Điểm tựa sinh kế của đồng bào nơi biên cương Tây Bắc

Thượng tá Trần Quốc Việt, Phó Đoàn trưởng Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 326 trao đổi với bà con xã Sốp Cộp, tỉnh Sơn La. Ảnh: Tuấn Duy

Bám sát địa bàn, hỗ trợ đúng đối tượng

Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 326 thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn biên giới thuộc hai tỉnh Sơn La và Điện Biên, khu vực có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh. Do địa hình chia cắt phức tạp, giao thông đi lại khó khăn, dân cư chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số. Vì vậy, đời sống của một bộ phận nhân dân nơi đây vẫn còn nhiều thiếu thốn.

Xác định rõ tầm quan trọng của các chương trình mục tiêu quốc gia, Đảng ủy, chỉ huy Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 326 đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai chặt chẽ, bảo đảm công khai, minh bạch, sát với điều kiện thực tế của từng xã, từng bản. Đơn vị đã chủ động kiện toàn Ban Quản lý dự án, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan và cán bộ phụ trách địa bàn. Đồng thời, đơn vị phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, cơ quan chuyên môn cùng các tổ chức đoàn thể địa phương tiến hành khảo sát nhu cầu của người dân để lựa chọn mô hình hỗ trợ. Việc lựa chọn mô hình hỗ trợ được đơn vị thực hiện có trọng tâm, không dàn trải mà dựa trên điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, tập quán sản xuất và khả năng đối ứng của từng hộ; ưu tiên hộ nghèo, hộ cận nghèo và những gia đình đồng bào dân tộc thiểu số có ý chí vươn lên phát triển kinh tế.

Bên cạnh đó, đơn vị cử cán bộ trực tiếp xuống từng bản họp dân, tuyên truyền rõ mục tiêu, nội dung chính sách hỗ trợ cũng như trách nhiệm của các hộ tham gia. Cách làm này đã tạo sự thống nhất, đồng thuận cao, phát huy vai trò chủ thể của người dân trong thực hiện và duy trì hiệu quả các mô hình sinh kế.

Hỗ trợ sinh kế gắn với chuyển giao kỹ thuật

Trong hai năm 2024 và 2025, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 326 đã triển khai bốn nhóm nội dung thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi với tổng kinh phí hơn 35,3 tỷ đồng. Từ nguồn lực này, đơn vị đã tổ chức cấp phát 188 con trâu, bò sinh sản, 4.620 cây mắc ca giống, 6.600 cây tre bát độ, 111.090 cây cà phê giống, cùng 141 tấn thức ăn chăn nuôi và gần 240 tấn phân bón cho hơn 1.500 hộ gia đình tại 8 xã thuộc địa bàn hai tỉnh Sơn La và Điện Biên.

Đại tá Nguyễn Như Hợp, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 326 (thứ 2 từ phải sang), cùng Ban Quản lý dự án kiểm tra chất lượng con giống trước khi cấp cho nhân dân xã Mường Lèo, tỉnh Sơn La. Ảnh: Tuấn Duy

Cùng với việc hỗ trợ vật tư trực tiếp, đơn vị đã triển khai trên 70 mô hình phát triển kinh tế, bao gồm các mô hình tại cơ quan, đơn vị, mô hình liên kết với nhân dân và mô hình trình diễn tập trung. Nhiều mô hình phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương như chăn nuôi trâu, bò sinh sản, trồng cà phê, mắc ca, tre bát độ, trồng cây ăn quả, nuôi gia cầm, thủy sản và phát triển kinh tế vườn - ao - chuồng.

Điểm nổi bật trong quá trình triển khai là đơn vị không chỉ trao cây giống, con giống mà phân công cán bộ, chiến sĩ thường xuyên bám bản, bám hộ gia đình để hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh và sử dụng vật tư đúng mục đích. Thông qua phương châm “cầm tay chỉ việc”, cán bộ, chiến sĩ Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 326 từng bước giúp đồng bào thay đổi tập quán sản xuất nhỏ lẻ, tự cung tự cấp; biết áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và từng bước hình thành tư duy sản xuất hàng hóa. Tiêu biểu như tại bản Nậm Lạnh, từ một con bò sinh sản được hỗ trợ trong năm 2024, sau quá trình chăm sóc đúng kỹ thuật dưới sự hướng dẫn của cán bộ đơn vị, gia đình chị Vì Thị Hoan đã phát triển thêm đàn bò. Kết hợp chăn nuôi với trồng cây ăn quả, gia đình chị Vì Thị Hoan đã có nguồn thu nhập tương đối ổn định, tạo điều kiện cải thiện đời sống. Đây là một trong nhiều hộ dân từng bước vươn lên nhờ được đơn vị hỗ trợ đúng nhu cầu và được hướng dẫn cách thức tổ chức sản xuất hiệu quả.

Kết hợp phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh

Hiệu quả triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia tại Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 326 không chỉ thể hiện ở số lượng cây giống, con giống hay vật tư được trao tận tay nhân dân, mà quan trọng hơn là sự chuyển biến rõ rệt về nhận thức, phương thức sản xuất và ý thức tự lực, tự cường của đồng bào. Nhiều hộ dân đã biết chủ động chăm sóc, nhân rộng đàn vật nuôi, mở rộng diện tích cây trồng để tự tạo việc làm và tăng thu nhập, hạn chế tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước.

Song song với nhiệm vụ hỗ trợ phát triển sản xuất, đơn vị tích cực phối hợp tuyên truyền đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; vận động nhân dân xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn bản sắc dân tộc, xóa bỏ hủ tục, tích cực bảo vệ rừng, bảo vệ đường biên, mốc giới và đấu tranh phòng, chống các hoạt động vi phạm pháp luật. Đội ngũ cán bộ, nhân viên, trí thức trẻ tình nguyện của đơn vị thường xuyên thực hiện “ba bám, bốn cùng”, tích cực giúp địa phương xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, tham gia phòng, chống thiên tai, khám bệnh, cấp thuốc miễn phí, nâng đỡ học sinh nghèo và chăm lo các gia đình chính sách.

Đặc biệt, đơn vị đã phối hợp hoàn thành đầu tư 21 công trình giao thông, cấp nước sinh hoạt, thủy lợi nhỏ, trường học cùng các công trình thiết yếu khác để bàn giao cho địa phương quản lý, sử dụng. Các công trình này không chỉ góp phần từng bước hoàn thiện hạ tầng, phục vụ thiết thực cho sản xuất, sinh hoạt của nhân dân mà còn nâng cao khả năng cơ động, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn.

Thông qua những việc làm cụ thể, thiết thực, cán bộ, chiến sĩ Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 326 đã góp phần lan tỏa hình ảnh "Bộ đội Cụ Hồ" trong lòng nhân dân. Niềm tin của đồng bào đối với Đảng, Nhà nước và Quân đội ngày càng được củng cố; mối quan hệ đoàn kết quân dân càng thêm bền chặt, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng địa bàn biên giới Tây Bắc luôn ổn định và an toàn.