Diễn đàn 'Báo chí và Nghị trường: Dòng chảy kiến tạo trong kỷ nguyên mới': Nhịp đập từ 'trái tim' Diên Hồng

Truyền tải, lan tỏa giá trị thể chế

Tại Diễn đàn Báo chí và Nghị trường: Dòng chảy kiến tạo trong kỷ nguyên mới sáng 27/6, các đại biểu đồng thuận: Quốc hội là nơi kết tinh ý chí nguyện vọng của nhân dân thành những quyết sách quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Nhưng để quyết sách đi vào cuộc sống, để cử tri hiểu, đồng hành, đặt niềm tin, báo chí luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Người làm báo nghị trường không chỉ đưa tin về kỳ họp mà là cầu nối giữa nghị trường và cuộc sống, truyền tải tiếng nói của cử tri đến Quốc hội, giúp công chúng hiểu sâu hơn những quyết sách đang kiến tạo tương lai đất nước.

Diễn đàn "Báo chí và Nghị trường: Dòng chảy kiến tạo trong kỷ nguyên mới" sáng 27/6 tại Nhà Quốc hội. Ảnh: Hồ Long

Trong lăng kính kiến tạo, báo chí, truyền thông nghị viện gánh vác sứ mệnh lớn. Nhà báo không tạo ra chính sách, nhưng ngòi bút của họ quyết định hình hài của chính sách ấy trong nhận thức xã hội. Ngòi bút của họ biến các văn bản pháp luật thành thông tin dễ hiểu, giúp người dân nắm bắt quyền lợi và nghĩa vụ. Đồng thời, phản ánh tiếng nói thực tế của xã hội để chính sách đi đúng hướng và thực tế hơn.

Soi chiếu lịch sử báo chí cách mạng, ngẫm về gần trọn cuộc đời làm nghề, PGS. TS. Nguyễn Hồng Vinh, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nguyên Tổng Biên tập Báo Nhân dân, ĐBQH Khóa X, XI đúc kết: xét cho cùng, mỗi quyết sách được hình thành tại nghị trường đều hướng tới cuộc sống. Mỗi tác phẩm báo chí có giá trị đều góp phần làm cho quyết sách đến gần với nhân dân, trở thành động lực mạnh mẽ xây dựng đất nước. Sứ mệnh của báo chí vừa là kênh truyền tải thông điệp từ cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, vừa là diễn đàn đối thoại mang hơi thở nóng hổi của đời sống thổi vào nghị trường.

PGS. TS. Nguyễn Hồng Vinh - nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nguyên Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Đại biểu Quốc hội khóa X và XI nhấn mạnh, báo chí trong kỷ nguyên mới phải phát huy mạnh vai trò là cầu nối giữa Quốc hội và các tầng lớp nhân dân. Ảnh: Hồ Long

“Một xã hội hiện đại không chỉ cần những chính sách đúng, mà còn cần những chính sách được người dân hiểu đúng và thực thi có hiệu quả. Mà muốn người dân hiểu đúng, báo chí phải đóng vai trò là cầu nối giữa Quốc hội và các tầng lớp nhân dân”, PGS. TS. Nguyễn Hồng Vinh khẳng định.

Trách nhiệm, minh bạch và chuyên nghiệp

Đã qua thời báo chí chỉ đưa tin “ai phát biểu”, “luật nào được thông qua” - PGS. TS. Bùi Hoài Sơn, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội chỉ trúng “điểm huyệt” của nghề báo hiện đại: từ người đưa tin đến chuyên gia phân tích chính sách là hành trình trưởng thành tất yếu của báo chí nghị trường.

Sự thay đổi đó đặt phóng viên nghị trường trước yêu cầu mới, trách nhiệm mới, cần hệ năng lực mới: nhà báo phải hiểu chính sách để phản ánh chính sách. Để làm được điều đó, nhà báo cần tự trang bị hệ tư duy phản biện mang tính xây dựng. Báo chí nghị trường không thể chạy theo “độ nóng” bề mặt hay giật tít câu view mà cần đào sâu vào cốt lõi vấn đề trên tinh thần kiến tạo.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội, PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhìn nhận: một nền báo chí nghị trường mạnh là nền báo chí biết lắng nghe nhân dân, biết phát hiện vấn đề, biết đặt câu hỏi chính sách đúng trọng tâm và biết phản ánh nghị trường trên tinh thần khách quan, xây dựng. Ảnh: Hồ Long

Trong tinh thần kiến tạo ấy, báo chí và nghị trường không đứng ở hai phía tách biệt. Nghị trường cần báo chí để lan tỏa chính sách, lắng nghe nhân dân và chịu sự giám sát của xã hội. Báo chí cần nghị trường để tiếp cận trung tâm của quá trình hoạch định chính sách, phản ánh những vấn đề lớn của quốc gia và khẳng định vai trò trong đời sống dân chủ. Theo PGS. TS. Bùi Hoài Sơn, khi hai dòng chảy ấy gặp nhau trên nền tảng trách nhiệm, minh bạch, chuyên nghiệp và văn hóa, chúng ta sẽ có một không gian chính sách lành mạnh hơn, một nền dân chủ thực chất hơn và một xã hội có năng lực đồng thuận cao hơn.

“Dòng chảy hai chiều ấy làm cho Quốc hội gần dân hơn, làm cho đại biểu có thêm thông tin thực tiễn, làm cho chính sách giảm bớt nguy cơ xa rời đời sống. Một nền báo chí nghị trường mạnh là nền báo chí biết lắng nghe nhân dân, biết phát hiện vấn đề, biết đặt câu hỏi chính sách đúng trọng tâm và biết phản ánh nghị trường trên tinh thần khách quan, xây dựng”, PGS. TS. Bùi Hoài Sơn nói.

Người đồng hành không thể thay thế

Trong kỷ nguyên của thuật toán và dữ liệu lớn, thông tin có thể được sản xuất và nhân bản trong chớp mắt. Khi thông tin lan truyền với tốc độ chưa từng có, ranh giới giữa thông tin chính thống với tin giả ngày càng mong manh, báo chí nghị trường đóng vai trò là "hạt nhân" bảo vệ sự thật. Nhờ tiếp cận trực tiếp các quyết sách, báo chí nghị trường giúp định hình nhận thức, phản bác tin giả và củng cố niềm tin vững chắc của nhân dân vào Quốc hội, Nhà nước. Nói như Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Thu Hà, với Quốc hội, "báo chí là người đồng hành không thể thay thế".

Theo Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Thu Hà, với Quốc hội, "báo chí là người đồng hành không thể thay thế"

Đằng sau một điều luật là câu chuyện phát triển của đất nước; đằng sau một phiên chất vấn là trách nhiệm giải trình của Quốc hội, Chính phủ trước nhân dân; đằng sau một nghị quyết là những kỳ vọng rất cụ thể của người dân đối với tương lai đất nước. Trong vai trò đồng hành, nhà báo nghị trường phải biết phát hiện vấn đề, biết đặt câu hỏi đúng và trúng, nắm được những tác động xã hội phía sau mỗi quyết sách.

Công nghệ, mạng xã hội… đang đặt ra thách thức đối với báo chí nhưng không thể thay thế tư duy chính trị, trách nhiệm chính trị, bản lĩnh nghề nghiệp và chiều sâu nhân văn của người làm báo. Bởi theo PGS. TS. Nguyễn Hồng Vinh, “từ nghị trường đến trang báo là hành trình không dài về khoảng cách, nhưng rất dài về tinh thần trách nhiệm”. Trách nhiệm ấy chính là sứ mệnh kiến tạo văn hóa chính sách, biến những quyết sách thành nhịp đập của đời sống, để “tiếng nói Diên Hồng” thành nền tảng vững chắc cho một Việt Nam vững bước trong kỷ nguyên mới.