Nghệ An tháo gỡ vướng mắc cung ứng điện và nguyên liệu cho doanh nghiệp sản xuất

Công nhân làm việc tại Công ty LuxShare ICT ở KCN VSIP Nghệ An. Ảnh: Thành Duy.

Theo báo cáo của Sở Công Thương Nghệ An, sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Trong 10 tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ước tăng 21,18% so với cùng kỳ năm trước. Động lực chính đến từ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo với mức tăng 25,79%; khai khoáng tăng 11,8%.

DOANH NGHIỆP LO NGUỒN CUNG ĐẦU VÀO

Hoạt động thương mại cũng ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan. Tổng mức bán lẻ hàng hóa đạt hơn 125.578 tỷ đồng, tăng 13,71%; kim ngạch xuất khẩu đạt 5.183 triệu USD, tăng 56%. Những kết quả này cho thấy quy mô sản xuất và giao thương của Nghệ An tiếp tục được mở rộng, đặc biệt ở nhóm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo.

Dù vậy, quá trình duy trì đà tăng trưởng đang bộc lộ những khó khăn từ chính điều kiện sản xuất. Nguồn điện chưa thực sự ổn định, nguyên liệu đầu vào thiếu chủ động, trong khi chi phí vận chuyển và khai thác tăng cao đang tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp.

Một trong những vấn đề được doanh nghiệp phản ánh là tình trạng gián đoạn nguồn điện tại các khu công nghiệp. Với những ngành sản xuất có dây chuyền vận hành liên tục, chỉ một sự cố mất điện cũng có thể gây xáo trộn toàn bộ quy trình, phát sinh chi phí và ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng.

Đại diện Tập đoàn Luxshare cho biết từ tháng 1 đến tháng 10/2026, hệ thống điện tại khu công nghiệp nơi doanh nghiệp hoạt động xảy ra nhiều sự cố như nhảy điện, mất điện, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và gây thiệt hại lớn.

Đáng chú ý, những sự cố này không chỉ tác động đến hoạt động nội bộ mà còn ảnh hưởng đến quan hệ với khách hàng. Mỗi lần xảy ra mất điện, doanh nghiệp đều phải báo cáo, giải trình do sự cố tác động trực tiếp đến dây chuyền sản xuất và tiến độ thực hiện đơn hàng.

Từ thực tế đó, doanh nghiệp kiến nghị ngành điện sớm xây dựng phương án bảo đảm nguồn cung ổn định, lâu dài, đáp ứng yêu cầu vận hành của các nhà máy.

Ở một khía cạnh khác, nguồn nguyên liệu đầu vào cũng đang trở thành bài toán đáng quan tâm đối với các doanh nghiệp sản xuất. Đại diện Công ty Mía đường Nghệ An (NASU), cho biết doanh nghiệp hiện gặp khó khăn trong việc bảo đảm nguồn nguyên liệu mía phục vụ chế biến.

Với mức đóng góp ngân sách hàng năm khoảng 80-120 tỷ đồng, doanh nghiệp kiến nghị tỉnh có giải pháp giữ ổn định vùng nguyên liệu, hạn chế tình trạng nguyên liệu bị đưa ra ngoài địa bàn, đồng thời bảo vệ diện tích vùng trồng tại các xã phía Tây Nghệ An.

Trong khi đó, doanh nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản lại chịu sức ép từ chi phí đầu vào và vận chuyển. Đại diện Công ty cổ phần Khoáng sản và Thương mại Trung Hải, cho biết chi phí khai thác tăng khoảng 8-15%, giá điện tăng 18%, còn cước vận chuyển xuất khẩu có thời điểm tăng gấp 4 lần.

Cùng với áp lực chi phí, nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất cũng cần được tháo gỡ. Doanh nghiệp cho rằng trên địa bàn tỉnh vẫn còn các mỏ đá nhỏ lẻ, phân tán, do đó kiến nghị địa phương quan tâm giải quyết thủ tục thăm dò, cấp phép nhằm bổ sung nguồn cung, tạo điều kiện chủ động nguyên liệu phục vụ hoạt động lâu dài.

BẢO ĐẢM ĐIỀU KIỆN CHO SẢN XUẤT

Theo kịch bản UBND tỉnh Nghệ An giao, trong quý 4/2026, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo phấn đấu tăng 23,7%, khai khoáng tăng 18,77%. Kim ngạch xuất khẩu cả năm đặt mục tiêu đạt 6.393 triệu USD, tổng mức bán lẻ hàng hóa đạt hơn 153.222 tỷ đồng.

Tuy nhiên, khả năng hoàn thành các mục tiêu vẫn chịu tác động từ những khó khăn nội tại. Đáng chú ý, sản xuất và phân phối điện là lĩnh vực đang gặp nhiều thách thức khi sản lượng điện sản xuất trong 10 tháng giảm 15,63%. Điều kiện thủy văn không thuận lợi, cùng yêu cầu tích nước tại các hồ thủy điện phục vụ mùa khô năm 2027 khiến ngành khó đạt mức tăng trưởng 13,54% theo kịch bản ban đầu.

Trước tình hình này, Sở Công Thương Nghệ An đề nghị xem xét điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng quý 4 của ngành sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí xuống mức phấn đấu tối đa 5%.

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Phan

Trao đổi về các kiến nghị của doanh nghiệp tại buổi làm việc diễn ra vào chiều 5/11, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh yêu cầu các sở, ngành quan tâm tháo gỡ khó khăn, trong đó đặc biệt lưu ý việc bảo đảm nguồn điện, ưu tiên cấp điện cho các khu công nghiệp trọng điểm.

Đối với nguồn nguyên liệu, lãnh đạo tỉnh Nghệ An yêu cầu quản lý chặt chẽ quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp, bảo đảm diện tích đất đã quy hoạch cho vùng nguyên liệu mía không bị chuyển đổi, sử dụng sai mục đích. Sở Công Thương và Công an tỉnh được giao phối hợp kiểm soát hoạt động thu mua, mua bán nguyên liệu, không chỉ đối với cây mía mà cả các loại nguyên liệu khác.