơn và tiêu thụ ít điện năng hơn so với các GPU đa năng.

Tuy nhiên, việc phát triển chip AI cạnh tranh không phải nhiệm vụ dễ dàng. Thiết kế một bộ xử lý AI hiệu năng cao thường mất nhiều năm nghiên cứu cùng nguồn vốn rất lớn. Khó khăn còn đến từ khâu sản xuất. Các lệnh kiểm soát của Mỹ hiện ngăn các công ty Trung Quốc tiếp cận những nhà máy sản xuất bán dẫn tiên tiến nhất trên thế giới. Đồng thời, các biện pháp hạn chế khác cũng khiến Trung Quốc khó tiếp cận bộ nhớ băng thông cao (HBM) - linh kiện đóng vai trò then chốt đối với các chip AI phục vụ suy luận.

Đáng chú ý, dự án phát triển chip diễn ra cùng thời điểm DeepSeek lần đầu tiên thay đổi chiến lược tài chính. Theo Reuters, công ty dự kiến huy động khoảng 7 tỷ USD trong vòng gọi vốn đầu tiên với mức định giá từ 52-59 tỷ USD, chấm dứt nhiều năm theo đuổi chính sách không nhận vốn đầu tư từ bên ngoài.

Nếu thành công, DeepSeek sẽ không chỉ sở hữu các mô hình AI cạnh tranh mà còn từng bước kiểm soát được nền tảng phần cứng cốt lõi, qua đó giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp chip bên ngoài trong bối cảnh cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục gia tăng.