Điểm chuẩn cao hơn thủ khoa toàn quốc và câu chuyện một phương thức xét tuyển

Điểm chuẩn gần chạm mức tuyệt đối

Năm 2026, điểm chuẩn 15 ngành Sư phạm tại trụ sở chính Trường ĐH Sư phạm TPHCM dao động từ 23,26 đến 29,83 điểm. Sư phạm Hóa học cao nhất với 29,83 điểm, tiếp đến là Sư phạm Ngữ văn và Sư phạm Lịch sử cùng 29,8 điểm, Sư phạm Vật lý 29,78 điểm và Sư phạm Toán học 29,49 điểm.

Điểm chuẩn của 9/15 ngành là từ 27 điểm trở lên, trong đó 5 ngành lấy từ 29 điểm.

Trong khi đó, thủ khoa khối C00 kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đạt 28,75 điểm.

Như vậy, nếu không tính điểm ưu tiên, điểm xét tuyển của thủ khoa khối C00 toàn quốc vẫn thấp hơn 1,05 điểm so với điểm chuẩn hai ngành Sư phạm Ngữ văn và Sư phạm Lịch sử của Trường ĐH Sư phạm TPHCM.

TS Huỳnh Trung Phong, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh viên và Phát triển khởi nghiệp Trường ĐH Sư phạm TPHCM, cho biết kết quả tuyển sinh phù hợp với đề án và các nội dung trường đã công bố. Theo ông, kết quả xét tuyển các phương thức được quy đổi và đưa vào hệ thống chung. Ở một số ngành, thí sinh có thành tích nổi bật tập trung đông, khiến mức độ cạnh tranh và điểm trúng tuyển tăng cao, trong đó có phương thức sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT.

“Định hướng xuyên suốt của trường là tuyển chọn người học có năng lực đầu vào đáp ứng yêu cầu bảo đảm chất lượng đào tạo”, ông Phong nói.

Có tới 4 diện ưu tiên xét tuyển

Năm 2026, Trường ĐH Sư phạm TPHCM sử dụng 5 phương thức xét tuyển. Đối với các ngành Sư phạm, trường sử dụng 3 phương thức gồm ưu tiên xét tuyển, xét kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét học bạ kết hợp kết quả thi đánh giá năng lực chuyên biệt do trường tổ chức.

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT 2026

Riêng phương thức ưu tiên xét tuyển được chia thành 4 diện: Thí sinh đủ điều kiện theo Quy chế tuyển sinh; học sinh lớp chuyên có thành tích học tập, thi học sinh giỏi hoặc chứng chỉ ngoại ngữ theo quy định; thí sinh nước ngoài hoặc Việt kiều xét vào ngành Tiếng Việt và văn hóa Việt Nam; và thí sinh hoàn thành chương trình dự bị đại học. Một số ngành yêu cầu thêm điểm thi năng khiếu.

Các diện ưu tiên xét tuyển tạo thêm cơ hội để thí sinh có thành tích học tập, thi học sinh giỏi đăng ký vào các ngành Sư phạm. Khi kết quả được quy đổi và xét chung, mức độ cạnh tranh tại những ngành được nhiều thí sinh quan tâm có thể tiếp tục tăng.

Tuy nhiên, Trường ĐH Sư phạm TPHCM không công bố số lượng thí sinh trúng tuyển ở từng phương thức.

Theo PGS Nguyễn Kim Hồng, nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm TPHCM, điểm trúng tuyển vào các trường sư phạm ở mức cao là một hiện tượng có thật, nhưng cần có thêm dữ liệu để đánh giá đầy đủ.

Ông cho rằng điều các nhà nghiên cứu giáo dục quan tâm là trong số thí sinh trúng tuyển, bao nhiêu em được tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT và bao nhiêu em được tuyển qua các phương thức khác, như tuyển thẳng học sinh giỏi quốc tế, học sinh giỏi quốc gia hoặc ưu tiên học sinh các trường chuyên.

“Tuyển được học sinh giỏi, có năng lực là một điều đáng mừng. Nhưng các trường sư phạm nên làm một nghiên cứu so sánh tỷ lệ tuyển từ các phương thức, kết quả học tập sau học kỳ một, sau một năm và toàn khóa để những nghi ngờ về điểm trúng tuyển cao được gỡ bỏ”, PGS Nguyễn Kim Hồng nói.

Từ năm 2028, dự kiến mỗi ngành một phương thức xét tuyển

Theo dự thảo thông tư sửa đổi của Bộ GD-ĐT, từ năm 2027, mỗi ngành hoặc chương trình đào tạo được áp dụng tối đa 3 phương thức xét tuyển. Từ năm 2028, con số này giảm còn 1 phương thức. Xét tuyển thẳng và cử tuyển không tính vào giới hạn trên.

Ở cấp cơ sở đào tạo, dự thảo vẫn quy định trường được sử dụng tối đa 5 phương thức.

Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD-ĐT, cho biết đây là lộ trình nhằm giúp mỗi ngành lựa chọn cách đánh giá phù hợp, không phải chủ trương yêu cầu tất cả trường, ngành trên cả nước sử dụng một kết quả duy nhất.

Theo ông Thảo, giai đoạn 2022-2026, chỉ 36,4% tổng số lượt chương trình đào tạo có căn cứ đối chiếu chính thức. Điểm học bạ trong cùng mã ngành cao hơn khá xa điểm thi tốt nghiệp THPT; hơn 2.000 chương trình đào tạo có mức chênh lệch từ 3 điểm trở lên giữa các phương thức xét tuyển.

“Khi các thang đo chưa thực sự tương đương, việc chia một ngành thành nhiều cửa xét tuyển có thể khiến những thí sinh cùng năng lực được đối xử khác nhau”, ông Thảo nói.

Theo ông, giảm phương thức là để mở rộng cơ hội bình đẳng, không phải giảm cơ hội tiếp cận. Mỗi phương thức phải bảo đảm mọi thí sinh đủ điều kiện đều có thể tham gia, công bố rõ tiêu chí và sử dụng một thang điểm chung.

Cơ sở đào tạo vẫn có thể sử dụng kết quả thi riêng, học bạ hoặc chứng chỉ, nhưng các kết quả này phải được cấu trúc minh bạch trong phương thức đã công bố.

Từ năm 2028, nếu đề xuất được thực hiện, mỗi ngành sẽ chỉ còn một phương thức xét tuyển. Khi đó, việc lựa chọn thang đo và cách đánh giá đầu vào của từng ngành sẽ trở thành vấn đề quan trọng, nhất là với những ngành có mức độ cạnh tranh rất cao như một số ngành sư phạm.

Trường hợp thủ khoa C00 toàn quốc đạt 28,75 điểm nhưng điểm chuẩn hai ngành Sư phạm Ngữ văn và Sư phạm Lịch sử lên tới 29,8 cho thấy điểm chuẩn của một phương thức không thể tách rời cách các trường tổ chức, quy đổi và xét tuyển giữa nhiều phương thức. Đây cũng là vấn đề dự thảo giảm số lượng phương thức xét tuyển hướng tới xử lý, trong đó đặt ra yêu cầu minh bạch hơn về cách đánh giá và quy đổi kết quả giữa các thí sinh.