Dịch vụ công về tận thôn, bản vùng biên Mường Lát

Người dân thôn Tén Tằn (xã Mường Lát, Thanh Hóa) được cán bộ hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính tại nhà văn hóa thôn vào buổi tối

Khi màn đêm buông xuống, nhà văn hóa thôn Tén Tằn, xã biên giới Mường Lát vẫn sáng đèn. Không gian vốn quen với những cuộc họp dân, sinh hoạt cộng đồng nay có thêm một hoạt động mới: hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số.

Máy tính được mở sẵn, đường truyền kết nối. Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mường Lát cùng các lực lượng phối hợp có mặt để hướng dẫn người dân.

Người mang theo điện thoại thông minh, người cầm giấy tờ cần giải quyết. Một số người đã quen với các thao tác trên điện thoại, nhưng cũng có người còn lúng túng ngay từ những bước đầu tiên.

Cán bộ ngồi bên cạnh, hướng dẫn từng thao tác từ đăng nhập tài khoản, kê khai thông tin đến nộp hồ sơ trực tuyến. Những việc tưởng đơn giản với người thường xuyên sử dụng công nghệ lại không dễ đối với người lớn tuổi hoặc ít có điều kiện tiếp cận các tiện ích số.

Từ nhà văn hóa đến từng căn nhà

Các buổi hỗ trợ được xã Mường Lát tổ chức luân phiên tại các thôn, bản, mỗi tuần một lần theo lịch thông báo trước qua hệ thống truyền thanh và các kênh thông tin của địa phương.

Việc tổ chức vào buổi tối giúp người dân thuận tiện hơn trong việc sắp xếp công việc ban ngày, nhất là những người làm nương rẫy, sản xuất, kinh doanh.

Ông Vi Văn Phiến, người dân thôn Tén Tằn, cho biết trước đây mỗi khi có việc liên quan đến giấy tờ, người dân phải đến trung tâm xã. Với những hộ ở xa, việc đi lại không chỉ mất thời gian mà còn phát sinh chi phí.

“Bà con chúng tôi mừng lắm. Trước muốn làm giấy tờ phải đi xa. Nay cán bộ mang dịch vụ về tận thôn, hướng dẫn cặn kẽ, thuận tiện cho bà con nhân dân”, ông Phiến nói.

Không chỉ tại Tén Tằn, hoạt động hỗ trợ dịch vụ công cũng được triển khai tại các thôn khác. Ở nhà văn hóa thôn Mường Pùng, xã Quang Chiểu, người dân được cán bộ và thành viên tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn đăng nhập VNeID, xác thực thông tin, tạo tài khoản dịch vụ công và thực hiện các bước nộp hồ sơ trực tuyến.

Với người trẻ, những thao tác này không quá xa lạ. Nhưng với không ít người cao tuổi, việc sử dụng điện thoại thông minh để thực hiện thủ tục hành chính vẫn là điều mới mẻ.

Các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến

Chị Lương Thị Thảnh, người dân thôn Mường Pùng, cho biết nhiều người sau khi được hướng dẫn vẫn có thể quên thao tác nếu một thời gian không sử dụng. Vì vậy, việc cán bộ trực tiếp đến thôn hướng dẫn giúp bà con tự tin hơn khi tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

“Người dân vùng cao rất mong mô hình được duy trì thường xuyên. Có người chưa tự tin khi thực hiện một mình. Sự hỗ trợ trực tiếp của cán bộ và tổ công nghệ số cộng đồng giúp bà con yên tâm hơn”, chị Thảnh chia sẻ.

Theo cách làm của xã Mường Lát, người dân không chỉ được hướng dẫn nộp hồ sơ trực tuyến mà còn được hỗ trợ tạo và kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID, số hóa giấy tờ, thanh toán không dùng tiền mặt và tra cứu kết quả giải quyết thủ tục hành chính.

Điểm đáng chú ý là việc hỗ trợ không dừng lại ở nhà văn hóa thôn. Với người cao tuổi, người khuyết tật hoặc trường hợp không thể đến điểm hỗ trợ, tổ công tác có thể đến tận nhà.

Thiết bị được mang theo, giấy tờ được kiểm tra và các thao tác được hướng dẫn trực tiếp. Với những người còn e ngại trước công nghệ, cách “cầm tay chỉ việc” giúp họ từng bước thực hiện những thao tác mà trước đó tưởng như rất khó.

Huy động nhiều lực lượng cùng tham gia

Để triển khai mô hình, xã Mường Lát không chỉ bố trí cán bộ của Trung tâm Phục vụ hành chính công mà còn huy động cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Tén Tằn, Công an xã, đoàn viên thanh niên, Ban quản lý thôn và các Tổ công nghệ số cộng đồng cùng tham gia.

Các lực lượng phối hợp tuyên truyền, thông báo lịch hỗ trợ, vận động người dân đến nhà văn hóa và hướng dẫn những thao tác ban đầu. Với những trường hợp cần hỗ trợ tại nhà, tổ công tác trực tiếp đến tận nơi.

Theo bà Nguyễn Thị Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Mường Lát, mục tiêu của mô hình không chỉ là hỗ trợ người dân hoàn thành một hồ sơ cụ thể mà còn hướng đến việc giúp người dân có thể tự sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Một góc xã Mường Lát, vùng cao biên giới có địa hình rộng, dân cư phân bố ở nhiều khu vực

“Thông qua mô hình này, chúng tôi không chỉ hỗ trợ người dân giải quyết hồ sơ trước mắt mà còn hướng tới giúp người dân hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến một cách chủ động. Khi người dân thành thạo các nền tảng số, việc giải quyết thủ tục hành chính sẽ nhanh hơn, minh bạch hơn”, bà Nga cho biết.

Mường Lát là xã biên giới, có diện tích tự nhiên 129,66km², dân số hơn 7.000 người, với 6 dân tộc cùng sinh sống. Xã có 23,522km đường biên giới tiếp giáp tỉnh Hủa Phăn (Lào), hơn 81% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Mường Lát được thành lập trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị trấn Mường Lát. Đây là địa phương không sáp nhập với xã khác mà chỉ thay đổi tên gọi theo đơn vị hành chính mới.

Địa bàn rộng, dân cư phân tán và điều kiện đi lại còn khó khăn khiến việc tiếp cận các dịch vụ hành chính trực tiếp tại trung tâm xã không phải lúc nào cũng thuận lợi đối với người dân.

Việc tổ chức các điểm hỗ trợ tại thôn, bản vì vậy được xã xác định là một giải pháp bổ trợ, nhất là đối với những người chưa quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Mô hình đang được tiếp tục triển khai luân phiên tại các thôn, bản. Qua đó, xã vừa hỗ trợ người dân giải quyết thủ tục trước mắt, vừa hướng dẫn các kỹ năng cần thiết để người dân có thể chủ động thực hiện dịch vụ công trực tuyến trong những lần sau.