Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng là cần thiết

Sáng 8/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng.

Các ý kiến đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đã tập trung thảo luận và nhấn mạnh việc sửa đổi, bổ sung các nội dung chịu sự ảnh hưởng bởi kết quả sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước và kịp thời thể chế hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng, xử lý các vấn đề cấp bách phát sinh trong thực tiễn. Quan điểm xây dựng dự án Luật nhằm thể chế hóa các quan điểm chỉ đạo của Đảng, các Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. 

Việc sửa đổi, bổ sung các luật được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, chỉ tập trung vào những nội dung thực sự cần thiết, cấp bách; các nội dung sửa đổi, bổ sung mang tính kỹ thuật bảo đảm tính đồng bộ trong hệ thống pháp luật khi các văn bản được ban hành theo cơ chế ủy quyền lập pháp hết hiệu lực.

Thượng tướng Bế Xuân Trường, đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng phát biểu.

Thượng tướng Bế Xuân Trường, đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng cho rằng, mục đích ban hành dự án Luật Việc xây dựng, ban hành dự án Luật nhằm bảo đảm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ quan điểm của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, gắn với phân cấp, phân quyền tối đa, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính phù hợp với yêu cầu cấp bách của thực tiễn. 

Thượng tướng Bế Xuân Trường nhấn mạnh: Cả nước đang thực hiện cuộc cách mạng sắp xếp lại đơn vị hành chính tạo không gian phát triển mới. Việc sửa đổi một số điều của 9 Luật về quân sự, quốc phòng là cần thiết để phù hợp với thế trận quốc phòng, an ninh chung.

Về đơn giản hóa thủ tục hành chính; phân cấp, phân quyền tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 9 Luật về quân sự, quốc phòng, Thiếu tướng Lương Đình Hưng, Phó Tư lệnh Pháp luật BTL Cảnh sát biển, ĐBQH tỉnh Nghệ An nhất trí cao với sự cần thiết ban hành Luật cũng như các nội dung Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng. 

Thiếu tướng Lương Đình Hưng cho biết, hiện nay dự thảo Luật có 17 điều khoản sửa đổi bổ sung quy định phân cấp, phân quyền cho bộ, ngành, địa phương, cụ thể: 5 điều khoản phân quyền cho Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh thực hiện thẩm quyền của Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện đã giải thể; 3 điều khoản phân quyền cho Ban Chỉ huy quân sự cấp xã thực hiện thẩm quyền của Ban CHQS cấp huyện đã giải thể; 4 điều khoản phân quyền cho UBND cấp xã thực hiện thẩm quyền của UBND cấp huyện đã giải thể; 1 điều khoản phân quyền cho UBND cấp tỉnh thực hiện thẩm quyền của Bộ Công thương về cấp phép nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập đối với tàu bay không người lái, phương tiện bay khác, động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của tàu bay không người lái, phương tiện bay khác (tại Luật Phòng không nhân dân); 4 điều khoản bãi bỏ thẩm quyền của cơ quan, tổ chức.

Thiếu tướng Lương Đình Hưng, Phó Tư lệnh Pháp luật BTL Cảnh sát biển, ĐBQH tỉnh Nghệ An phát biểu.

Thiếu tướng Lương Đình Hưng cho biết, mặc dù trong thời gian rất ngắn song hồ sơ dự án Luật sửa đổi bổ sung 9 Luật về quân sự, quốc phòng đã được Bộ Quốc phòng, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội nghiên cứu, chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng, chất lượng, nhất là các quy định sửa đổi bổ sung liên quan đến phân cấp, phân quyền rất trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những nội dung thực sự cần thiết, cấp bách thuộc lĩnh vực quân sự, quốc phòng. 

Đồng thời bảo đảm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ đường lối, quan điểm của Đảng về sắp xếp, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Phù hợp Hiến pháp 2013 được sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2025, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, nhất là các quy định về nguyên tắc, nội dung, phạm vi phân cấp, phân quyền trong Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.

Việc sửa đổi Luật góp phần thúc đẩy việc sắp xếp, tổ chức quân sự địa phương “tinh, gọn, mạnh” đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương và bảo đảm thực hiện tốt Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; thể hiện tinh thần phân cấp, phân quyền tối đa gắn với cắt giảm, đơn giản thủ tục hành chính; góp phần kịp thời tháo gỡ rào cản, khó khăn, vướng mắc, cải thiện môi trường, điều kiện đầu tư, kinh doanh giảm chi phí, thời gian cho người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và hiện thực hóa mục tiêu tăng trường 2 con số; bảo đảm hoạt động bình thường, liên tục, thông suốt, không làm gián đoạn công việc của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng; có tính khả thi cao khi triển khai trong thực tiễn sau khi Luật được Quốc hội thông qua.

Làm rõ hơn về vai trò của quân đội, đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) khẳng định rõ vai trò của Bộ Quốc phòng mà trực tiếp là Bộ đội Biên phòng chủ trì quản lý Nhà nước bảo vệ biên giới, thực hiện nhiệm vụ biên phòng gồm quản lý bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, đường biên mốc giới, công trình biên giới, cửa khẩu, kiểm soát qua lại biên giới, giải quyết vụ việc trực tiếp liên quan đến biên giới cửa khẩu. Đây là nhiệm vụ nòng cốt chuyên trách của Bộ đội Bộ đội Biên phòng. 

Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng giải trình, tiếp thu các ý kiến đại biểu Quốc hội nêu.

Tiếp thu và giải trình trước Quốc hội về những ý kiến ĐBQH nêu, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh: Mục đích sửa 9 Luật lần này là để không còn Ban chỉ huy quân sự phòng thủ khu vực và để đáp ứng được yêu cầu đã thành lập 3.319 Ban chỉ huy quân sự cấp xã.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục sửa đổi ở các luật: Luật Biên phòng, Luật Sĩ quan, Luật Quốc phòng, Luật Quân nhân chuyên nghiệp và viên chức quốc phòng, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Dân quân tự vệ và các văn bản quy phạm pháp luật khác để đáp ứng yêu cầu thực tiễn", Đại tướng Phan Văn Giang phát biểu.  

Đại tướng Phan Văn Giang đồng tình với ý kiến của đại biểu Đại biểu Huỳnh Ngọc Liêm (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng), vấn đề này giữa Bộ Quốc phòng và Bộ Công an đã thống nhất.

Theo Đại tướng Phan Văn Giang, trước đây, ở xã biên giới, nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự chủ yếu do lực lượng Bộ đội Biên phòng đảm nhiệm, Luật Biên phòng cũng quy định như vậy. Tuy nhiên, hiện nay khi lực lượng Công an chính quy đã được đưa về cấp xã, thì việc này thuộc về công an. Luật đang quy định như thế thì chúng ta phải thực hiện theo luật. Giữa Bộ Quốc phòng và Bộ Công an đang tiến hành sửa đổi Nghị định 03 của Chính phủ để thực hiện mối quan hệ hợp tác giữa hai lực lượng, đáp ứng yêu cầu thực tế.  

Đại tướng Phan Văn Giang cho rằng, hiện nay khi có lực lượng Công an chính quy ở cấp xã, việc các đồng chí bảo đảm an ninh trật tự ở địa bàn cấp xã biên giới là rất tốt. Còn về phần biên giới và cửa khẩu, trách nhiệm quản lý chính vẫn thuộc về Bộ đội Biên phòng, nói cách khác là thuộc về Bộ Quốc phòng.

Đại tướng Phan Văn Giang cũng đã giải trình, tiếp thu nhiều ý kiến ĐBQH nêu về chức danh chính trị viên Ban chỉ huy quân sự cấp xã không do Bí thư Đảng ủy xã kiêm nhiệm nữa mà phải là một sĩ quan; về thao trường để diễn tập bắn đạn thật và bắn các bài kiểm tra...

"Nếu không có thao trường thì không thể huấn luyện được, mà không huấn luyện thì không thể thực hiện theo đúng phương châm khẩu hiệu 'Thao trường đổ mồ hôi, chiến trường bớt đổ máu'", Đại tướng Phan Văn Giang phát biểu.

Dự án Luật được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Dự án Luật được xây dựng theo quy trình “2 trong 1”, theo đó trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về nội dung dự án đồng thời với việc xem xét, quyết định bổ sung vào Chương trình nhằm rút ngắn thời gian, bảo đảm tính chủ động, linh hoạt trong công tác chuẩn bị.

Việc sửa đổi, bổ sung 9 Luật chủ yếu điều chỉnh về tổ chức, thẩm quyền và kỹ thuật lập pháp; không phát sinh chính sách mới về chế độ đối với con người, không phát sinh tổ chức bộ máy, biên chế và nhiệm vụ chi mới của ngân sách Nhà nước. Việc tổ chức thi hành được thực hiện trên cơ sở sử dụng hiệu quả nguồn lực, nhân lực và kinh phí hiện có của Bộ Quốc phòng và các cơ quan, đơn vị liên quan, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với chủ trương tinh gọn bộ máy.