Điểm nhấn không gian văn hóa xứ Lạng

Không gian văn hoá đường Hùng Vương, phường Lương Văn Tri nhìn từ trên cao

Trong chiến lược quy hoạch phát triển các phường trung tâm, việc hình thành những không gian mở như Không gian văn hoá đường Hùng Vương đóng vai trò là “cực tăng trưởng” mềm, vừa tạo điểm nhấn cảnh quan đô thị văn minh, hiện đại, vừa khơi dậy nguồn lực từ cộng đồng. Chỉ sau một thời gian ngắn, không gian văn hóa đường Hùng Vương đã khẳng định được sức hút mạnh mẽ, mở ra hướng đi mới trong việc đưa các hoạt động văn hóa đến với người dân.

Sức hút từ không gian văn hóa

Từ đầu tháng 7 đến nay, mỗi tối thứ 7, trong không gian lung linh của ánh sáng nghệ thuật đường Hùng Vương, khu vực từ khuôn viên tượng đài đồng chí Hoàng Văn Thụ đến khu vực Thư viện tỉnh, lại có một diện mạo mới. Người dân háo hức đến xem chương trình nghệ thuật, tham gia trò chơi dân gian, giao lưu văn nghệ, được hòa mình vào các hoạt động văn hóa truyền thống; trẻ em có thêm không gian vui chơi; các gia đình có thể cùng nhau tham quan, chụp ảnh, tìm hiểu sản phẩm địa phương.

Đáng chú ý, hoạt động không chỉ tập trung vào một chương trình biểu diễn trên sân khấu mà được mở rộng thành nhiều nhóm nội dung: nghệ thuật tổng hợp, âm nhạc đường phố, dân ca, dân vũ, nhạc cụ dân tộc, giao lưu các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, khiêu vũ, thể dục thể thao; trò chơi dân gian, trải nghiệm văn hóa truyền thống, chiếu phim lưu động, trưng bày di sản và quảng bá sản phẩm OCOP.

Cách tổ chức này tạo ra sự chuyển dịch trong phương thức hưởng thụ văn hóa. Tại đây, người dân có thể lựa chọn hoạt động phù hợp, di chuyển giữa các khu vực và trực tiếp tham gia.

Sức hút của không gian cũng thể hiện ở việc người dân từ các địa bàn ngoài khu vực trung tâm chủ động tìm đến. Chị Nguyễn Thị Thảo, người dân xã Na Sầm cho biết: Mỗi tối thứ 7, gia đình tôi đều cố gắng sắp xếp cùng các con đến phường Lương Văn Tri, cách nhà khoảng 35km để trải nghiệm không gian văn hóa vào dịp cuối tuần. Các con có chỗ vui chơi với các trò chơi dân gian, người lớn được xem văn nghệ, tìm hiểu sản phẩm địa phương và cảm nhận không khí sinh hoạt cuối tuần ở khu vực đô thị.

Điều đó cho thấy không gian đang dần vượt khỏi ý nghĩa của một hoạt động phục vụ cư dân khu vực trung tâm. Đây cũng là cơ hội để các địa phương giới thiệu những sắc thái văn hóa, sản phẩm và thế mạnh riêng, tạo nên sự đa dạng cho không gian.

Không gian văn hoá đường Hùng Vương thu hút hàng nghìn du khách mỗi tối thứ 7 hằng tuần

Ông Phạm Đức Huân, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết: Sở xác định đây không chỉ là nơi tổ chức các chương trình nghệ thuật vào cuối tuần mà còn từng bước hình thành một sản phẩm văn hóa, du lịch có tính ổn định, có bản sắc và có khả năng thu hút người dân, du khách. Vì vậy, thời gian tới chúng tôi sẽ tiếp tục đa dạng các loại hình văn hóa trong đó chú trọng các chương trình biểu diễn nghệ thuật truyền thống, các mô hình câu lạc bộ quần chúng, nghệ thuật đường phố; tăng cường hơn các hoạt động trải nghiệm trò chơi dân gian, nghề thủ công; quảng bá về hình ảnh đất và người xứ Lạng; mở rộng các hoạt động giao lưu hướng tới quảng bá sâu rộng không gian văn hóa đến bạn bè trong và ngoài nước.

Tổ chức đồng bộ

Cùng với nội dung chương trình, việc tổ chức, vận hành không gian được xác định là yếu tố quan trọng để duy trì sức hút. Một trong những điểm đáng chú ý là sự kết nối giữa hoạt động văn hóa với quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng và các giá trị di sản.

16 gian hàng được bố trí tại không gian tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân trực tiếp giới thiệu sản phẩm đến người dân và du khách. Qua đó, hoạt động văn hóa có thêm sự gắn kết với quảng bá sản phẩm, thương mại và dịch vụ, tạo cơ hội để các hộ kinh doanh nhỏ tiếp cận khách hàng.

Để hoạt động diễn ra thuận lợi, phường Lương Văn Tri đảm nhiệm nhiều phần việc từ bố trí điểm đỗ xe, hướng dẫn giao thông, duy trì trật tự đô thị đến bảo đảm điện chiếu sáng, vệ sinh môi trường và các điều kiện phục vụ người dân.

Ông Vũ Lê Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Lương Văn Tri cho biết: Khi lượng người tham gia ngày càng đông, các đơn vị liên quan của phường không chỉ bảo đảm đường phố thông thoáng, sạch sẽ mà còn phải tạo điều kiện thuận lợi nhất để người dân và du khách có trải nghiệm tốt. Về lâu dài, phường xác định sẽ xây dựng phương án quản lý, khai thác không gian sau thời gian thí điểm, đồng thời nghiên cứu huy động thêm nguồn lực xã hội để hoạt động có thể duy trì ổn định và hiệu quả.

Thực tế cho thấy, để một không gian văn hóa mở vận hành hiệu quả, bên cạnh nội dung hấp dẫn còn cần sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng, từ tổ chức chương trình, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường đến quản lý các hoạt động kinh doanh, dịch vụ. Đây cũng là nền tảng để không gian duy trì sức sống thay vì chỉ tạo hiệu ứng trong thời gian đầu.

Tiếp tục hoàn thiện

Sau hơn một tháng thí điểm, Không gian văn hóa đường Hùng Vương đã tạo được dấu ấn nhất định. Các chương trình thu hút trên 30 nghìn lượt người tham gia, trải nghiệm qua các tuần tổ chức; hoạt động truyền thông trên các nền tảng số của Trung tâm Văn hóa tỉnh đạt gần 150 nghìn lượt xem và tương tác. Báo và Phát thanh, truyền hình Lạng Sơn cùng các cơ quan báo chí Trung ương thường trú đã có trên 120 tin, bài, ảnh tuyên truyền.

Mỗi tuần, Không gian văn hóa đường Hùng Vương lại mang đến những hoạt động mới, những sắc màu mới để người dân và du khách có thêm những trải nghiệm phong phú. Không gian không ngừng được làm mới bằng các chương trình biểu diễn nghệ thuật, giao lưu văn hóa, hoạt động trải nghiệm, giới thiệu sản phẩm địa phương và những nội dung phù hợp với từng thời điểm, sự kiện. Mỗi lần trở lại, người dân và du khách lại có thể khám phá thêm những điều mới mẻ, cảm nhận thêm những câu chuyện văn hóa khác nhau được kể bằng nhiều hình thức sinh động.

Du khách trải nghiệm không gian trưng bày tranh vẽ tại Không gian văn hoá đường Hùng Vương

Thời gian tới, ngành văn hóa, thể thao và du lịch sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát những vấn đề phát sinh để điều chỉnh mô hình. Trọng tâm là duy trì hoạt động thường xuyên; nâng chất lượng chương trình; tăng các hoạt động trải nghiệm và sự tham gia của các địa phương; đồng thời hoàn thiện hạ tầng, tăng cường quảng bá trên nền tảng số và huy động nguồn lực xã hội hóa. Mục tiêu là từng bước xây dựng Không gian văn hóa đường Hùng Vương trở thành điểm đến văn hóa, du lịch cuối tuần có bản sắc riêng của Lạng Sơn.

Những tín hiệu tích cực từ bước đầu triển khai cho thấy một khát vọng và nhu cầu bức thiết của đời sống đô thị, đó là nhu cầu có một không gian văn hóa mở, nơi người dân và du khách không chỉ dừng chân thưởng ngoạn, mà còn được trực tiếp hòa mình, trải nghiệm và sáng tạo trong dòng chảy văn hóa cộng đồng. Đặt trong tầm nhìn dài hạn, thách thức đặt ra không dừng lại ở việc duy trì nhịp độ hoạt động, mà cốt lõi là phải liên tục bồi đắp bản sắc, chuẩn hóa quy trình vận hành và kiến tạo những giá trị trải nghiệm.

Bằng tư duy đổi mới không ngừng về nội dung, nâng tầm chất lượng nghệ thuật và phát huy vai trò làm chủ của Nhân dân, Không gian văn hóa đường Hùng Vương đang từng bước khẳng định sứ mệnh trở thành điểm sáng văn hóa – du lịch tiêu biểu của tỉnh Lạng Sơn. Mô hình này không chỉ làm phong phú thêm đời sống tinh thần của cộng đồng các dân tộc xứ Lạng, mà còn tạo ra sản phẩm du lịch có chiều sâu, góp phần lan tỏa hình ảnh một miền đất biên viễn thân thiện, giàu bản sắc và năng động trên chặng đường hội nhập.

Khi văn hóa được đánh thức và nuôi dưỡng trong từng nhịp sống thường ngày, mỗi con phố sẽ vượt qua giới hạn của một không gian giao thông thông thường để trở thành chốn lưu giữ ký ức, sợi dây gắn kết cộng đồng và là nơi viết tiếp những trang sử rạng rỡ về truyền thống quê hương.