Điểm tựa của nhà nông

Hơn 235 mô hình khuyến nông trong lĩnh vực trồng trọt trên diện tích gần 5.000ha với nhiều loại cây trồng chủ lực như lúa, ngô, dứa, lê, chanh leo, cam, cà phê và rau màu đã được triển khai trên toàn tỉnh trong hơn 4 năm qua. Trên 27.000 lượt người dân đã trực tiếp tham gia các mô hình, được tiếp cận với những tiến bộ khoa học kỹ thuật mới trong sản xuất. Thông qua các hoạt động hướng dẫn, tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, nhiều phương thức canh tác tiên tiến đã được áp dụng rộng rãi, mang lại hiệu quả rõ nét.

Các mô hình ứng dụng chế phẩm sinh học trên cây ăn quả và cây lúa theo hướng hữu cơ đã giúp người dân giảm từ 20 - 30% lượng phân bón vô cơ sử dụng. Các chế phẩm sinh học xử lý gốc rạ góp phần cải thiện độ phì nhiêu của đất, cân bằng độ pH, trong khi các chế phẩm phòng trừ sinh vật gây hại đạt hiệu quả từ 60 - 80%, từng bước thay thế thuốc bảo vệ thực vật hóa học.

Được cán bộ khuyến nông hướng dẫn biện pháp kỹ thuật, diện tích trồng dứa của người dân xã Na Sang cho năng suất, hiệu quả kinh tế cao.

Sau thời gian triển khai Dự án Xây dựng mô hình sản xuất dứa theo hướng VietGAP tại xã Na Sang đã hình thành vùng sản xuất tập trung gắn với tiêu thụ sản phẩm ổn định, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy sản xuất của người dân địa phương.

Đứng giữa đồi dứa đang vào vụ thu hoạch, anh Giàng A Chu kể trước đây gia đình chủ yếu trồng dứa theo kinh nghiệm, việc chăm sóc, bón phân chưa đúng kỹ thuật nên năng suất thấp, chất lượng quả không đồng đều.

Từ khi tham gia mô hình, anh được cán bộ khuyến nông trực tiếp hướng dẫn các biện pháp thâm canh, kỹ thuật, chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP nên thời gian thu hoạch kéo dài từ tháng 6 đến tận tháng 2, tháng 3 năm sau. Quả dứa có mẫu mã đẹp, vị ngọt đậm, trọng lượng trung bình từ 0,8 - 1kg/quả, năng suất đạt khoảng 45 tấn/ha.

Đặc biệt, việc áp dụng kỹ thuật điều chỉnh thời gian ra quả lệch vụ đã hạn chế tình trạng thu hoạch đồng loạt, giảm áp lực tiêu thụ sản phẩm trong thời điểm chính vụ, đồng thời đáp ứng nhu cầu cung ứng hàng hóa liên tục cho thị trường.

Những năm qua các mô hình khuyến nông không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế trước mắt mà còn góp phần thay đổi nhận thức của người dân trên địa bàn tỉnh Điện Biên. Từ sản xuất theo tập quán, dựa nhiều vào kinh nghiệm, nhiều hộ dân đã từng bước chuyển sang sản xuất theo quy trình kỹ thuật, chú trọng chất lượng sản phẩm và liên kết với thị trường. Sau thành công của mỗi mô hình, vai trò của đội ngũ làm công tác khuyến nông ngày càng được khẳng định. Không chỉ hướng dẫn kỹ thuật, cán bộ khuyến nông còn là người trực tiếp tuyên truyền, tập huấn, đào tạo tại cơ sở, vận động, giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn.

Khuyến nông viên Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Na Sang hướng dẫn người dân bản Hồ Chim 2 hiểu về đặc tính giống lúa Đài Thơm 8.

Ngày 4/6 vừa qua, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Na Sang đã tổ chức hai lớp tập huấn kỹ thuật trồng lúa Đài Thơm 8 theo hướng hữu cơ cho 151 hộ dân tại bản Hồ Chim 1 và Hồ Chim 2.

Tại lớp tập huấn ở bản Hồ Chim 2, chị Nguyễn Thị Thảo, khuyến nông viên của trung tâm đã trực tiếp hướng dẫn người dân về đặc tính giống, quy trình gieo cấy, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Theo chị Thảo, trước đây bà con chủ yếu sử dụng giống lúa địa phương đã bị thoái hóa sau nhiều năm canh tác nên năng suất thấp, khả năng chống chịu sâu bệnh kém. Giống Đài Thơm 8 được lựa chọn đưa vào sản xuất có nhiều ưu điểm như đẻ nhánh khỏe, bộ lá đứng, cứng cây, ít đổ ngã, thích hợp với điều kiện thâm canh và có khả năng chống chịu tương đối với các đối tượng sâu bệnh hại chính. Điều khiến những người làm khuyến nông phấn khởi là ngay trong ngày đầu tổ chức lớp học, toàn bộ các hộ được triệu tập đều có mặt đầy đủ. Sự chủ động tham gia của người dân cho thấy nhận thức về vai trò của khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp đang ngày càng được nâng lên.

Thực tiễn triển khai cho thấy, ở đâu đội ngũ khuyến nông hoạt động hiệu quả, ở đó việc chuyển giao khoa học kỹ thuật được thực hiện nhanh hơn, người dân mạnh dạn thay đổi phương thức sản xuất hơn và các mô hình kinh tế cũng phát huy hiệu quả rõ nét hơn. Bên cạnh triển khai các mô hình sản xuất và tổ chức hoạt động tập huấn, thời gian qua đội ngũ khuyến nông cơ sở tích cực tham gia kế hoạch phát triển cây cà phê, mắc ca và xây dựng không gian kinh tế tầm thấp trên địa bàn tỉnh. Cán bộ khuyến nông trực tiếp xuống từng bản hướng dẫn người dân đào hố, bón lót, lựa chọn giống, chăm sóc cây trồng theo đúng quy trình kỹ thuật, góp phần bảo đảm tiến độ và chất lượng các chương trình phát triển cây trồng chủ lực của tỉnh.

Chiến dịch đào hố trồng cà phê, mắc ca được cán bộ khuyến nông cơ sở và các đơn vị, lực lượng tham gia tích cực.

Phát huy vai trò của hệ thống khuyến nông, từ nay đến năm 2030, tỉnh Điện Biên sẽ triển khai các mô hình khuyến nông tập trung vào những cây trồng chủ lực với tổng kinh phí trên 60 tỷ đồng, quy mô khoảng 316ha. Theo kế hoạch của tỉnh, UBND các xã sẽ chủ động bố trí khoảng 1,5 tỷ đồng/năm để thực hiện các hoạt động khuyến nông trên địa bàn, từ công tác thông tin tuyên truyền, đào tạo, tập huấn đến xây dựng và nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả. Riêng trong năm 2026, tiếp tục thực hiện 8 mô hình trình diễn chuyển tiếp gồm: Cây lê (xã Tìa Dình); cà phê (Pu Nhi, Nà Bủng, Na Son, Xa Dung, Mường Pồn, Mường Nhà, Na Sang, Nà Hỳ…), chanh leo (phường Điện Biên Phủ, xã Núa Ngam ) và triển khai thêm 3 mô hình cây ăn quả mới với tổng kinh phí khoảng 6,4 tỷ đồng.

Lực lượng khuyến nông đang từng bước góp phần chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, góp phần tạo nên sự thay đổi từ nhận thức đến hành động của người dân, biến những tiến bộ kỹ thuật thành hiệu quả sản xuất cụ thể, mở hướng phát triển mới cho nông nghiệp Điện Biên.