ĐH Bách khoa Hà Nội: Từ truyền thống Anh hùng đến sứ mệnh dẫn dắt KHCN

70 năm kiến tạo giá trị cho đất nước

Sáng 15/10, trường Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập (15/10/1956 - 15/10/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.

Phát biểu tại buổi lễ, GS.TS. NGƯT Lê Anh Tuấn - Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội - có những chia sẻ về hành trình 70 năm đầy hào hùng của ngôi trường.

Ngày 15/10/1956, khóa học đầu tiên của trường Đại học Chuyên nghiệp Bách khoa chính thức khai giảng. Việc thành lập trường đại học kỹ thuật đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thể hiện tầm nhìn chiến lược về vai trò của đội ngũ trí thức, kỹ sư trong sự nghiệp kiến thiết và phát triển đất nước.

Trong chiến tranh, các thế hệ thầy và trò vừa duy trì đào tạo, vừa tham gia sản xuất và chiến đấu. Giai đoạn 1965-1972, gần 3.000 cán bộ, giảng viên, sinh viên Bách khoa “xếp bút nghiên lên đường ra trận”. Nhiều người đã hy sinh, trong đó có Anh hùng, liệt sĩ Bùi Ngọc Dương và Anh hùng, liệt sĩ, phi công Vũ Xuân Thiều.

Những cống hiến ấy góp phần làm nên truyền thống Anh hùng của Nhà trường, được ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 2006. Tượng đài “Xếp bút nghiên” trong khuôn viên trường hôm nay tiếp tục nhắc nhở các thế hệ về lòng yêu nước và trách nhiệm phụng sự Tổ quốc.

GS.TS. NGƯT Lê Anh Tuấn - Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội.

Trong thời bình, người Bách khoa tiếp tục đóng góp vào các lĩnh vực trọng yếu. Tiêu biểu là PGS. Trần Tuấn Thanh với công trình chế tạo bơm cao áp và vòi phun cho động cơ diesel; GS. TSKH. Trần Đình Long với những đóng góp cho công trình đường dây truyền tải điện 500 kV Bắc - Nam mạch 1; GS. TSKH. Trần Vĩnh Diệu, người đặt nền móng cho ngành khoa học vật liệu polyme và compozit Việt Nam.

“Trong suốt hành trình 70 năm nỗ lực không ngừng đó, Đại học Bách khoa Hà Nội tự hào là nơi kết tinh và sản sinh nhiều công trình khoa học danh tiếng, được Đảng và Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về Khoa học và Công nghệ, tiêu biểu như cụm công trình vật liệu và linh kiện cảm biến tiên tiến của GS. Nguyễn Đức Chiến và các cộng sự, cùng hàng trăm sáng chế, giải pháp kỹ thuật nền tảng trong các lĩnh vực cơ khí chế tạo, tự động hóa, hóa chất - vật liệu, năng lượng và công nghệ thông tin phục vụ nền công nghiệp tự chủ của Việt Nam”, GS.TS. NGƯT Lê Anh Tuấn chia sẻ.

Cũng theo Giám đốc Đại học Bách khoa, đóng góp của Nhà trường còn thể hiện qua các thế hệ cựu sinh viên đang đảm nhiệm nhiều vị trí trong quản lý, nghiên cứu, kinh doanh và đổi mới sáng tạo, góp phần đưa trí tuệ Việt Nam vươn ra quốc tế.

Đại học Bách khoa Hà Nội đã trải qua 70 năm phát triển với những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của đất nước.

Đổi mới để dẫn dắt khoa học, công nghệ

Trải qua nhiều thế hệ, Đại học Bách khoa Hà Nội kiên trì gắn kết đào tạo với thực tiễn, theo lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi thăm trường năm 1958: “Giáo dục phải kết hợp với lao động sản xuất, lý luận phải gắn liền với thực tiễn, Nhà trường phải gắn liền với xã hội và học phải đi đôi với hành”.

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực quan trọng của phát triển, nhà trường xác định trách nhiệm tiên phong trong đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu và giải quyết các bài toán lớn của quốc gia.

GS. Lê Anh Tuấn cho rằng, dấu mốc 70 năm cũng là thời điểm để Đại học Bách khoa Hà Nội nhìn nhận vị thế trên bản đồ thế giới, xác định mục tiêu phát triển, tiếp tục tái cơ cấu và nâng cao năng lực thực thi.

Chặng đường phía trước đòi hỏi mô hình quản trị hiện đại, môi trường học thuật có sức hút nhân tài và năng lực biến kết quả nghiên cứu thành sản phẩm mang lại giá trị thiết thực cho xã hội. Đây là yêu cầu cấp thiết khi đất nước hướng tới tăng trưởng hai con số, đồng thời cần nguồn nhân lực chiến lược và năng lực tự chủ công nghệ.

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành đại học hàng đầu châu Á, Đại học Bách khoa Hà Nội đang triển khai xây dựng khuôn viên 2 hiện đại nhằm thu hút nhà khoa học, chuyên gia và người học xuất sắc. Nhà trường đồng thời thúc đẩy đào tạo nhân lực chiến lược, nhân tài, sau đại học và quốc tế hóa.

Đại học Bách khoa Hà Nội đặt mục tiêu trở thành đại học hàng đầu châu Á.

Hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp được xác định là hướng đi quan trọng trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, gắn với nhu cầu của doanh nghiệp và địa phương.

Sau 70 năm phát triển, những phần thưởng cao quý như danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2000, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 2006 và Huân chương Hồ Chí Minh là sự ghi nhận những đóng góp của các thế hệ Bách khoa, đồng thời đặt ra trách nhiệm tiếp tục phát huy truyền thống.

Từ tinh thần “Xếp bút nghiên” trong chiến tranh đến khát vọng làm chủ công nghệ hôm nay, Đại học Bách khoa Hà Nội đặt mục tiêu trở thành đại học nghiên cứu tinh hoa, hiện đại, có năng lực dẫn dắt và đóng góp thiết thực cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.