Điện Biên thử nghiệm 6.000 chuyến bay UAV, hướng tới kinh tế tầm thấp

UAV phun phân bón qua lá trên cây cà phê tại hồ Ảng Cang, bản Mánh Đanh (xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên).

Ngày 24/6, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết Điện Biên đã chính thức triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số phát triển kinh tế tầm thấp sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV), với mục tiêu thực hiện khoảng 6.000 chuyến bay đến năm 2027.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, đây là một trong những chương trình thử nghiệm quy mô lớn đầu tiên tại địa phương nhằm đánh giá hiệu quả ứng dụng UAV trong nông nghiệp, y tế, logistics và đo đạc bản đồ số, đồng thời tạo cơ sở thực tiễn để hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tầm thấp tại Việt Nam.

UBND tỉnh Điện Biên đã ban hành Quyết định số 1291/QĐ-UBND cho phép triển khai chương trình thử nghiệm từ nay đến hết ngày 31/5/2027. Trong thời gian này, địa phương đặt mục tiêu thực hiện khoảng 6.000 chuyến bay UAV, phấn đấu tỷ lệ chuyến bay an toàn đạt trên 99%.

Các hoạt động thử nghiệm khá đa dạng, từ vận chuyển nông sản, vật tư nông nghiệp, thuốc men, vật tư y tế, mẫu xét nghiệm và hàng hóa thiết yếu đến hỗ trợ gieo hạt, phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân, giám sát sinh trưởng cây trồng, phát hiện sâu bệnh. UAV cũng sẽ được sử dụng để khảo sát địa hình, xây dựng bản đồ số và mô hình địa hình số (DEM).

Sở Khoa học và Công nghệ Điện Biên được giao chủ trì phối hợp với các sở, ngành liên quan tổ chức triển khai, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện đề án. Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) là đơn vị chủ trì vận hành thử nghiệm. Tập đoàn FPT cùng các đơn vị sản xuất UAV tham gia cung cấp giải pháp công nghệ, thiết bị bay và hệ thống điều khiển.

Ngoài các doanh nghiệp công nghệ, chương trình còn có sự tham gia của các hợp tác xã, doanh nghiệp và người dân trên địa bàn tỉnh với vai trò đơn vị ứng dụng, thụ hưởng và phối hợp đánh giá hiệu quả mô hình.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, hoạt động thử nghiệm sẽ được triển khai tại một số vùng sản xuất trọng điểm như vùng chè ở xã Sính Phình, vùng cà phê Mường Ảng, vùng mắc ca Tuần Giáo và khu vực canh tác lúa tại Thanh Nưa. Các ứng dụng UAV được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí lao động và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Ở lĩnh vực y tế, tỉnh sẽ xây dựng mạng lưới vận chuyển khẩn cấp bằng UAV kết nối Trung tâm Y tế Mường Ảng với các trạm y tế tại Nà Tấu, Mường Đăng, Ngối Cáy và Ảng Tở. Hệ thống này sẽ phục vụ vận chuyển thuốc, vật tư y tế và mẫu bệnh phẩm, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân tại các khu vực còn khó khăn về giao thông.

Bên cạnh các ứng dụng thực tiễn, Điện Biên cũng đặt mục tiêu từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý hoạt động bay, giám sát chuyến bay, xây dựng bản đồ số và mô hình địa hình số trong phạm vi thử nghiệm.

Theo quy định, mọi hoạt động bay trong chương trình sandbox phải được đăng ký, thẩm định và chấp thuận theo quy định hiện hành; bảo đảm các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, quản lý vùng trời, an toàn bay, quản lý tần số vô tuyến điện, an toàn thông tin và trật tự an toàn xã hội. Trong giai đoạn đầu, việc cấp phép bay dự kiến được thực hiện theo từng tháng để theo dõi, đánh giá và hoàn thiện mô hình trước khi xem xét mở rộng.

Việc triển khai sandbox UAV tại Điện Biên được kỳ vọng sẽ cung cấp những dữ liệu và kinh nghiệm thực tiễn đầu tiên về tổ chức vận hành, quản lý rủi ro và hiệu quả kinh tế - xã hội của mô hình kinh tế tầm thấp, góp phần tạo tiền đề cho việc xây dựng chính sách và phát triển lĩnh vực này tại Việt Nam trong thời gian tới.