Đêm nhạc giao hưởng 'Frozen Fire': Hội tụ âm nhạc đỉnh cao

Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội.

Những tên tuổi hàng đầu

Ngoài các nghệ sĩ xuất sắc của Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội, chương trình còn hội tụ những nghệ sĩ uy tín nổi tiếng của giới âm nhạc cổ điển thế giới như: Nhạc trưởng Kalle Kuusava, Nghệ sỹ độc tấu violin Sara Dragan.

Trong đó, Nhạc trưởng Kalle Kuusava đã gây tiếng vang bởi chiến thắng tại Cuộc thi Chỉ huy Dàn nhạc châu Âu ở Oslo năm 2013 và cuộc thi Evgeny Svetlanov ở Paris năm 2014. Kalle Kuusava đã khẳng định tên tuổi như một nhạc trưởng đa năng và tận tâm trong lĩnh vực opera, giao hưởng và ballet.

Ông xuất hiện ở nhiều buổi biểu diễn của các dàn nhạc danh tiếng trên thế giới. Sinh năm 1983 tại Lahti, Phần Lan, Kalle Kuusava theo học piano và nhạc thính phòng tại Sibelius Academy cùng Ilmo Ranta, đồng thời tham gia các lớp masterclass chỉ huy với Jorma Panula và Atso Almila. Năm 2005, ông có một năm học trao đổi tại Vienna. Sau đó, ông hoàn thành chương trình thạc sĩ chỉ huy dàn nhạc tại Norwegian Academy of Music ở Oslo dưới sự hướng dẫn của Jukka-Pekka Saraste và Ole Kristian Ruud.

Còn Sara Dragan là học trò của Zakhar Bron, một trong những nhà sư phạm violin có ảnh hưởng nhất thế giới, từng đào tạo nhiều nghệ sỹ đoạt giải quốc tế và giữ các vị trí hàng đầu trong giới violin như Vadim Repin, Maxim Vengerov, David Garrett…

Sara Dragan là nghệ sỹ vỹ cầm độc tấu thế hệ mới từng đoạt nhiều giải thưởng, được công nhận là một trong những nghệ sỹ xuất sắc nhất thế hệ của cô, nổi tiếng với kỹ thuật điêu luyện, khả năng biểu cảm mãnh liệt và sức hút trên sân khấu. Cô bắt đầu học vĩ cầm từ năm 7 tuổi dưới sự hướng dẫn của cha mẹ và sau đó trở thành học trò của Giáo sư huyền thoại Zakhar Bron. Nhạc trưởng Marek Pijarowski đã miêu tả cô là “một tài năng nhiều năm mới xuất hiện một lần — một nghệ sỹ đầy sức hút, người truyền cảm hứng cho các đồng nghiệp và làm say đắm khán giả bằng sự duyên dáng và cảm xúc.” Năm 2025, Maxim Vengerov đã ca ngợi cô vì “kỹ thuật hoàn hảo”.

Cô từng theo học tại Escuela Superior de Música Reina Sofía ở Madrid, Học viện Stauffer ở Cremona và Học viện Âm nhạc Karol Lipiński ở Wrocław. Cô là người nhận học bổng của Bộ Văn hóa và Di sản Quốc gia Ba Lan. Sara biểu diễn trên một cây đàn vĩ cầm cổ tuyệt hảo của Ý do Johnatan Solars Fine Violins hào phóng cho mượn và trong nhiều năm qua, cô cũng nhận được sự hỗ trợ từ Florian Leonhard Fine Violins.

Trong số những thành tựu nổi bật nhất gần đây của cô là Giải Nhất tại Cuộc thi Âm nhạc Quốc tế Công chúa Astrid ở Trondheim, một thành viên của Liên đoàn các Cuộc thi Âm nhạc Quốc tế Thế giới (WFIMC). Cô cũng là chủ nhân của hơn 60 giải nhất tại các cuộc thi quốc tế uy tín, bao gồm các cuộc thi Oistrakh, Novosibirsk và Cuộc thi Vĩ cầm Quốc tế H. Wieniawski & K. Lipiński.

Cô đã biểu diễn tại nhiều phòng hòa nhạc danh tiếng nhất thế giới, bao gồm Berlin Philharmonie, Carnegie Hall, Walt Disney Concert Hall, Auditorio Nacional de Música và Konzerthaus Berlin.

Sara hợp tác với các dàn nhạc hàng đầu thế giới và thường xuyên xuất hiện với tư cách là nghệ sỹ độc tấu kể từ năm 8 tuổi, biểu diễn cùng các dàn nhạc nổi tiếng thế giới, lưu diễn rộng rãi khắp Châu Âu, Bắc Mỹ và Châu Á.

Năm 2022, cô bắt đầu chuyến lưu diễn tại Mỹ với 30 buổi biểu diễn các bản concerto dành cho vĩ cầm của P. I. Tchaikovsky và H. Wieniawski dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Wojciech Rodek, cùng với Dàn nhạc Giao hưởng Polish Wieniawski Philharmonic.

Cô đã xuất hiện tại nhiều liên hoan âm nhạc danh giá, bao gồm Liên hoan Âm nhạc Schleswig-Holstein, Interlaken Classics, Liên hoan Henryk Wieniawski, Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Busan MARU tại Hàn Quốc và Liên hoan “Emanations” tại Trung tâm Âm nhạc Châu Âu Krzysztof Penderecki.

Năm 2025, cùng với nghệ sỹ dương cầm Kenny Broberg, cô đã phát hành album Godowsky: Timeless cho hãng thu âm DUX, tiếp tục mở rộng danh mục đĩa nhạc và sự hợp tác nghệ thuật của mình.

Các nghệ sĩ của Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội.

Đêm của những bản nhạc bất hủ

Đêm nhạc quy tụ ba tác phẩm lớn của kho tàng giao hưởng gồm: Tác phẩm “Finlandia Op. 26” của Jean Sibelius - bản thơ giao hưởng nổi tiếng mang tinh thần dân tộc Phần Lan, với những lớp âm thanh hùng tráng và giàu chất sử thi; “Concerto violin số 1 Fa thăng thứ Op.14” của Henryk Wieniawski - một trong những concerto violin giàu kỹ thuật và rực lửa nhất thời kỳ Lãng mạn, được trình diễn bởi nghệ sỹ violin Sara Dragan và “Giao hưởng số 5 Re thứ, Op. 47” của Dmitri Shostakovich - kiệt tác giao hưởng thế kỷ XX, nơi bi kịch, căng thẳng và khát vọng tự do được đẩy tới cao trào bằng ngôn ngữ âm nhạc mãnh liệt và ám ảnh.

Jean Sibelius sáng tác “Finlandia, Op.26” vào năm 1899, trong bối cảnh Phần Lan chịu sự kiểm soát ngày càng khắt khe từ Đế quốc Nga. Ban đầu là phần kết của một chuỗi hoạt cảnh mang tinh thần yêu nước dành cho Ngày lễ Báo chí Phần Lan, tác phẩm nhanh chóng trở thành biểu tượng âm nhạc cho tinh thần dân tộc và khát vọng tự do của người Phần Lan. Âm nhạc mở đầu bằng không khí dữ dội, căng thẳng gợi lên cuộc đấu tranh dân tộc, trước khi chuyển dần sang giai điệu “Finlandia Hymn” thanh bình và xúc động - một giai điệu do chính Sibelius sáng tác nhưng đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của lòng yêu nước Phần Lan.

Nhạc trưởng Kalle Kuusava.

Henryk Wieniawski sáng tác Violin Concerto No.1 in F-sharp minor, Op.14 khi mới khoảng hai mươi tuổi, nhưng tác phẩm đã cho thấy kỹ thuật violin phi thường và cá tính âm nhạc mãnh liệt của ông. Đây là một trong những concerto khó và rực lửa nhất thời kỳ Lãng mạn, nổi bật với những đoạn chạy ngón tốc độ cao, kỹ thuật double-stop, bồi âm và sắc thái biểu cảm đầy kịch tính. Bên cạnh sự phô diễn kỹ thuật điêu luyện, tác phẩm vẫn giữ được chất trữ tình đậm chất Slav và tinh thần Lãng mạn giàu cảm xúc.

Giao hưởng số 5 của Dmitri Shostakovich ra đời trong bối cảnh thời Liên Xô (cũ) ở giai đoạn kiểm soát gắt gao đời sống nghệ thuật, sau khi bản giao hưởng số 4 của ông bị hoãn công diễn. Với cấu trúc bốn chương truyền thống, tác phẩm mở ra bằng bầu không khí căng thẳng và xung đột, chuyển sang nét châm biếm và hài hước ở chương hai, đạt đỉnh cảm xúc sâu lắng trong chương Largo đầy bi thương, trước khi khép lại bằng chương cuối mang âm hưởng chiến thắng mãnh liệt. Buổi công diễn năm 1937 tại Leningrad đã trở thành một thành công vang dội, đưa tác phẩm trở thành một trong những bản giao hưởng nổi tiếng và được trình diễn nhiều nhất thế kỷ XX.

Nghệ sĩ Sara Dragan.

Dàn nhạc vươn lên tầm quốc tế

Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội được thành lập năm 1997, tiền thân là Dàn nhạc Giao hưởng Nhạc viện Hà Nội, là một trong những đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực đào tạo âm nhạc ở Việt Nam. Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội là sự hợp lực của các giáo sư, giảng viên, nghệ sỹ độc tấu và một số sinh viên xuất sắc của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Rất nhiều nghệ sỹ, nhạc công của Dàn nhạc đã tốt nghiệp tại các Nhạc viện nổi tiếng ở các quốc gia như: Nga, Hungary, Đức, Anh…

Trong những năm qua, Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội thường xuyên biểu diễn phục vụ lãnh đạo Đảng và Nhà nước trong các hoạt động chính trị, đối ngoại, mà gần nhất, các nghệ sỹ của Dàn nhạc Giao hưởng đã tháp tùng và biểu diễn nhiều buổi trong chuyến công du của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân, cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam khi thăm các nước ASEAN.

Mùa diễn năm 2025 đánh dấu bước chuyển nâng cao chất lượng của Dàn nhạc, với một loạt các buổi biểu diễn chất lượng cùng các nhạc trưởng danh tiếng trên thế giới như: Yury Tkachenko, Orhan Salliel, Fakhraddin Karimov, Nayden Todorov, Honna Tetsuji, Trần Nhật Minh, kết hợp với các nghệ sỹ độc tấu, ca sỹ nổi tiếng như Sara Dragan, Fidan Hajiyeva, Marcelo Alvarez, Kathryn Lewek, Joseph Calleja, Denis Shapovalov, Suah Ye, Lương Khánh Nhi, Đỗ Phương Nhi, Hoàng Ngọc Anh Quân, Vũ Minh Duy, Trường Linh, Đào Tố Loan, Nguyễn Khắc Hòa… và các concertmaster uy tín như Đào Mai Anh, Chương Vũ…

Hoạt động biểu diễn phong phú như vậy cho thấy quyết tâm của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam trong mục tiêu đào tạo và biểu diễn, thể hiện định hướng của Ban lãnh đạo và NSND Bùi Công Duy trong tiến trình hội nhập với quốc tế. Tất cả nhằm đổi mới sáng tạo, và tận hiến để đưa âm nhạc nghệ thuật đến gần hơn với công chúng.