Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát Để giám sát góp phần khắc phục 'điểm nghẽn' thực thi

Nhìnthẳnghạnchế trong thực thi

Phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: “điểm nghẽn lớn nhất vẫn là khâu thực thi". Việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Diễn đàn ngay sau Hội nghị Trung ương tạo ra "thời điểm vàng" nhằm "mổ xẻ" nguyên nhân, tìm phương án giải quyết dứt điểm vướng mắc từ thực tiễn.

Trước yêu cầu mới về quản trị không gian và nguồn lực phát triển, khâu đưa chính sách vào cuộc sống đòi hỏi những yêu cầu cao hơn, đồng bộ, quyết liệt hơn. Nhất là trong bối cảnh, đổi mới cấu trúc bộ máy mang lại sự tinh gọn, song đặt ra khối lượng công việc rất lớn cho cơ sở. Nếu thiếu sự đồng hành, giám sát kịp thời từ cơ quan quyền lực nhà nước, "tuyến đầu" thực thi công vụ rất dễ lúng túng, dẫn đến không phát huy hết hiệu năng, hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh khảo sát tổ chức, hoạt động của chính quyền địa phương kể từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại phường Hiệp Hòa. Ảnh: Bảo Trâm

Dẫn chứng từ chuyên đề khảo sát của Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh về tổ chức, hoạt động của chính quyền địa phương kể từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vừa qua, cử tri Đinh Thái Sơn (Trưởng Ban công tác Mặt trận khu phố Bến Thóc, phường Hiệp Hòa) cho rằng, kiến nghị về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; bảo đảm cấp xã được trang bị đủ nguồn lực thực thi nhiệm vụ đã được nhiều địa phương trong tỉnh phản ánh. "Chắc chắn Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh sẽ có những kiến nghị cụ thể trong báo cáo kết quả khảo sát để gửi đến cấp thẩm quyền xem xét, có giải pháp tháo gỡ kịp thời", ông Sơn nói.

Nhìn rộng ra từ lăng kính hoạt động của cơ quan dân cử, Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát năm 2026 xác định rõ mục tiêu "góp phần sửa cho đúng, làm cho tốt hơn, tháo gỡ được điểm nghẽn, cảnh báo sớm được rủi ro, thúc đẩy được hành động". Đây là cơ sở để cử tri tin tưởng hiệu quả giám sát của Quốc hội và HĐND các cấp sẽ kiến tạo điểm tựa pháp lý vững chắc về thực thi để các cơ chế, chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả.

Lấy dữ liệu định lượng làm thước đo trách nhiệm

Phát biểu tại phiên bế mạc Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, yêu cầu đổi mới phương pháp làm việc cũng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ: "năng lực thực thi phải được thiết kế ngay trong mỗi quyết sách". Theo chương trình đề ra, Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát sẽ thảo luận để hình thành phương thức giám sát mới dựa trên dữ liệu, bằng chứng, chỉ số định lượng.

Việc đưa các chỉ số định lượng vào hoạt động giám sát sẽ tạo ra sự chuyển biến thực chất, sâu sắc trong nền hành chính công. Khi tiến độ cùng kết quả công việc được minh bạch, cơ quan dân cử sẽ dễ dàng đánh giá khâu nào đang chậm trễ, khâu nào đang cản trở luồng công việc chung. Từ đó, có cơ sở để chấn chỉnh kỷ cương hành chính, nâng cao hiệu lực điều hành và chất lượng phục vụ người dân.

Từ góc độ doanh nghiệp, cử tri Nguyễn Thành Đạt (phường Liên Chiểu, TP. Đà Nẵng) đặt nhiều kỳ vọng vào phương thức số hóa này. Theo đó, thực tế đã chứng minh việc ứng dụng liên thông dữ liệu, kết nối và số hóa đã mang lại những kết quả tích cực trong việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát, nhất là những vấn đề dân sinh bức thiết.

Bên cạnh ứng dụng công nghệ, kỷ luật hành chính cũng là yêu cầu cần được siết chặt. Chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về việc "không giao nhiệm vụ mà không xác định rõ điều kiện thực hiện; không phân cấp mà thiếu kiểm soát; không để trách nhiệm hòa tan trong phối hợp" là kim chỉ nam trong quản lý. Bám sát định hướng này, Diễn đàn cần hiến kế quy trách nhiệm cá nhân triệt để; đặc biệt, "việc sử dụng nguồn lực quốc gia, quản lý tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí" phải được soi chiếu dưới bằng chứng định lượng.

Thúc đẩy hành động thực chất từ cơ quan dân cử

"Nâng tầm hoạt động giám sát của Quốc hội: từ định hướng chiến lược đến hành động thực tế trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI" - Chủ đề của Diễn đàn đã bao quát đòi hỏi của xã hội đối với chính quyền các cấp. Khi định hướng chiến lược vĩ mô đã thông qua, bộ máy đang vận hành ổn định, khâu thiết yếu nhất lúc này là chuyển biến quyết liệt trong hành động. Với mục tiêu rất rõ nét, hoạt động nghị sự tại Diễn đàn chắc chắn sẽ không được dừng lại ở đánh giá, kiến nghị chung, thay vào đó phải trở thành đòn bẩy thúc đẩy hoạt động của chính quyền tăng tốc.

Cũng từ chủ đề thiết thực trên, cử tri mong chờ sự cộng hưởng sức mạnh từ nhiều thiết chế trong hệ thống chính trị. "Tăng cường phối hợp giữa hoạt động giám sát của Quốc hội với hoạt động kiểm tra, giám sát của Đảng, giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thanh tra, kiểm toán" trở thành yêu cầu trọng tâm trong hoạt động giám sát; bảo đảm lấp đầy mọi khoảng trống trách nhiệm để mọi quyết sách được thực thi đúng mục đích.

Cơ quan dân cử các cấp cũng cần xây dựng, cụ thể hóa những quy chuẩn giám sát chặt chẽ; tăng cường liên thông thông tin giám sát giữa Quốc hội và HĐND các cấp. Các nghị quyết, báo cáo liên quan đến giám sát khi ban hành phải đi kèm lộ trình triển khai kiến nghị chi tiết, gắn chặt với trách nhiệm của người đứng đầu.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát được kỳ vọng trở thành một "cú hích" mạnh mẽ tháo gỡ điểm nghẽn trong khâu thực thi. Hơn lúc nào hết, cử tri mong mỏi cơ quan dân cử sẽ luôn đồng hành sát sao cùng hệ thống chính quyền các cấp, biến những quyết tâm chính trị từ Hội nghị Trung ương thành hành động thực tế, góp phần hiện thực hóa khát vọng vươn mình của dân tộc.