Diễn đàn An ninh Tài chính số 2026: Củng cố niềm tin giữa kỷ nguyên AI

Cần phát triển đội ngũ nhân lực chuyên môn về an ninh mạng

Niềm tin số là nền tảng thu hút đầu tư

Sáng 6/11, tại TP. Hồ Chí Minh, Diễn đàn An ninh tài chính số 2026 khai mạc. Sự kiện do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phối hợp với Tổ hợp Truyền thông Việt Nam Đầu Tư, Ngân hàng Nhà nước, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và các đơn vị liên quan tổ chức.

Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh và các đại biểu tham dự sự kiện.

Với chủ đề “AI và Niềm tin số: Kiến tạo lá chắn An ninh Tài chính Việt Nam”, diễn đàn kết nối cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, doanh nghiệp công nghệ và chuyên gia để trao đổi giải pháp bảo vệ hệ thống tài chính trên môi trường số.

Chia sẻ tại diễn đàn, ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, cho rằng sự kiện có ý nghĩa thiết thực với định hướng phát triển của thành phố. Theo ông, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số đóng góp 30% vào nền kinh tế. TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cũng được lựa chọn phát triển trung tâm tài chính quốc tế.

Ông Trương Minh Huy Vũ nhấn mạnh, niềm tin là điểm chung của hai định hướng. Trong lĩnh vực tài chính số và tài sản số, các giao dịch vận hành trên nền tảng công nghệ. Nếu thiếu an toàn, bảo mật và năng lực an ninh mạng, thành phố sẽ khó thu hút vốn, công nghệ và các tổ chức tài chính.

Ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh.

Lãnh đạo thành phố đặt yêu cầu cụ thể hóa hành lang pháp lý. Theo ông, Nghị quyết 57, Luật Công nghiệp công nghệ số cùng các quy định về dữ liệu và an ninh mạng là cơ sở quan trọng. Những quy định này cần được chuyển hóa thành nhiệm vụ, sản phẩm và giải pháp có thể triển khai trong thực tế.

Đối với tài sản số, thanh toán đa tiền tệ xuyên biên giới và blockchain, thành phố cần làm rõ các bước triển khai, hoàn thiện quy định và gắn hành lang pháp lý với từng lĩnh vực, đầu việc cụ thể.

Thành phố cần quan tâm đến mô hình trung tâm dữ liệu gắn với AI, kết nối hạ tầng và bảo đảm an ninh mạng. Đồng thời, cần kết nối các quỹ đầu tư chuyên đề về trung tâm dữ liệu, tài sản số và blockchain, xác định rõ dự án, sản phẩm để thu hút vốn.

Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh vai trò của nguồn nhân lực. Cần phát triển đội ngũ nhân lực chuyên môn về an ninh mạng, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp, hiệp hội và toàn xã hội. Niềm tin số cần được xây dựng trên nền tảng pháp lý và kết quả thực hiện cụ thể.

AI và công nghệ lượng tử đặt ra thách thức an ninh mới

Tại phiên toàn thể, đại diện cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ tập trung thảo luận giải pháp bảo đảm an ninh tài chính trong kỷ nguyên AI và công nghệ lượng tử.

Các đại biểu trao đổi và đóng góp ý kiến tại diễn đàn.

Hai diễn đàn chuyên đề đi sâu vào phát triển thị trường vốn, ngân hàng số, fintech và bảo hiểm số. Các nội dung trọng tâm gồm nâng cao tính minh bạch, tăng khả năng chống chịu của thị trường chứng khoán, mở rộng kênh huy động vốn, kết nối ngân hàng với thị trường vốn; đồng thời thúc đẩy định danh điện tử, bảo vệ dữ liệu và phòng ngừa gian lận công nghệ cao.

TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nguyên Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, nhận định AI và công nghệ lượng tử mở ra cơ hội cho lĩnh vực tài chính - ngân hàng, nhưng cũng làm gia tăng thách thức về an ninh mạng, bảo mật dữ liệu và phòng, chống tội phạm công nghệ cao.

Theo TS. Đào Minh Tú, các đối tượng lừa đảo ngày càng chuyên nghiệp, có tổ chức và kết nối xuyên quốc gia. Tội phạm lợi dụng AI để tạo hình ảnh, giọng nói giả mạo (deepfake), tìm kiếm lỗ hổng và xây dựng kịch bản lừa đảo tinh vi. Qua đó, chúng thao túng tâm lý, khiến người dân tự chuyển tiền từ tài khoản của mình.

TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nguyên Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, phát biểu.

Việc ứng dụng AI trong ngân hàng đặt ra yêu cầu quản trị dữ liệu chặt chẽ. Dữ liệu đầu vào thiếu chính xác có thể khiến hệ thống khuếch đại sai sót, dẫn đến những quyết định rủi ro. Công nghệ mới cũng tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt thông tin nội bộ và dữ liệu nhạy cảm của khách hàng.

Một thách thức khác đến từ công nghệ lượng tử. Theo TS. Đào Minh Tú, sức mạnh tính toán của công nghệ này có thể tạo áp lực đối với các phương thức mã hóa truyền thống đang bảo vệ giao dịch và dữ liệu ngân hàng. Các tổ chức tài chính cần chủ động nghiên cứu, xây dựng lộ trình nâng cấp hệ thống mã hóa theo hướng kháng lượng tử.

TS. Đào Minh Tú cho rằng, bảo vệ an ninh tài chính số phải gắn với bảo vệ dữ liệu và niềm tin của người dân. Dữ liệu tài chính, ngân hàng, thông tin cá nhân và dữ liệu sinh trắc học cần được bảo vệ nghiêm ngặt theo quy định pháp luật.

Ngành ngân hàng cần tăng cường tự chủ công nghệ, giảm phụ thuộc vào các mô hình AI và dịch vụ bảo mật từ nước ngoài. Việc xây dựng mô hình AI tiếng Việt chuyên ngành tài chính - ngân hàng, vận hành trên hạ tầng trong nước, là yêu cầu cần quan tâm.

Hoàn thiện giải pháp bảo vệ hệ thống tài chính

Để ứng phó với các nguy cơ, TS. Đào Minh Tú đề xuất chuẩn hóa dữ liệu nghiệp vụ và xây dựng khung quản trị AI rõ ràng. Các ngân hàng cần thống nhất cách quản lý, sử dụng dữ liệu để hạn chế sai sót trong quá trình vận hành.

Với các giao dịch có giá trị lớn hoặc nhạy cảm, cần xác định giới hạn tự động ra quyết định của AI, bảo đảm có sự phê duyệt của con người và cơ chế dừng khẩn cấp khi phát hiện rủi ro.

Người dân trải nghiệm công nghệ số tài chính tại Triển lãm An ninh Tài chính số Việt Nam 2026, nằm trong khuôn khổ Diễn đàn An ninh tài chính số 2026, sáng ngày 6/11/2026.

Các ngân hàng cần tăng cường phân tích dữ liệu theo thời gian thực để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường như thiết bị lạ, vị trí giao dịch bất thường hoặc chuỗi chuyển tiền liên tục. Hệ thống cảnh báo nhiều lớp cần kết hợp quy tắc nghiệp vụ, chuyên gia và mô hình máy học để nhận diện tài khoản lừa đảo, tài khoản ảo; cảnh báo người dùng, tạm dừng giao dịch có rủi ro cao và hỗ trợ khóa tài khoản, truy vết khi cần thiết.

Đối với trợ lý AI, cần kiểm soát môi trường vận hành, bảo vệ thông tin cá nhân và giám sát hoạt động. Ngành ngân hàng cũng cần rà soát hệ thống mã hóa cốt lõi, xây dựng lộ trình nâng cấp mật mã hậu lượng tử và chuẩn bị chuyển đổi sang phương thức bảo mật mới.

Về tổ chức thực hiện, các ngân hàng cần rà soát hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và năng lực bảo mật để xác định trọng tâm đầu tư. Các tổ chức tài chính cần triển khai công cụ phát hiện bất thường theo thời gian thực, bộ lọc an toàn cho ứng dụng AI và chuẩn hóa dữ liệu nội bộ.

Bên cạnh đó, cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan an ninh mạng, cơ quan quản lý, ngân hàng thương mại và doanh nghiệp công nghệ. Việc chia sẻ dữ liệu gian lận, thông tin tài khoản lừa đảo và website giả mạo sẽ hỗ trợ công tác phòng ngừa, xử lý tội phạm.