Diễn biến mới xung quanh ý định 'thâu tóm' Greenland của Mỹ
Thông tin các quan chức Mỹ thảo luận về khả năng chi tiền cho mỗi người dân Greenland nhằm thuyết phục họ ly khai khỏi Đan Mạch và gia nhập nước Mỹ tiếp tục đưa hòn đảo Bắc Cực này vào tâm điểm chú ý toàn cầu.
Reuters ngày 8-1 dẫn 4 nguồn tin thân cận cho hay, các quan chức Mỹ mới đây đã thảo luận về khả năng chi trả một lần cho cư dân Greenland khoản tiền có thể lên tới 100.000USD mỗi người, để hòn đảo 57.000 cư dân này chấp thuận trở thành một phần của nước Mỹ. Đây là một trong các phương án được Nhà Trắng đưa ra thảo luận nhằm mục đích giành quyền kiểm soát Greenland-trong đó không loại trừ biện pháp sử dụng lực lượng quân sự-bất chấp chính quyền Đan Mạch và Greenland liên tục khẳng định, rằng Greenland “không phải để bán”.
Đan Mạch đã cam kết chi 6,58 tỷ USD để tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland. Ảnh minh họa: Reuters
Tổng thống Mỹ Donald Trump từ lâu đã lập luận rằng Mỹ cần phải giành được Greenland vì nhiều lý do, trong đó có việc hòn đảo này giàu khoáng sản cần thiết phục vụ ngành sản xuất quốc phòng. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng tuyên bố việc giành được Greenland là ưu tiên an ninh quốc gia, bởi lẽ tuyến đường ngắn nhất từ châu Âu đến Bắc Mỹ chạy qua Greenland, khiến hòn đảo trở nên quan trọng đối với hệ thống cảnh báo sớm tên lửa đạn đạo của Mỹ. Greenland nằm ở ngã ba địa chính trị trong bối cảnh cuộc đua quân sự hóa Bắc Cực giữa khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Nga và Trung Quốc. Trong khi Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh, toàn bộ khu vực Tây bán cầu cần phải nằm trong phạm vi kiểm soát ảnh hưởng địa chính trị của Washington.
Lo ngại trước các động thái ráo riết của Mỹ, ngày 8-1, Đại sứ Đan Mạch Jesper Moller Sorensen và Trưởng phái đoàn Greenland tại Washington Jacob Isbosethsen đã có cuộc gặp với các quan chức Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ tại Nhà Trắng. Reuters cho hay, thông tin chi tiết về nội dung cuộc gặp lần này chưa được tiết lộ, song dự kiến tuần tới sẽ tiếp tục diễn ra cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio với các quan chức Đan Mạch, mà nội dung bàn thảo không nằm ngoài nỗ lực “thâu tóm” Greenland của Washington.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn tờ New York Times hôm 8-1, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ muốn sở hữu toàn bộ Greenland thay vì tiếp tục thực hiện một hiệp ước ký kết từ lâu cho phép Washington tự do đặt các căn cứ quân sự tại Greenland. “Tôi nghĩ rằng quyền sở hữu mang lại cho bạn những thứ mà bạn không thể có được chỉ bằng hợp đồng thuê mướn hay một hiệp ước”, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết.
Trước đó, trả lời phỏng vấn của Fox News, Phó tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố Đan Mạch "rõ ràng đã không làm tốt nhiệm vụ bảo đảm an ninh cho Greenland”, và rằng Tổng thống Donald Trump "sẵn sàng làm mọi cách" để bảo vệ lợi ích của Mỹ ở Bắc Cực. Theo ông JD Vance, việc Đan Mạch là đồng minh trung thành của Mỹ trong Chiến tranh thế giới thứ hai cũng như trong cuộc chiến chống khủng bố gần đây “không có nghĩa là họ đang làm đủ để bảo đảm an ninh cho Greenland ngày nay”.
Đáp lại chỉ trích của Mỹ về năng lực phòng thủ tại Greenland, Đan Mạch từng cam kết sẽ chi 42 tỷ krone (6,58 tỷ USD) để tăng cường sự hiện diện quân sự của mình ở Bắc Cực.
Trong một diễn biến khác, ngày 9-1, Politico đưa tin, các chính phủ châu Âu đã phát động một chiến dịch ngoại giao hai mũi nhọn nhằm thuyết phục Tổng thống Donald Trump từ bỏ tham vọng sở hữu Greenland, đó là vận động hành lang tại Washington và gây áp lực lên NATO để xoa dịu những lo ngại về an ninh của nhà lãnh đạo Mỹ.
Đan Mạch đã cam kết chi 6,58 tỷ USD để tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland. Ảnh minh họa: Reuters
Những động thái mới nhất đánh dấu một sự thay đổi đột ngột trong phản ứng của châu Âu đối với các mối đe dọa từ Tổng thống Donald Trump, vốn đang nhanh chóng leo thang thành một cuộc khủng hoảng và khiến các quan chức ở Brussels, Berlin và Paris phải gấp rút vạch ra một hướng đi khẩn cấp. Theo Politico, “châu Âu coi việc tìm kiếm một thỏa hiệp với Tổng thống Donald Trump là lựa chọn ưu tiên hàng đầu”. Các thành viên NATO ở châu Âu cũng hy vọng việc tăng cường sự hiện diện của liên minh quân sự trên hòn đảo Bắc Cực có thể thuyết phục Tổng thống Mỹ rằng Washington “không cần thiết phải sở hữu Greenland vì lý do an ninh”.
Các thành viên NATO trong cuộc họp hôm 8-1 đã đề xuất tận dụng năng lực tình báo để giám sát tốt hơn khu vực này, tăng chi tiêu quốc phòng cho Bắc Cực, chuyển thêm trang thiết bị quân sự đến khu vực và tổ chức các cuộc tập trận thường xuyên trong vùng lân cận, Politico cho hay.
