Di sản xứ Đoài - động lực để Đoài Phương triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TƯ về phát triển văn hóa

Di sản là nguồn lực

Là vùng đất cổ xứ Đoài, xã Đoài Phương được hình thành trên cơ sở hợp nhất các đơn vị hành chính trước đây, song vẫn bảo lưu tương đối nguyên vẹn những giá trị lịch sử - văn hóa đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Toàn xã hiện có 54 di tích lịch sử - văn hóa, trong đó 20 di tích đã được xếp hạng, gồm 4 di tích cấp quốc gia và 16 di tích cấp tỉnh, thành phố. Đây là nguồn tài nguyên văn hóa đặc biệt quý giá, tạo nền tảng quan trọng để địa phương triển khai hiệu quả các mục tiêu bảo tồn và phát huy di sản gắn với phát triển bền vững.

Các điểm đến du lịch trên địa bàn xã Đoài Phương thu hút nhiều khách. Ảnh: Phương Nam

Không chỉ giàu trầm tích lịch sử, xã Đoài Phương còn sở hữu không gian cảnh quan sinh thái đặc sắc với hệ thống sông hồ, đồi gò đan xen, nổi bật là Hồ Đồng Mô - vùng sinh thái nước ngọt có diện tích mặt nước lớn, khí hậu trong lành, cảnh sắc sơn thủy hữu tình. Đây là lợi thế riêng có để địa phương phát triển các loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch trải nghiệm gắn với bảo vệ môi trường và giữ gìn cảnh quan tự nhiên.

Phó Chủ tịch UBND xã Đoài Phương Bùi Hữu Nam cho biết, Đoài Phương là vùng đất cổ xứ Đoài, có truyền thống cách mạng, bề dày lịch sử - văn hóa lâu đời với hệ thống di sản phong phú, đa dạng. Việc phát triển công nghiệp văn hóa tại địa phương phải xuất phát từ chính những giá trị cốt lõi đó, đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa lợi ích kinh tế và lợi ích xã hội.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Đoài Phương Bùi Hữu Nam, xã Đoài Phương có sự đa dạng, đan xen về tín ngưỡng, tôn giáo; nhân dân chủ yếu theo Phật giáo và Công giáo. Qua nhiều thế hệ, đồng bào lương - giáo trên địa bàn luôn đoàn kết, gắn bó, hòa thuận, phát huy truyền thống “sống tốt đời, đẹp đạo”, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Đây chính là nền tảng xã hội quan trọng, tạo sự đồng thuận cao trong quá trình triển khai các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, trong đó có Nghị quyết số 80-NQ/TƯ.

Cùng với nền tảng văn hóa - xã hội ổn định, công tác quốc phòng, an ninh trên địa bàn luôn được cấp ủy Đảng, chính quyền quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên. Thế trận an ninh nhân dân gắn với nền quốc phòng toàn dân được duy trì, củng cố vững chắc; lực lượng công an, quân sự xã thường xuyên được kiện toàn, phối hợp chặt chẽ, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường ổn định để phát triển kinh tế - xã hội và thu hút các hoạt động đầu tư, du lịch.

Từ thực tiễn địa phương, xã Đoài Phương xác định phát triển du lịch sinh thái, du lịch văn hóa - tâm linh là hướng đi phù hợp trong triển khai Nghị quyết 80. Trọng tâm là xây dựng, kết nối các tuyến du lịch gắn với cụm di tích tiêu biểu như: Cụm di tích đền Măng Sơn, Chùa Khai Nguyên, kết hợp không gian sinh thái hồ Đồng Mô, các làng nghề truyền thống và hệ thống điểm du lịch trong khu vực Sơn Tây - Ba Vì. Việc hình thành các tuyến du lịch này không chỉ đáp ứng nhu cầu tham quan, chiêm bái của du khách mà còn góp phần lan tỏa giá trị văn hóa xứ Đoài, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Đồng chí Bùi Hữu Nam nhấn mạnh, điểm cốt lõi trong triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TƯ tại Đoài Phương là phát huy vai trò chủ thể của người dân. Phát triển công nghiệp văn hóa không chỉ là câu chuyện của đầu tư hay du lịch, mà là quá trình khơi dậy, nuôi dưỡng và lan tỏa các giá trị văn hóa trong cộng đồng, từ lễ hội truyền thống, sinh hoạt tín ngưỡng đến phong tục, tập quán và lối sống văn minh.

Lễ hội đền Măng Sơn năm 2026. Ảnh: Vân Nga

Nền tảng đầu tư cho công nghiệp văn hóa

Bên cạnh việc khai thác tiềm năng di sản và sinh thái, nền tảng kinh tế ổn định đang tạo dư địa quan trọng để Đoài Phương triển khai các mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TƯ.

Lợi thế nổi bật của Đoài Phương là nền tảng nông nghiệp lâu đời cùng hệ sinh thái cảnh quan xanh, đặc trưng vùng bán sơn địa. Những vườn mít sai trĩu quả (khoảng 48.000 cây, sản lượng hơn 3.000 tấn mỗi năm), làng nghề mộc Vạn An, nghề giò lụa, miến dong Cổ Đông; đặc biệt là nghề nuôi ong lấy mật của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Kim Sơn với khoảng 2.000 đàn ong, sản lượng hơn 30.000 lít mật mỗi năm, “Mật ong Kim Sơn - Sơn Tây” đã được bảo hộ nhãn hiệu tập thể...

Du khách tham quan đồi chè ở thôn Lòng Hồ, xã Đoài Phương. Ảnh: Nam Phương

Năm 2025, tổng thu ngân sách nhà nước của xã hoàn thành 145,9% kế hoạch, thể hiện sự chủ động, linh hoạt trong điều hành phát triển kinh tế - xã hội, tạo nguồn lực thực chất để địa phương đầu tư cho lĩnh vực văn hóa, từng bước nâng cao chất lượng đời sống tinh thần của nhân dân.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đoài Phương Nguyễn Quang Hán cho biết: “Chúng tôi xác định rõ, phát triển công nghiệp văn hóa không tách rời phát triển kinh tế - xã hội mà phải dựa trên nguồn lực thực chất, gắn với nâng cao đời sống nhân dân. Xã tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho thiết chế văn hóa, khai thác hiệu quả giá trị văn hóa xứ Đoài, từng bước hình thành các sản phẩm văn hóa đặc trưng, đóng góp vào tăng trưởng và xây dựng bản sắc địa phương”.

Xã Đoài Phương tiếp tục chú trọng công tác quản lý, bảo tồn di tích; giữ gìn cảnh quan, môi trường; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đoài Phương Nguyễn Quang Hán. Ảnh: Kim Phương

Từ thực tiễn và sự quyết tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương, xã Đoài Phương đang từng bước đưa Nghị quyết số 80-NQ/TƯ vào cuộc sống, hướng tới mục tiêu phát triển hài hòa giữa kinh tế - văn hóa - xã hội - sinh thái, đóng góp thiết thực vào sự phát triển chung của Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại, đậm đà bản sắc.

Vân Nga