Đi du lịch hè, hãy tránh những sai lầm sau khi cấp cứu đuối nước

Mùa du lịch cao điểm, những chuyến đi biển, suối, hồ bơi luôn tiềm ẩn rủi ro an toàn, đặc biệt với trẻ em. Điều đáng nói, nhiều nạn nhân không tử vong vì đuối nước ngay lập tức mà vì bị xử trí sai trong những phút đầu tiên.

Trao đổi với VietTimes, PGS.TS Tạ Anh Tuấn, Trưởng khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết nơi đây thường xuyên phải tiếp nhận các ca đuối nước nặng, trong đó nhiều trẻ rơi vào tình trạng nguy kịch do không được sơ cứu đúng cách.

Du lịch biển Sầm Sơn. Ảnh: Thanh Hằng

PGS.TS Tạ Anh Tuấn ví dụ: Một bé trai 6 tuổi ngã xuống sông khi đi chơi cùng gia đình. Khi được vớt lên, người lớn hoảng loạn bế trẻ chạy quanh thay vì cấp cứu tại chỗ. Khi tới bệnh viện, trẻ đã ngừng tim.

Trường hợp khác là bé trai 13 tuổi bị đuối nước khi xuống ao nhặt đồ trong chuyến đi chơi. Người xung quanh dốc ngược trẻ, chạy vòng quanh để “tống nước”. Hơn 30 phút sau, trẻ mới được ép tim, thổi ngạt. Hậu quả là hôn mê sâu, nguy cơ chết não rất cao.

“Xin đừng dốc ngược trẻ. Đó là sai lầm nguy hiểm khiến mất thời gian vàng. Ép tim và thổi ngạt mới là cách cứu sống”, PGS Tuấn cảnh báo.

5 bước sống còn cần phải biết

TS.BS Lê Ngọc Duy, Trưởng khoa Cấp cứu và Chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết đuối nước là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu ở trẻ em. Nhưng nếu xử trí đúng trong vài phút đầu, nhiều trường hợp có thể cứu sống hoàn toàn.

Với người đi du lịch biển, sông, suối hay hồ bơi, việc nắm vững 5 bước cấp cứu là kỹ năng bắt buộc.

TS.BS Lê Ngọc Duy lưu ý: Ngay khi phát hiện có người đuối nước, phải gọi trợ giúp và liên hệ cấp cứu 115. Đừng cố xử lý một mình trong hoảng loạn.

Tiếp theo, nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi nước bằng cách an toàn. Nếu không biết bơi, tuyệt đối không nhảy xuống cứu trực tiếp mà hãy dùng phao, dây, gậy hoặc bất cứ vật nổi nào để kéo vào bờ. Nhiều tai nạn đã xảy ra khi người cứu trở thành nạn nhân thứ hai.

Khi nạn nhân đã lên bờ, cần kiểm tra ngay xem còn thở hay không. Quan sát lồng ngực, cảm nhận hơi thở, đồng thời gọi lớn để đánh giá phản ứng.

Nếu nạn nhân không thở, phải lập tức tiến hành hồi sức tim phổi. Đặt nằm ngửa trên nền cứng, khai thông đường thở, thổi ngạt 5 nhịp đầu, sau đó ép tim ngoài lồng ngực với tốc độ 100–120 lần mỗi phút, theo chu kỳ 30 ép tim, 2 thổi ngạt. Phải duy trì liên tục, kể cả khi đang di chuyển đến cơ sở y tế.

Khi nạn nhân có dấu hiệu hồi phục, cần đặt nằm nghiêng an toàn, giữ ấm và nhanh chóng đưa đến bệnh viện gần nhất, vì biến chứng sau đuối nước có thể xuất hiện muộn.

PGS.TS Tạ Anh Tuấn chăm sóc cháu bé đuối nước bị cấp cứu sai sách. Ảnh Ta Tuấn

Những sai lầm dễ mắc khi đi chơi xa

Trong thực tế du lịch, nhiều sai lầm lặp lại một cách đáng báo động. Phổ biến nhất là dốc ngược nạn nhân để “xả nước”. Các bác sĩ khẳng định nước trong phổi không thể chảy ra theo cách này, trong khi dịch dạ dày có thể trào ngược gây sặc nặng hơn.

Một sai lầm khác là chậm trễ ép tim, thổi ngạt vì mải lo “làm ấm”, “vỗ lưng” hay tìm cách gọi người quen. Chính sự chậm trễ này khiến não thiếu oxy kéo dài và không thể hồi phục.

Ngoài ra, nhiều người ngừng hồi sức quá sớm khi thấy nạn nhân chưa tỉnh, hoặc ép tim sai kỹ thuật gây chấn thương.

Đặc biệt nguy hiểm trong môi trường du lịch là tâm lý chủ quan. Trẻ em chơi gần nước nhưng không có người giám sát, người lớn mải chụp ảnh, trò chuyện, hoặc uống rượu bia dẫn đến phản ứng chậm khi sự cố xảy ra.

Du lịch an toàn: Đừng chỉ biết tận hưởng

Các chuyên gia nhấn mạnh phòng ngừa vẫn là giải pháp quan trọng nhất. Khi đi biển, suối hay hồ bơi, cần luôn để mắt đến trẻ, không để trẻ chơi một mình gần nước. Ưu tiên khu vực có nhân viên cứu hộ, trang bị áo phao khi cần thiết.

Gia đình nên dạy trẻ kỹ năng bơi và nhận biết nguy hiểm, đồng thời người lớn cần trang bị kiến thức sơ cấp cứu cơ bản. Những khu vực nguy hiểm phải có cảnh báo rõ ràng và rào chắn.

Một chuyến du lịch đáng nhớ không chỉ là những bức ảnh đẹp mà còn là sự an toàn của mỗi thành viên. Trong tình huống đuối nước, kiến thức và phản xạ đúng trong vài phút đầu chính là ranh giới giữa sự sống và cái chết.

Và đôi khi, điều nguy hiểm nhất không phải là dòng nước, mà là những sai lầm tưởng như “giúp ích” nhưng lại cướp đi cơ hội sống cuối cùng của nạn nhân.