Di sản của hòa bình và chiều sâu quan hệ Việt Nam – Azerbaijan

Mỗi dịp 30-4, tôi lại nghĩ về Việt Nam như một đất nước có chiều sâu lịch sử và giàu truyền thống, từ văn hóa, giáo dục đến bản lĩnh dựng nước và giữ nước. Chính những giá trị ấy đã nâng đỡ tinh thần dân tộc trong những năm tháng kháng chiến, để đi đến ngày đất nước được thống nhất.

Ông Shovgi Mehdizade, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Azerbaijan tại Việt Nam. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Trong thế kỷ XX, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kêu gọi toàn dân đứng lên đấu tranh vì độc lập, tự do. Gần 30 năm trường kỳ kháng chiến, dù phải trải qua biết bao hy sinh và trong bối cảnh quốc tế đầy phức tạp, Việt Nam vẫn giành được thắng lợi trọn vẹn. Đó là một trang sử khiến nhiều dân tộc trên thế giới khâm phục.

Trên cương vị Đại sứ Azerbaijan tại Việt Nam, tôi luôn dành cho ngày này một tình cảm đặc biệt. Đây là thành quả được đánh đổi bằng máu xương của các liệt sĩ và sự cống hiến của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Mỗi năm, chúng tôi đều đến thăm gia đình những người con ưu tú đã góp phần làm nên lịch sử. Năm nay, tôi có dịp thăm gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp và cố Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu. Những cuộc gặp ấy lặng lẽ nhưng rất thiêng liêng. Được trực tiếp cảm nhận hơi thở của lịch sử, dù chỉ trong khoảnh khắc, là một vinh dự đối với tôi.

Đối với Đại sứ Shovgi Mehdizade, Việt Nam có một trang sử khiến nhiều dân tộc trên thế giới khâm phục. Ảnh: Ngọc Tú

Tôi vẫn nhớ hình ảnh lễ diễu binh năm ngoái tại Thành phố Hồ Chí Minh. Hàng trăm nghìn người dân, từ người già đến thanh niên và cả trẻ nhỏ, có mặt từ rất sớm, thậm chí ngủ lại đêm trên đường phố để chờ buổi lễ. Họ muốn được tận mắt chứng kiến thời khắc ấy, muốn gửi lời chào và lời tri ân đến những người lính hôm nay, cũng như tưởng nhớ những người đã ngã xuống để đất nước có được hòa bình. Hình ảnh ấy để lại trong tôi ấn tượng sâu sắc.

Mỗi sáng 30-4, khi những con phố ngập tràn cờ đỏ sao vàng, tôi luôn cảm nhận một không khí rất đặc biệt. Đó không chỉ là vẻ đẹp của sắc màu mà còn là cách một dân tộc truyền cho thế hệ trẻ tinh thần yêu nước và niềm tự hào về lịch sử của mình.

Quan hệ Việt Nam - Azerbaijan được đặt nền móng từ rất sớm, thúc đẩy bởi Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng thống Heydar Aliyev. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Đối với Azerbaijan, năm nay còn mang ý nghĩa sâu sắc hơn bởi hai nước chúng ta bước vào năm đầu tiên của Quan hệ Đối tác Chiến lược. Azerbaijan có thể ở xa về địa lý, nhưng chúng tôi luôn coi mình là người bạn chân thành và thủy chung của Việt Nam.

Quan hệ giữa hai nước được đặt nền móng từ rất sớm. Năm 1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Baku và bày tỏ mong muốn sau khi hòa bình lập lại, Azerbaijan sẽ giúp Việt Nam xây dựng ngành dầu khí. Từ lời bày tỏ đầy tin tưởng ấy, một hành trình hợp tác đã bắt đầu.

Giáo dục và dầu khí là hai trụ cột đầu tiên. Hàng nghìn sinh viên Việt Nam đã học tập tại Azerbaijan. Nhiều chuyên gia Azerbaijan đã sang Việt Nam làm việc, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng. Chuyến thăm của Tổng Bí thư Lê Duẩn năm 1981 góp phần quan trọng vào việc thành lập Liên doanh Vietsovpetro tại Vũng Tàu. Năm 1983, chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Heydar Aliyev đã thúc đẩy các dự án năng lượng, giúp Việt Nam rút ngắn đáng kể thời gian khai thác dòng dầu đầu tiên.

Tình hữu nghị ấy còn được thể hiện qua hợp tác văn hóa. Nhà điện ảnh Ajdar Ibrahimov đã sang Việt Nam hỗ trợ xây dựng nền điện ảnh từ những năm đầu. Nhạc sĩ Gara Garayev sáng tác “Tổ khúc Việt Nam” dành tặng Chiến thắng Điện Biên Phủ. Đó là những minh chứng đẹp cho sự gắn bó giữa hai dân tộc.

Tình hữu nghị bền chặt Việt Nam - Azerbaijan được thúc đẩy qua nhiều thế hệ du học sinh Việt Nam tại Azerbaijan. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Tháng 5-2025 đánh dấu một bước phát triển mới khi Tổng Bí thư Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới Azerbaijan và hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược. Ngay sau đó, nhiều chuyến thăm cấp cao đã diễn ra, mở ra giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn. Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống như giáo dục, văn hóa và quốc phòng, chúng tôi xác định năng lượng tái tạo, logistics, sản xuất công nghiệp và du lịch là những hướng hợp tác giàu tiềm năng trong thời gian tới.

Tôi tin rằng năm 2026 sẽ tiếp tục mang đến những dấu mốc mới trong quan hệ hai nước.

Ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước là ký ức về hy sinh và chiến thắng, nhưng cũng là biểu tượng của khát vọng hòa bình và phát triển. Azerbaijan luôn trân trọng chặng đường ấy và tự hào được đồng hành cùng Việt Nam.

Chúc mừng Ngày Thống nhất đất nước.

Tình hữu nghị của chúng ta sẽ mãi bền chặt theo thời gian.