Dịch vụ bưu chính phổ cập: Cần tính đủ chi phí phục vụ vùng sâu, vùng xa

Quốc hội Khóa XVI

Không chỉ duy trì điểm phục vụ mà còn phải bảo đảm tuyến vận chuyển

Góp ý về cơ chế bảo đảm cung cấp dịch vụ bưu chính phổ cập tại Điều 30 dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng, cho rằng chính sách cung cấp dịch vụ trên phạm vi toàn quốc với mức thu thống nhất, không cao hơn giá bình quân trên thị trường của dịch vụ bưu chính thương mại tương đương có ý nghĩa thiết thực, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ thiết yếu với chi phí hợp lý.

Tuy nhiên, điều kiện phục vụ giữa các địa bàn có sự khác biệt. Tại đô thị, dân cư tập trung, sản lượng bưu gửi lớn nên doanh nghiệp có điều kiện tổ chức mạng lưới hiệu quả hơn. Trong khi đó, ở vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo, dân cư phân tán, khoảng cách vận chuyển xa, sản lượng thấp nhưng vẫn phải duy trì khả năng phục vụ thường xuyên.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga phát biểu (ảnh QH).

Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, dự thảo Luật đã quy định ngân sách nhà nước hỗ trợ chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí nhân công tại các điểm phục vụ bưu chính, phù hợp với quy mô tối thiểu của mạng và yêu cầu chất lượng dịch vụ.

Tuy nhiên, để bưu gửi đến được người dân ở địa bàn khó khăn, ngoài điểm phục vụ còn cần duy trì tuyến kết nối, tổ chức vận chuyển và bảo đảm tần suất phù hợp. Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ phương án cân đối chi phí cho các hoạt động này, xác định phần nào được bù đắp từ mức thu dịch vụ, phần nào từ các nguồn hợp pháp khác.

Đại biểu nhấn mạnh, ngân sách nhà nước không thể bù đắp toàn bộ chi phí vận hành hoặc thay thế trách nhiệm nâng cao hiệu quả của doanh nghiệp. Song, nếu chi phí hợp lý để thực hiện nhiệm vụ phổ cập vượt quá khả năng bù đắp từ các nguồn được phép, cần có giải pháp phù hợp để duy trì chất lượng phục vụ.

Các đại biểu tham dự phiên họp (ảnh QH).

Cùng với đó, việc xác định quy mô mạng lưới tối thiểu và yêu cầu chất lượng dịch vụ cần tính đến khoảng cách, điều kiện địa lý, mật độ dân cư và khả năng kết nối, bảo đảm người dân thực sự có thể tiếp cận dịch vụ thuận tiện.

Tính đến chi phí vận chuyển tại miền núi, biên giới

Cũng góp ý về cơ chế hỗ trợ duy trì mạng lưới bưu chính công cộng tại Điều 30, đại biểu Nguyễn Đặng Ân, Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn cho rằng cần quan tâm đầy đủ hơn đến chi phí vận hành tại những địa bàn miền núi, biên giới có dân cư thưa thớt, địa hình chia cắt, khoảng cách vận chuyển lớn.

Đại biểu chỉ rõ: “Chi phí duy trì mạng lưới bưu chính không chỉ bao gồm nhà cửa, trang thiết bị và nhân công tại điểm phục vụ, mà còn bao gồm chi phí nhiên liệu vận chuyển và chi phí duy trì các tuyến đường đến thôn, bản xa trung tâm”.

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân phát biểu (ảnh QH).

Theo đại biểu, sản lượng bưu gửi tại những địa bàn này rất thấp, doanh thu khó bù đắp chi phí. Nếu chỉ bảo đảm kinh phí duy trì điểm phục vụ mà không tính đến các tuyến vận chuyển thiết yếu thì khó bảo đảm chất lượng phục vụ trên thực tế.

Do đó, đại biểu Nguyễn Đặng Ân đề nghị nghiên cứu bổ sung nguyên tắc hỗ trợ phù hợp với đặc thù từng địa bàn, trong đó tính đến chi phí duy trì các tuyến vận chuyển thiết yếu phục vụ bưu chính công ích. Mức và phương thức hỗ trợ cần được quy định cụ thể, bảo đảm không trùng lặp với các khoản kinh phí đã được thanh toán theo cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng.

Các ý kiến tại phiên thảo luận cho thấy, bên cạnh yêu cầu duy trì mạng lưới bưu chính công cộng, việc tính toán nguồn lực phù hợp với điều kiện từng địa bàn là yếu tố quan trọng để chính sách dịch vụ bưu chính phổ cập có thể được triển khai hiệu quả.