Điểm sáng trong công tác xây dựng môi trường không khói thuốc
Sì Lở Lầu xã biên giới của tỉnh Lai Châu đang trở thành điểm sáng trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Với sự chỉ đạo sát sao của chính quyền địa phương cùng tinh thần trách nhiệm của các đơn vị và sự đồng thuận hưởng ứng hưởng ứng của đông đảo bà con nhân dân đã từng bước đẩy lùi khói thuốc khỏi đời sống cộng đồng.
Nhận thức rõ những tác hại nghiêm trọng của thuốc lá tới sức khỏe, kinh tế gia đình và môi trường sống, UBND xã Sì Lở Lầu đã sớm thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống tác hại của thuốc lá. Với nhiệm vụ chỉ đạo, triển khai và đôn đốc các cơ quan, đơn vị duy trì thường xuyên công tác tuyên truyền, kiểm tra trên địa bàn.
Hằng năm, hưởng ứng "Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5" và "Tuần lễ quốc gia không thuốc lá", UBND xã chủ động ban hành các văn bản chỉ đạo, kế hoạch chi tiết nhằm huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Xã đặc biệt coi trọng việc phát huy tinh thần gương mẫu của cán bộ, công chức, viên chức, người đứng đầu cơ quan, cũng như tiếng nói uy tín của các già làng, trưởng bản và người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.
Một trong những nét nổi bật tại Sì Lở Lầu là việc xây dựng môi trường làm việc và học tập lành mạnh, không khói thuốc. Điển hình như Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Pa Vây Sử, công tác phòng, chống thuốc lá đã đi vào nề nếp từ nhiều năm nay. Ông Đồng Xuân Lợi – Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Dù quy trình tổ chức tập huấn chuyên trách có nhiều thay đổi theo cơ cấu quản lý mới, nhà trường vẫn chủ động duy trì việc tuyên truyền thông qua hệ thống pano, áp phích. Với đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhà trường coi việc không hút thuốc là một tiêu chí văn hóa công sở bắt buộc; khối THCS hiện không có giáo viên nào hút thuốc.

Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Pa Vây Sử coi việc không hút thuốc là một tiêu chí văn hóa công sở bắt buộc.
Đối với học sinh, nhà trường cấm tuyệt đối sử dụng các sản phẩm thuốc lá truyền thống lẫn thuốc lá điện tử. Nội dung này được đưa vào các giờ sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp định kỳ và các chương trình giáo dục ngoại khóa. Đầu mỗi năm học, nhà trường chủ động phối hợp với Công an xã tổ chức các buổi tuyên truyền chuyên đề về phòng, chống bạo lực học đường, tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử. Nhờ sự chủ động này, đến nay nhà trường chưa phát hiện trường hợp học sinh nào sử dụng thuốc lá.
Là nơi chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân, Trạm Y tế xã Sì Lở Lầu thể hiện sự quyết liệt trong việc áp dụng quy định cấm hút thuốc lá trong toàn bộ khuôn viên, phòng khám và khu vực điều trị. Biển báo "Cấm hút thuốc" được bố trí ở những nơi dễ quan sát; đội ngũ y, bác sĩ vừa gương mẫu chấp hành vừa tích cực lồng ghép tư vấn tác hại của thuốc lá cho bệnh nhân và người nhà.
Anh Phàn Vần Bảy – bản Lao Chải chia sẻ: Mỗi lần đến trạm y tế khám bệnh, tôi thấy có biển cấm hút thuốc ở nhiều chỗ, cán bộ y tế cũng thường xuyên nhắc bà con không hút thuốc trong khu vực trạm. Trước đây tôi chưa để ý nhiều đến tác hại của thuốc lá, nhưng được cán bộ giải thích nên tôi hiểu hút thuốc không chỉ ảnh hưởng đến mình mà còn ảnh hưởng đến người bên cạnh.

Bác sĩ Trạm Y tế xã Sì Lở Lầu nhắc nhở người nhà bệnh nhân không hút thuốc trong đơn vị.
Cách làm hiệu quả mang tính bền vững của xã Sì Lở Lầu chính là kiên trì vận động nhân dân từ bỏ thói quen hút thuốc trong các sinh hoạt cộng đồng như: đám cưới, đám tang và lễ hội. Các phong trào được phát động đến từng gia đình, dòng họ, huy động vai trò của ông bà, cha mẹ trong việc nhắc nhở, giáo dục con cháu tránh xa thuốc lá từ khi còn nhỏ. Các nội dung này cũng được rà soát, bổ sung vào hương ước, quy ước của các bản.
Đặc biệt, mô hình "Bản không khói thuốc" đã phát huy hiệu quả rõ rệt, đặc biệt là trong đồng bào dân tộc Dao. Đến nay, xã Sì Lở Lầu đã ghi nhận nhiều bản 100% người dân không hút thuốc lá, đơn cử như bản: Lả Nhì Thàng, Phố Vây, Xin Chải… góp phần đưa tỷ lệ người dân không hút thuốc lá trên toàn xã đạt mức ấn tượng trên 90%.
Ông Nguyễn Chí Thanh – Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Xác định công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe nhân dân và nâng cao chất lượng đời sống văn hóa, UBND xã chủ động thành lập ban chỉ đạo và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ xã đến các bản. Trong đó, xã chú trọng đưa nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào các hoạt động tuyên truyền ở cơ sở, gắn với xây dựng đời sống văn hóa và vận động người dân thực hiện nếp sống văn minh. Qua đó, từng bước tạo chuyển biến trong nhận thức, hình thành thói quen không hút thuốc tại nơi công cộng, trong gia đình.
Thời gian tới, UBND xã tiếp tục xác định công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá là nhiệm vụ thường xuyên. Xã duy trì tuyên truyền đến từng bản, từng hộ gia đình; phát huy vai trò của người có uy tín, trưởng bản và các đoàn thể trong vận động nhân dân không hút thuốc, nhất là trong đám cưới, đám tang, lễ hội. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, kịp thời ngăn chặn thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá mới xâm nhập vào địa bàn, từng bước giữ vững hanh hiệu ở các bản không khói thuốc.

