Diễn đàn hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản: Từ cam kết chiến lược đến hành động thực chất

Cùng dự về phía Việt Nam có Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung; các Ủy viên Trung ương Đảng: Đặng Xuân Phong, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; Vũ Hải Quân, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; Nguyễn Thị Bích Ngọc, Thứ trưởng Bộ Tài chính; Nguyễn Đình Trung, Bí thư Thành ủy Huế; Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản cùng lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan, địa phương và doanh nghiệp.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae gửi thông điệp chúc mừng Diễn đàn.

Về phía Nhật Bản có sự tham dự của Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki; Thống đốc tỉnh Nara; lãnh đạo, đại diện của 18 địa phương và hơn 100 tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu của Nhật Bản.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại Diễn đàn Hợp tác địa phương Việt Nam - Nhật Bản năm 2026. Ảnh: chinhphu.vn

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung khẳng định, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản đang phát triển mạnh mẽ, thực chất trên tất cả các lĩnh vực, với nền tảng tin cậy chính trị vững chắc, hợp tác kinh tế năng động và giao lưu nhân dân ngày càng gắn bó.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng, Diễn đàn là dịp để các địa phương hai nước giới thiệu tiềm năng, thế mạnh và nhu cầu hợp tác; chia sẻ kinh nghiệm, mô hình phát triển; đồng thời trao đổi trực tiếp với doanh nghiệp, tổ chức và các đối tác liên quan, từ đó đề xuất những sáng kiến có khả năng kết nối và triển khai trên thực tiễn.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki phát biểu. Ảnh: chinhphu.vn 

Trong thông điệp chúc mừng gửi tới Diễn đàn, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhấn mạnh, “sức sống của địa phương chính là sức sống của quốc gia”, kỳ vọng sự năng động, sức trẻ của các địa phương Việt Nam kết hợp với kinh nghiệm, bí quyết mà các địa phương Nhật Bản tích lũy trong phát triển vùng, xúc tiến công nghiệp, du lịch và đào tạo nguồn nhân lực sẽ góp phần nâng cao tính tự chủ và khả năng chống chịu của cả hai nước; kêu gọi hai bên cùng tiến bước để kiến tạo một tương lai “cùng mạnh mẽ, cùng thịnh vượng”.

Phát biểu tại Diễn đàn, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao chủ đề Diễn đàn, hoạt động quan trọng triển khai thỏa thuận giữa Lãnh đạo Chính phủ hai nước, phản ánh những yêu cầu đặt ra đối với quá trình phát triển của mỗi quốc gia, địa phương, doanh nghiệp và quan hệ Việt Nam - Nhật Bản trong giai đoạn mới; khẳng định hợp tác địa phương là trụ cột rất quan trọng trong tổng thể quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản.

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh việc tổ chức Diễn đàn tại Huế - cố đô của Việt Nam với nhiều di sản văn hóa thế giới - mang thông điệp sâu sắc về sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, bảo tồn và phát triển, văn hóa và công nghệ, con người và tăng trưởng, qua đó cùng kiến tạo cơ hội hợp tác và động lực phát triển mới cho hai nước.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng gợi mở 5 định hướng hợp tác để cùng thảo luận:

Thứ nhất, hai nước cùng xác định là đối tác tăng trưởng chất lượng cao và tự chủ chiến lược dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thúc đẩy các mô hình hợp tác về công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, đô thị thông minh, nông nghiệp bền vững, vườn ươm khởi nghiệp và trung tâm nghiên cứu, phát triển. Nhật Bản chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp Việt Nam xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong chính quyền địa phương và nâng cao năng lực quản trị trong các lĩnh vực chiến lược mới.

Thứ hai, quán triệt tinh thần “lựa chọn đúng, triển khai nhanh, làm đến cùng và đo lường bằng kết quả”; các địa phương hai nước tập trung đánh giá đúng thế mạnh, xác định lĩnh vực ưu tiên, mũi nhọn có khả năng bổ trợ lẫn nhau và đề xuất các sáng kiến, dự án cụ thể, khả thi, có thể sớm triển khai.

Thứ ba, lấy địa phương, doanh nghiệp và người dân làm trung tâm của hợp tác; Diễn đàn phải là cơ hội để Chính phủ và địa phương hai nước lắng nghe doanh nghiệp, người dân, tạo môi trường thuận lợi cho kết nối, đầu tư, đồng thời bảo đảm người dân là đối tượng thụ hưởng chính với nhiều việc làm hơn, thu nhập cao hơn và kỹ năng tốt hơn.

Thứ tư, xác định giao lưu văn hóa và sự hiểu biết lẫn nhau là nền tảng của quan hệ hợp tác lâu dài; tăng cường kết nối văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân, phát triển sản phẩm du lịch chung, đường bay trực tiếp giữa các địa phương, giao lưu thế hệ trẻ, trao đổi sinh viên, chia sẻ kinh nghiệm phát huy giá trị di sản và công nghiệp văn hóa.

Thứ năm, tăng cường hợp tác chuyển đổi xanh, ứng phó biến đổi khí hậu, nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai thông qua các dự án cụ thể về hạ tầng xanh, chống ngập đô thị, xử lý rác và nước thải, nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, năng lượng tái tạo và phòng, chống thiên tai.

Thủ tướng Lê Minh Hưng chụp ảnh lưu niệm cùng các đại biểu. Ảnh: chinhphu.vn 

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị các địa phương, doanh nghiệp hai nước phát huy vai trò tiên phong, tinh thần đổi mới sáng tạo, thay đổi tư duy và phương thức hợp tác, chuyển từ hợp tác sang đồng kiến tạo, từ chuyển giao sang cùng phát triển. Các doanh nghiệp Nhật Bản cần nhìn Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ hay địa điểm sản xuất mà còn là trung tâm sản xuất, đổi mới sáng tạo và kết nối chuỗi cung ứng bền vững. Với phương châm “hành động, hành động và hành động; làm việc, làm việc và làm việc”, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng địa phương và nhà đầu tư Nhật Bản, tháo gỡ vướng mắc, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo điều kiện cho hợp tác hiệu quả, thực chất.

Diễn đàn gồm phiên thảo luận chuyên đề, trao đổi về những lĩnh vực hợp tác có nhiều tiềm năng giữa các địa phương hai nước. Các đại biểu Việt Nam và Nhật Bản đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm, mô hình thực tiễn về xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; ứng dụng khoa học, công nghệ, dữ liệu lớn, AI, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong quản trị đô thị, phát triển khu công nghiệp và các ngành công nghệ cao; phát triển công nghiệp số - sáng tạo, bán dẫn, công nghệ hydro xanh; đồng thời trao đổi về bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với cộng đồng, du lịch và công nghiệp văn hóa, ứng dụng công nghệ và số hóa di sản. Các ý kiến cũng nhấn mạnh việc tăng cường kết nối giữa chính quyền, doanh nghiệp, trường đại học, cơ sở nghiên cứu và cộng đồng; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và đưa các ý tưởng, tiềm năng hợp tác thành những chương trình, dự án cụ thể, thiết thực, phù hợp với thế mạnh và nhu cầu của các địa phương hai nước.

Trong khuôn khổ Diễn đàn, ngày 5-9 đã khai trương Khu trưng bày, triển lãm ảnh và các sản phẩm đặc trưng của địa phương Việt Nam - Nhật Bản. Hội nghị Kết nối Huế - Nhật Bản cũng được tổ chức nhằm tăng cường kết nối, thúc đẩy hợp tác đầu tư, thương mại và mở rộng quan hệ giữa thành phố Huế với các đối tác, doanh nghiệp Nhật Bản. Các hoạt động kết nối, trao đổi làm việc giữa địa phương, doanh nghiệp hai nước được chú trọng với hơn 40 cuộc làm việc được tổ chức.

Dịp này, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cùng Bí thư Thành ủy Huế Nguyễn Đình Trung, thay mặt Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Ngoại giao và Ban Thường vụ Thành ủy Huế đã ký Quy chế phối hợp trong triển khai công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế giai đoạn 2026 - 2030.