Diễn đàn Khoa học Vật liệu cho Công nghiệp tại ICMIT 2026: Kết nối để kiến tạo công nghệ tương lai

Diễn đàn hướng tới mục tiêu kết nối nhu cầu thực tiễn của ngành công nghiệp với năng lực nghiên cứu khoa học, từ đó cùng giải quyết những thách thức công nghệ mang tính chiến lược của hiện tại và tương lai.

Không gian đối thoại và hợp tác giữa các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu

Trong khuôn khổ Hội nghị Quốc tế về Đổi mới Công nghệ Vật liệu (ICMIT 2026), Diễn đàn Khoa học Vật liệu cho Công nghiệp (Advanced Materials Science for Industry) đã được tổ chức như một không gian đối thoại và hợp tác giữa các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu và cộng đồng nghiên cứu trong lĩnh vực vật liệu tiên tiến. Diễn đàn hướng tới mục tiêu kết nối nhu cầu thực tiễn của ngành công nghiệp với năng lực nghiên cứu khoa học, từ đó cùng giải quyết những thách thức công nghệ mang tính chiến lược của hiện tại và tương lai.

Diễn đàn mở đầu với ba bài báo cáo chính (Keynote Talks) từ các chuyên gia lãnh đạo công nghệ đến từ các tập đoàn quốc tế hàng đầu như Marvell, Corning và KORAM. Các báo cáo tập trung vào những công nghệ nền tảng có vai trò quyết định đối với sự phát triển của các ngành công nghiệp thế hệ mới.

TS. Lê Quang Đạm, Tổng giám đốc Marvell Technology Việt Nam trình bài giải pháp đột phá để vượt qua “bức tường băng thông” thông qua khả năng tích hợp quang học vượt trội

Sự mở rộng bùng nổ của các cụm AI đang khiến các kết nối đồng truyền thống trở thành một nút thắt nghiêm trọng đối với hiệu năng hệ thống. Trong bối cảnh đó, các công nghệ kết nối tốc độ cao đã trở thành yếu tố then chốt quyết định năng lực vận hành của các trung tâm dữ liệu AI hiện đại. Quang điện tử Silicon nổi lên như một giải pháp đột phá để vượt qua “bức tường băng thông” thông qua khả năng tích hợp quang học vượt trội. Đồng thời, việc tích hợp chiến lược các vật liệu bán dẫn thế hệ mới đang góp phần mở rộng những giới hạn vật lý vốn có của nền tảng silicon.

Bằng cách kết hợp các vật liệu tiên tiến này với các thiết bị điện quang hiệu suất cao, ngành công nghiệp đã triển khai thành công các động cơ quang 1.6T và 3.2T. Những đổi mới tiên phong từ Marvell đang mở ra một lộ trình phát triển vừa hiệu quả vượt trội vừa có khả năng mở rộng cao, bảo đảm hạ tầng phần cứng có thể đáp ứng nhu cầu băng thông tăng trưởng theo cấp số nhân trong tương lai.

GS. Tyoung-Tae Park thuộc Viện Quốc Gia Hàn Quốc về Kim loại quý trình bày các công nghệ tái chế kim loại quý hiện đại và đề xuất giải pháp cho tương lai

Bên cạnh đó, diễn đàn cũng giới thiệu các công nghệ tái chế kim loại quý và đất hiếm phục vụ sản xuất vật liệu pin và nam châm vĩnh cửu. Đây là lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Việt Nam – quốc gia sở hữu trữ lượng đất hiếm thuộc nhóm lớn nhất thế giới. Những nội dung được chia sẻ không chỉ phản ánh xu hướng công nghệ toàn cầu mà còn góp phần định hướng các chương trình nghiên cứu nền tảng và chiến lược phát triển ngành vật liệu đất hiếm trong nước.

Ông Đỗ Văn Quân, Giám đốc Điều hành Corning Incorporated tại Việt Nam, trình bày những tiến bộ mới nhất trong công nghệ vật liệu gốm dẻo (Ribbon Ceramics) và tiềm năng ứng dụng trong các hệ thống pin thể rắn hiệu suất cao

Tại diễn đàn, các chuyên gia cũng trình bày những giải pháp tiên tiến cho hệ thống lưu trữ năng lượng thế hệ mới, trong đó có công nghệ gốm dẻo (Ribbon Ceramics) ứng dụng làm màng ngăn cho pin thể rắn (Solid-State Batteries).

Công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp vượt qua các hạn chế về mật độ năng lượng và độ an toàn của pin lithium-ion truyền thống. Ngoài ra, các nghiên cứu về vật liệu xúc tác tiên tiến phục vụ xử lý môi trường và phát triển bền vững cũng nhận được nhiều sự quan tâm từ cộng đồng khoa học và doanh nghiệp.

Phiên tọa đàm khoa học – doanh nghiệp với sự tham gia của các diễn giả đại diện doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng nghiên cứu trong nước và quốc tế

Tiếp nối các bài keynote là phiên tọa đàm mở giữa các diễn giả, doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu. Nhiều bài toán lớn của ngành công nghiệp đã được đưa ra thảo luận, từ nhu cầu phát triển vật liệu chiến lược, công nghệ bán dẫn, năng lượng mới đến các giải pháp sản xuất bền vững. Đặc biệt, các doanh nghiệp đã trực tiếp đặt ra những thách thức công nghệ thực tiễn và bày tỏ mong muốn hợp tác cùng các nhà khoa học để xây dựng các chương trình nghiên cứu chung, hướng tới những giải pháp có khả năng ứng dụng và tạo tác động thực tế.

Những xu hướng công nghệ bán dẫn đang định hình tương lai

Tại phiên tọa đàm, TS. Lê Quang Đạm đã chia sẻ những xu hướng công nghệ bán dẫn đang định hình tương lai của ngành công nghiệp điện tử và hạ tầng số toàn cầu. Theo ông, các công nghệ như tích hợp vi mạch ba chiều (3D IC), kiến trúc chiplet, đóng gói tiên tiến (advanced packaging) và quang điện tử silicon (silicon photonics) đang trở thành những hướng phát triển chiến lược, đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn về năng lực tính toán cho trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và các hệ thống điện toán hiệu năng cao.

Bên cạnh các xu hướng công nghệ, TS. Đạm cũng chia sẻ kinh nghiệm xây dựng mô hình hợp tác hiệu quả giữa doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo mà Marvell Technology Việt Nam đã triển khai trong nhiều năm qua. Theo ông, việc gắn kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp với các trường đại học không chỉ giúp chương trình đào tạo tiệm cận hơn với nhu cầu thực tế của ngành công nghiệp, mà còn tạo cơ hội để sinh viên được tiếp cận sớm với các công nghệ tiên tiến và môi trường làm việc chuyên nghiệp.

Thông qua các chương trình hợp tác đào tạo, thực tập, nghiên cứu chung và phát triển nguồn nhân lực, Marvell đã góp phần xây dựng đội ngũ kỹ sư bán dẫn có trình độ chuyên môn cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của ngành công nghiệp công nghệ cao. Mô hình này không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp trong việc tuyển dụng và phát triển nhân tài, mà còn giúp các trường đại học nâng cao chất lượng đào tạo, tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chiến lược phát triển ngành bán dẫn của Việt Nam trong tương lai.

TS. Lê Quang Đạm nhấn mạnh rằng nguồn nhân lực luôn là yếu tố cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh của ngành bán dẫn. Do đó, việc mở rộng các mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp và trường đại học sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hệ sinh thái bán dẫn bền vững, giúp Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Cũng tại phiên tọa đàm, ông Đỗ Văn Quân, Giám đốc Điều hành Corning Việt Nam, nhấn mạnh rằng sự phát triển của ngành vật liệu trong tương lai không chỉ dựa trên việc khám phá các vật liệu mới mà còn phụ thuộc vào khả năng đổi mới công nghệ vật liệu nhằm tối ưu hóa các tính chất và hiệu năng của vật liệu hiện có.

Theo ông, nhiều đột phá công nghệ quan trọng của thế giới được tạo ra không chỉ từ vật liệu mới, mà còn từ những cải tiến trong quy trình thiết kế, chế tạo và tích hợp vật liệu để đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của các ngành công nghiệp tiên tiến. Ông cho biết các dòng sản phẩm kính công nghệ cao và vật liệu gốm dẻo là những ví dụ tiêu biểu cho triết lý đổi mới công nghệ vật liệu của Corning.

Những công nghệ này đã góp phần khẳng định vị thế của Corning như một trong những tập đoàn hàng đầu thế giới trong lĩnh vực khoa học vật liệu, với các ứng dụng trải rộng từ điện tử tiêu dùng, viễn thông đến lưu trữ năng lượng và công nghiệp công nghệ cao.

Đặc biệt, ông Quân chia sẻ rằng Corning hiện đang hợp tác chặt chẽ với Trung tâm Đổi mới Sáng tạo và Công nghệ Vật liệu (CMIT), Trường Đại học VinUni, trong các nghiên cứu phát triển vật liệu và công nghệ pin thể rắn thế hệ mới. Sự hợp tác này hướng tới việc khai thác tiềm năng của vật liệu gốm dẻo trong các cấu trúc pin hiệu năng cao, góp phần nâng cao mật độ năng lượng, độ an toàn và tuổi thọ vận hành của các hệ thống lưu trữ năng lượng trong tương lai.

Theo ông, mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp công nghệ và các cơ sở nghiên cứu hàng đầu sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu cơ bản và ứng dụng thực tiễn, đồng thời thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực vật liệu và công nghệ năng lượng tại Việt Nam.

Việt Nam cần có những khoản đầu tư dài hạn và bài bản cho hạ tầng nghiên cứu

Giáo sư Tyoung-Tae Park cho rằng xu thế điện hóa giao thông đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, kéo theo nhu cầu ngày càng lớn đối với các hệ thống pin và lưu trữ năng lượng. Sự phát triển nhanh chóng của xe điện không chỉ làm gia tăng nhu cầu về các vật liệu chiến lược như lithium, nickel, cobalt và đất hiếm, mà còn đặt ra thách thức lớn về xử lý và tái sử dụng pin sau khi hết vòng đời sử dụng.

Theo ông, một trong những bài toán quan trọng của ngành công nghiệp năng lượng trong tương lai là làm thế nào để thu hồi và tái sử dụng hiệu quả các vật liệu có giá trị từ pin đã qua sử dụng. Để đạt được mục tiêu này, cần đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển các công nghệ tái chế thế hệ mới với hiệu suất thu hồi cao, chi phí hợp lý và khả năng triển khai ở quy mô công nghiệp.

Giáo sư Park cũng nhấn mạnh rằng các công nghệ tái chế trong tương lai không chỉ cần đáp ứng yêu cầu về hiệu quả kinh tế mà còn phải bảo đảm các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về môi trường và phát triển bền vững. Việc xây dựng một nền kinh tế tuần hoàn cho ngành công nghiệp pin sẽ đóng vai trò then chốt trong việc giảm áp lực lên nguồn tài nguyên thiên nhiên, hạn chế phát thải và bảo đảm an ninh vật liệu cho quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Giáo sư Laura Lewis nhận định rằng Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên đất hiếm và kim loại quý có giá trị chiến lược, với tiềm năng lớn để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng vật liệu công nghệ cao toàn cầu. Trong bối cảnh nhu cầu đối với các vật liệu phục vụ sản xuất nam châm vĩnh cửu, xe điện, năng lượng tái tạo và các thiết bị điện tử tiên tiến ngày càng gia tăng, đây là một lợi thế quan trọng đối với Việt Nam.

Tuy nhiên, bà cho rằng năng lực khai thác, chế biến và tinh chế đất hiếm của Việt Nam hiện vẫn chưa phát triển đồng bộ, đặc biệt ở các khâu tạo giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng. Để tận dụng hiệu quả nguồn tài nguyên chiến lược này, Việt Nam cần có những khoản đầu tư dài hạn và bài bản cho hạ tầng nghiên cứu, cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ chế biến sâu cũng như đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo Giáo sư Lewis, bên cạnh các yếu tố về công nghệ và nhân lực, việc xây dựng hệ thống chính sách, tiêu chuẩn và bộ tiêu chí khai thác một cách khoa học, minh bạch và bền vững cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Điều này không chỉ giúp bảo đảm hiệu quả kinh tế và giảm thiểu tác động môi trường, mà còn tạo niềm tin cho các đối tác quốc tế trong quá trình hợp tác và đầu tư.

Bà nhấn mạnh rằng nếu có chiến lược phát triển phù hợp, kết hợp giữa khai thác tài nguyên, nghiên cứu khoa học, chế biến sâu và phát triển công nghệ vật liệu tiên tiến, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng đất hiếm và vật liệu chiến lược toàn cầu, đóng góp tích cực vào sự phát triển của các ngành công nghệ cao trong tương lai.