Phja Khao giàu tiềm năng, thiếu hạ tầng du lịch
Nằm ở vùng lõi Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Nam Xuân Lạc, Phja Khao có khí hậu trong lành, rừng nguyên sinh hoang sơ cùng nhiều dấu tích khai thác khoáng sản từ thời Pháp thuộc. Sự kết hợp giữa giá trị tự nhiên và lịch sử tạo điều kiện phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm. Tuy nhiên, tiềm năng này vẫn chưa được khai thác hiệu quả do hạ tầng phục vụ du lịch còn nhiều khó khăn.

Rừng tự nhiên tại khu vực Phja Khao được bảo vệ nghiêm ngặt, giữ gìn hệ sinh thái và cảnh quan đặc trưng của vùng núi phía Bắc.
Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Nam Xuân Lạc hiện có diện tích hơn 3.980ha, trong đó phần lớn là rừng tự nhiên được bảo vệ nghiêm ngặt. Đây là nơi lưu giữ hệ sinh thái rừng đặc trưng của vùng núi phía Bắc với nhiều loài động, thực vật quý hiếm. Qua các đợt điều tra, khảo sát, các nhà chuyên môn đã ghi nhận hàng trăm loài thực vật và nhiều loài động vật có giá trị bảo tồn đang sinh sống trong khu vực như nghiến, thông đỏ bắc, thông Pà Cò, đỉnh tùng... cùng nhiều loài động vật như voọc xám, khỉ đen, khỉ mốc, cu li...
Không chỉ có giá trị về đa dạng sinh học, Phja Khao còn hấp dẫn bởi cảnh quan tự nhiên khá nguyên sơ. Những cánh rừng trải dài trên các sườn núi đá vôi, những con suối nhỏ len lỏi giữa đại ngàn cùng không khí trong lành tạo nên nét đặc trưng riêng của vùng đất này.
Đặc biệt, nơi đây còn lưu giữ nhiều dấu tích liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản từ thời Pháp thuộc. Giữa những cánh rừng già vẫn còn những đoạn đường đá được xây dựng cách đây hàng trăm năm, hệ thống đường lò khai thác quặng và dấu tích cáp tời vận chuyển khoáng sản. Dù đã trải qua thời gian dài, nhiều hạng mục vẫn còn khá rõ nét. Đây là nguồn tài nguyên quý để phát triển các loại hình du lịch khám phá, tìm hiểu lịch sử kết hợp trải nghiệm thiên nhiên.
Ông Lường Quốc Hải, Giám đốc Ban quản lý Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Nam Xuân Lạc, cho biết: Những năm gần đây đã có nhiều đoàn nghiên cứu, khảo sát tìm đến khu vực này để tìm hiểu về hệ động, thực vật cũng như các dấu tích lịch sử còn được lưu giữ trong rừng. Một số nhóm du khách yêu thích khám phá cũng đã bước đầu tiếp cận các điểm tham quan tại Phja Khao. Ngoài giá trị về đa dạng sinh học, khu vực này còn có nhiều điều kiện để phát triển các hoạt động du lịch trải nghiệm gắn với bảo vệ rừng. Những tuyến đi bộ dưới tán rừng, tìm hiểu hệ sinh thái tự nhiên, khám phá các công trình khai thác khoáng sản từ thời Pháp thuộc hay trải nghiệm văn hóa của người dân địa phương đều có thể trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn nếu được đầu tư phù hợp.

Hạ tầng giao thông kết nối với Phja Khao còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến việc khai thác tiềm năng du lịch.
Mặc dù vậy, việc khai thác tiềm năng du lịch của Phja Khao hiện vẫn gặp nhiều khó khăn. Trong đó, giao thông được xem là rào cản lớn nhất. Từ trung tâm xã vào khu vực Phja Khao, nhiều đoạn đường còn nhỏ hẹp, độ dốc lớn. Một số vị trí xuống cấp khiến việc đi lại gặp nhiều trở ngại, nhất là vào mùa mưa. Điều này ảnh hưởng đến đời sống của người dân, đồng thời làm giảm sức hấp dẫn đối với các đoàn khách muốn đến tham quan, trải nghiệm.
Bà Phùng Thị Hiền, Trưởng thôn Phja Khao, thông tin: Bên cạnh lợi thế về cảnh quan, khí hậu, Phja Khao còn giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống của đồng bào Tày, Dao. Thời gian qua, địa phương đã đón một số đoàn khách đến tìm hiểu về cảnh quan thiên nhiên và các dấu tích lịch sử trên địa bàn. Tuy nhiên, số lượng khách còn hạn chế do điều kiện đi lại chưa thuận lợi. Người dân mong muốn hệ thống giao thông sớm được quan tâm đầu tư để tạo điều kiện phát triển du lịch, đồng thời mở thêm cơ hội phát triển kinh tế cho địa phương.
Không chỉ thiếu hạ tầng giao thông, Phja Khao hiện cũng chưa hình thành được hệ thống dịch vụ phục vụ du lịch tương xứng với tiềm năng. Các hoạt động tham quan chủ yếu vẫn mang tính tự phát, chưa có sự kết nối giữa các điểm đến, trong khi những sản phẩm du lịch đặc trưng để tạo dấu ấn và giữ chân du khách vẫn còn thiếu. Dù không gian trải rộng hàng nghìn héc-ta với nhiều lợi thế về cảnh quan và lịch sử, nơi đây vẫn chưa có những điểm ăn uống, lưu trú đủ điều kiện để đón và phục vụ du khách một cách bài bản.
Theo ông Nông Đình Thắng, Chủ tịch UBND xã Yên Thịnh, địa phương xác định phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo vệ rừng là hướng đi phù hợp trong thời gian tới. Bên cạnh việc giữ gìn diện tích rừng hiện có, địa phương sẽ tiếp tục phối hợp với các ngành chức năng nghiên cứu giải pháp khai thác hiệu quả tiềm năng của Phja Khao. Trong đó, ưu tiên trước mắt là từng bước hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối với khu vực này. Đồng thời, phát huy các giá trị về cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái rừng, các dấu tích lịch sử và bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số để xây dựng những sản phẩm du lịch phù hợp với điều kiện thực tế. Việc phát triển du lịch sẽ tạo thêm nguồn thu cho người dân, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng trong công tác bảo vệ và phát triển rừng.
Với rừng tự nhiên rộng lớn, hệ sinh thái đa dạng và những dấu tích lịch sử còn lưu giữ, Phja Khao có nhiều lợi thế phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm. Để biến tiềm năng thành nguồn lực phát triển, nơi đây cần được đầu tư hạ tầng, thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, phát huy vai trò của người dân và lựa chọn hướng khai thác phù hợp. Khi những điểm nghẽn từng bước được tháo gỡ, Phja Khao có thể phát huy giá trị tự nhiên, lịch sử, tạo thêm sinh kế cho người dân gắn với bảo vệ rừng.
