Nữ tiến sĩ rời Đại học Cambridge về làm trợ lý giáo sư

Đối với nhiều nhà khoa học trẻ, sức hút của môi trường học thuật Anh đang giảm dần khi nguồn tài trợ nghiên cứu bị thu hẹp và bối cảnh địa chính trị ngày càng phức tạp. Điều này khiến không ít nhân tài tìm kiếm cơ hội tại những nơi có điều kiện nghiên cứu ổn định hơn.

Đó cũng là lý do bà Chen Peipei, nhà khoa học chuyên nghiên cứu về chuyển đổi năng lượng, rời vị trí nghiên cứu viên tại Đại học Cambridge để đảm nhận chức danh Trợ lý Giáo sư do Hiệu trưởng bổ nhiệm tại Đại học City Hong Kong (CityU) từ tháng 5 năm nay.

Gia nhập Khoa Năng lượng và Môi trường của CityU, bà Chen được cấp kinh phí nghiên cứu và chỉ tiêu tuyển nghiên cứu sinh tiến sĩ để xây dựng nhóm nghiên cứu riêng - điều mà theo bà ngày càng khó có được tại Anh.

"Đối với các nhà khoa học, việc có nguồn kinh phí và một nhóm nghiên cứu để triển khai các dự án là điều vô cùng hấp dẫn. Ở Anh, các vị trí giảng viên hiếm khi đi kèm nguồn tài trợ khởi đầu cho nghiên cứu. Các giảng viên mới chủ yếu phải dành thời gian cho việc giảng dạy, nên rất khó phát triển hướng nghiên cứu riêng", bà nói.

Nhà khoa học Chen Peipei tham dự Hội nghị Phát triển Bền vững Toàn cầu 2026 tại Jakarta (Indonesia) vào tháng 6. Ảnh: SCMP.

Theo khảo sát của tổ chức Universities UK, nhiều trường đại học Anh đang phải cắt giảm hoạt động nghiên cứu và nhân sự do khó khăn tài chính. Gần 1/3 số trường tham gia khảo sát cho biết đã thu hẹp hoạt động nghiên cứu trong ba năm qua, khiến nhiều nhà khoa học trẻ cân nhắc tìm kiếm cơ hội ở nước ngoài.

Chọn Hong Kong để theo đuổi nghiên cứu về chuyển đổi năng lượng

Theo SCMP, bà Chen Peipei tốt nghiệp Đại học An Huy và Đại học Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, sau đó sang Anh học tiến sĩ Kinh tế sinh thái tại University College London (UCL). Trước khi gia nhập City University of Hong Kong, bà là nghiên cứu viên của Nhóm Nghiên cứu Chính sách Năng lượng thuộc Đại học Cambridge, với các công trình được công bố trên nhiều tạp chí quốc tế uy tín như Nature Energy và Applied Energy.

Tiến sĩ Chen Peipei từng là thành viên Nhóm Nghiên cứu Chính sách Năng lượng tại Đại học. Ảnh: Đại học Cambridge

Lĩnh vực nghiên cứu của bà Chen tập trung vào các giải pháp giảm phát thải carbon và triển khai công nghệ carbon thấp.

Theo bà, Hong Kong là nền kinh tế chủ yếu dựa vào dịch vụ và tài chính nên bài toán giảm phát thải khác với nhiều địa phương ở Trung Quốc đại lục. Thay vì tập trung vào các ngành công nghiệp nặng, các nghiên cứu tại đây hướng tới giảm phát thải trong giao thông, xây dựng và ứng dụng công nghệ thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS) trong môi trường đô thị - thách thức mà nhiều thành phố lớn trên thế giới cũng đang đối mặt.

Bà cũng cho rằng biến đổi khí hậu đang đặt ra yêu cầu xây dựng các hệ thống năng lượng không chỉ phát thải thấp mà còn có khả năng chống chịu trước các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn và bão.

Kinh phí và địa chính trị đang làm thay đổi lựa chọn của các nhà khoa học

Theo bà Chen, ngoài vấn đề kinh phí, bối cảnh địa chính trị cũng ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động nghiên cứu quốc tế. Những thay đổi trong chính sách hợp tác giữa Anh và Trung Quốc khiến nhiều nhà khoa học gặp khó khăn khi xây dựng kế hoạch nghiên cứu dài hạn, thậm chí một số dự án hoặc cơ hội nghề nghiệp có thể bị trì hoãn do căng thẳng quốc tế.

Chia sẻ về môi trường học thuật, bà Chen cho rằng các bảng xếp hạng đại học phản ánh những tiêu chí đánh giá khác nhau. Trong khi các bảng xếp hạng như QS chú trọng danh tiếng và mức độ quốc tế hóa, những bảng xếp hạng dựa trên thành tựu nghiên cứu như Nature Index lại ghi nhận nhiều trường đại học Trung Quốc ở vị trí dẫn đầu.

Theo bà, điều quan trọng trong nghiên cứu khoa học vẫn là năng lực chuyên môn và chất lượng công trình, thay vì chỉ dựa vào thứ hạng của một trường đại học trên các bảng xếp hạng.