Điểm tựa pháp lý để phát triển đô thị hiện đại

Trong nhịp phát triển nhanh của đô thị hôm nay, ngành tòa án đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ để vừa đáp ứng áp lực công việc ngày càng lớn vừa trở thành điểm tựa pháp lý cho sự phát triển bền vững của địa phương.

Vai trò của “trụ cột pháp lý”

Sau khi thực hiện hợp nhất, sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình mới, hệ thống tòa án nhân dân (TAND) 2 cấp thành phố Đồng Nai hiện có 14 TAND khu vực với gần 600 công chức. Dù tổ chức bộ máy có nhiều thay đổi, khối lượng công việc ngày càng lớn và tính chất vụ việc ngày càng phức tạp, hoạt động xét xử, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo vẫn được duy trì thông suốt, không để gián đoạn.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao làm việc với Tòa án nhân dân thành phố Đồng Nai về triển khai công tác thời gian tới.

Theo Chánh án TAND thành phố Đồng Nai Nguyễn Thị Tuyết Thanh, cùng với quá trình phát triển mạnh mẽ của Đồng Nai, vai trò của ngành tòa án ngày càng đặc biệt quan trọng. Tòa án không trực tiếp tạo ra tăng trưởng kinh tế nhưng lại giữ vai trò nền tảng trong việc bảo đảm kỷ cương pháp luật, bảo vệ quyền sở hữu, quyền tự do kinh doanh hợp pháp và giải quyết kịp thời các tranh chấp phát sinh trong xã hội.

“Đối với một đô thị phát triển nhanh như Đồng Nai, môi trường đầu tư không chỉ được tạo dựng bằng hạ tầng giao thông hay công nghiệp mà còn cần một nền tư pháp ổn định, minh bạch và đủ năng lực bảo vệ niềm tin pháp lý cho người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư” - bà Thanh nhấn mạnh.

Hiện nay, Đồng Nai là địa phương có tốc độ đô thị hóa cao, dân số đông, hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra sôi động và nhất là nhiều dự án lớn của thành phố được triển khai. Từ đó kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của các loại án dân sự, kinh doanh thương mại, hành chính, lao động và hình sự. Nhiều vụ việc có giá trị tranh chấp lớn, liên quan trực tiếp đến đất đai, đầu tư, quản lý hành chính và hoạt động doanh nghiệp.

Theo lãnh đạo ngành TAND thành phố Đồng Nai, dù còn nhiều áp lực về nhân lực và khối lượng công việc, TAND 2 cấp thành phố Đồng Nai vẫn duy trì tốt chất lượng xét xử. Công tác giải quyết án dân sự, hành chính được thực hiện đúng quy định pháp luật; đối với án hình sự không để xảy ra oan sai, bỏ lọt tội phạm.

Song song với nhiệm vụ chuyên môn, ngành TAND 2 cấp Đồng Nai đang đẩy mạnh cải cách tư pháp theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và công khai hơn. Một trong những dấu ấn nổi bật là chủ động tiếp cận chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Theo bà Nguyễn Thị Tuyết Thanh, hiện nay, nhận thức của đội ngũ cán bộ, công chức về vai trò của công nghệ và chuyển đổi số đã có nhiều chuyển biến tích cực. Việc triển khai số hóa hồ sơ, ứng dụng phần mềm quản lý án, tổ chức họp và xét xử trực tuyến góp phần nâng cao hiệu quả xử lý công việc, giảm thủ tục hành chính và tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động tư pháp.

Từ ngày 1-10-2025 đến ngày 15-5-2026, toàn ngành đã cập nhật 100% hồ sơ vụ án thụ lý trên phần mềm quản lý; số hóa hơn 122 ngàn hồ sơ hôn nhân và gia đình; công khai hơn 4 ngàn bản án, quyết định; tổ chức hơn 170 phiên tòa trực tuyến và 94 phiên tòa rút kinh nghiệm trực tuyến.

Ông Đoàn Văn Đây, Trưởng đoàn Hội thẩm nhân dân thành phố Đồng Nai cho rằng: Công tác xét xử của TAND 2 cấp thời gian qua có nhiều chuyển biến tích cực, ngày càng bảo đảm tính công minh, khách quan và đúng pháp luật. Đội ngũ thẩm phán, hội thẩm nâng cao tinh thần trách nhiệm, tăng cường tranh tụng tại phiên tòa, góp phần hạn chế oan sai, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Ngành tòa án nâng tầm đáp ứng đô thị hiện đại

Theo Chánh án TAND thành phố Đồng Nai Nguyễn Thị Tuyết Thanh, trong giai đoạn tới, khi Đồng Nai phát triển theo hướng đô thị lớn, hiện đại và năng động của khu vực phía Nam, yêu cầu đối với hệ thống tòa án sẽ ngày càng cao hơn, không chỉ ở khối lượng công việc mà còn ở chất lượng xét xử, tốc độ giải quyết vụ việc và khả năng đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong tình hình mới.

Ngành tòa án thành phố xác định sẽ tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử các loại vụ án; đẩy nhanh tiến độ xử lý công việc, hạn chế án tồn đọng, án bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan. Các phán quyết của tòa án phải bảo đảm khách quan, đúng pháp luật, “thấu tình, đạt lý”, vừa nghiêm minh vừa mang tính nhân văn.

Trong bối cảnh các tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại, đất đai, đầu tư và hành chính ngày càng phức tạp, ngành tòa án Đồng Nai xác định phải chủ động nâng cao năng lực chuyên môn, bản lĩnh nghề nghiệp và trách nhiệm công vụ của đội ngũ cán bộ. Việc xây dựng đội ngũ thẩm phán, thư ký và cán bộ tòa án “thanh liêm, chính trực, công tâm, bản lĩnh, tinh thông pháp luật” tiếp tục được xem là nhiệm vụ then chốt.

Cũng theo luật sư Lê Quang Y, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai, sau khi kiện toàn theo mô hình mới, TAND 2 cấp thành phố Đồng Nai đã từng bước hoạt động ổn định và ngày càng chuyên nghiệp hơn. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng một nền tư pháp hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển của đô thị lớn.

Luật sư Lê Quang Y cho rằng: Để nâng tầm hoạt động của ngành tòa án trong giai đoạn mới, yếu tố cốt lõi vẫn là xây dựng đội ngũ thẩm phán vững vàng về bản lĩnh chính trị, tinh thông pháp luật và tuyệt đối tuân thủ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp. Đồng thời, ngành cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ vào hoạt động xét xử, quản lý và điều hành, từng bước hướng tới xây dựng tòa án điện tử.

Trưởng đoàn Hội thẩm nhân dân thành phố Đồng Nai cho rằng: Trong bối cảnh Đồng Nai đang phát triển mạnh mẽ theo hướng đô thị hiện đại, ngành tòa án cần tiếp tục đổi mới về cả con người lẫn cơ sở vật chất xứng tầm, chuyên nghiệp. Đoàn Hội thẩm nhân dân thành phố sẽ tiếp tục đồng hành với ngành tòa án trong hoạt động xét xử, góp phần xây dựng nền tư pháp hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển của đô thị lớn.

Có thể thấy, trong tiến trình xây dựng Đồng Nai trở thành đô thị lớn, hiện đại và phát triển bền vững, ngành tòa án không chỉ thực hiện chức năng xét xử mà còn giữ vai trò là “trụ cột pháp lý”, góp phần bảo đảm sự ổn định của môi trường đầu tư, kinh doanh và trật tự xã hội.