Diện mạo mới của Di tích lịch sử Quốc gia Đền Cả

Di tích lịch sử quan trọng này sẽ tiếp tục thu hút du khách thập phương và góp phần giáo dục truyền thống, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương.

Đền Cả được xây dựng từ nhiều thế kỷ trước, nơi đây đang thờ các vị thần có công khai hoang lập làng, bảo quốc hộ dân. Đền Cả cũng là nơi ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử trọng đại của nhân dân xã Yên Thành, tỉnh Nghệ An nói riêng và cả nước nói chung giai đoạn trước và trong các cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Phối cảnh khuôn viên bên ngoài Di tích lịch sử Quốc gia Đền Cả (Xã Yên Thành, Nghệ An)

“Đặc biệt, trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp, Đền Cả là địa điểm đóng quân của xưởng sản xuất vũ khí Liên Khu 4, làm lớp học nâng cao trình độ văn hóa, chính trị, góp phần đào tạo nhiều cán bộ nòng cốt cho bộ máy lãnh đạo ở địa phương”, ông Nguyễn Văn Dương, Chủ tịch UBND xã Yên Thành cho biết.

Thấu hiểu được các giá trị lịch sử, văn hóa và nhận thấy Đền Cả hội tụ đầy đủ các yếu tố và điều kiện của một di tích quốc gia, cuối năm 1999, cựu chiến binh Phan Văn Quý - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Đại biểu Quốc hội khóa 13, Chủ tịch Hội đồng sáng lập Công ty cổ phần Tập đoàn Thái Bình Dương - một người con của quê hương Yên Thành, đã chủ động đề xuất và làm việc với địa phương để hoàn thiện hồ sơ và thực hiện các thủ tục theo quy định để đề nghị công nhận di tích cho Đền Cả.

Sau một thời gian làm việc khẩn trương, ngày 26/1/2006, Đền Cả đã được Bộ Văn hóa - Thông tin cấp bằng công nhận Di tích Quốc gia. Trải qua nhiều thế kỷ, di tích Đền Cả đã xuống cấp nghiêm trọng, cần được tu bổ, tôn tạo để bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa.

Vì vậy, trong những năm qua, địa phương đã nhiều lần kêu gọi tài trợ bằng nguồn vốn xã hội hóa để tiến hành tu bổ, tôn tạo lại Đền Cả; trong đó, phần lớn kinh phí được tài trợ bởi Tập đoàn Thái Bình Dương tại Hà Nội và các con, cháu của gia đình ông bà Phan Văn Quát tại xóm Nam Giang, xã Yên Thành.

Theo ông Dương, đến nay, Đền Cả đã trải qua 4 lần tu bổ, tôn tạo vào các năm 2009, 2016, 2022 và lần tu bổ, tôn tạo giai đoạn 2023-2026 là lớn nhất. Việc tu bổ, tôn tạo di tích Đền Cả lần này nằm trong kế hoạch của địa phương thực hiện “Chương trình mục tiêu quốc gia về chấn hưng, phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam”, thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa của Nghệ An nói chung và Yên Thành nói riêng.

Trong lần tu bổ lớn nhất này, không thể không nói đến vai trò của Tập đoàn Thái Bình Dương và ông Phan Văn Quý. Cụ thể, tập đoàn đã phối hợp tổ chức thực hiện và tài trợ kinh phí cho địa phương triển khai các công việc như mua thêm khoảng 3.500m2 đất để mở rộng khuôn viên Đền Cả và Chùa Yên; Đào đắp, thi công hồ và cải tạo nâng cấp cảnh quan sân vườn tại Quần thể Di tích Đền Cả; Tu bổ, tôn tạo nhà Thượng Điện, xây mới nhà trung điện, hạ điện, và cổng vào di tích; Mua sắm thêm các trang thiết bị khác cho Đền Cả…

Vì thế, Đền Cả ngày nay mang một diện mạo mới. Ngôi đền nằm trong quần thể đền/chùa trên diện tích hơn 15.000m2, trong đó phần diện tích lõi của đền có quy mô khoảng 4.500m2, gồm các hạng mục chính như Thượng điện, Trung điện, Hạ điện… tạo thành một quần thể di tích rộng lớn. Di tích lịch sử Quốc gia Đền Cả đã trở thành điểm đến du lịch văn hóa tâm linh thu hút du khách gần xa về với Yên Thành, lan tỏa truyền thống lịch sử và văn hóa quê hương, đất nước.

Đền Cả là công trình kiến trúc tôn giáo tín ngưỡng, được xây dựng, gìn giữ, bảo quản bởi chính quyền và nhân dân Yên Thành qua nhiều thế hệ. Hàng năm, Đền Cả có nhiều ngày lễ lớn, đặc biệt là lễ hội cầu phúc truyền thống. Lễ hội Đền Cả được tổ chức thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương về vui lễ, trẩy hội. Thông qua lễ hội, nhân dân và du khách thập phương có dịp tập trung viếng thăm đền/chùa, gặp gỡ giao lưu, tham gia các hoạt động sinh hoạt văn hóa hướng về nguồn cội.

“Với việc đưa công trình tu bổ, tôn tạo di tích Đền Cả vào hoạt động, chúng tôi kỳ vọng Đền Cả sẽ tiếp tục đáp ứng ngày càng cao hơn nhu cầu tổ chức lễ hội tại địa phương, cũng như nhu cầu sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của nhân dân quê hương và du khách thập phương; tiếp tục lan tỏa và phát huy các giá trị truyền thống, lịch sử và văn hóa của quê hương Nghệ An và Yên Thành", ông Nguyễn Văn Dương, Chủ tịch UBND xã Yên Thành khẳng định.

Có thể nói, việc đưa Đền Cả trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa - tâm linh - du lịch của xã Yên Thành nói riêng và tỉnh Nghệ An, từ đó, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ trong vùng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương là việc đang trở thành hiện thực. Ông Nguyễn Văn Dương thông tin, là người con của quê hương Yên Thành, tỉnh Nghệ An, Tập đoàn Thái Bình Dương và ông Phan Văn Quý đã hướng về quê hương thân yêu và có những việc làm thiết thực để góp phần xây dựng, phát triển quê hương.

Nhà máy nước sạch xã Nhân Thành, huyện Yên Thành (cũ) cung cấp nguồn nước sạch cho người dân địa phương.

Trong những năm qua, bên cạnh việc tài trợ cho việc tu bổ, tôn tạo Di tích lịch sử Quốc gia Đền Cả với tổng chi phí gần 10 tỷ đồng, tập đoàn Thái Bình Dương và ông Quý còn đề xuất ý tưởng, tài trợ và đồng hành cùng địa phương triển khai thành công một số chương trình, dự án có ý nghĩa quan trọng khác như:

Tài trợ quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch phát triển nông nghiệp địa phương đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Từ đó, hỗ trợ xã Yên Thành phát huy được các yếu tố tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng ngành và tạo sự liên kết vùng - ngành; Hỗ trợ công tác đào tạo nghề của Trường Trung cấp Kỹ thuật Yên Thành, giúp cho trường phát triển một cách khoa học, bài bản và bền vững. Hằng năm, đào tạo cho ra trường hàng trăm lao động có tay nghề cao, đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp trong và ngoài nước;

Đồng tài trợ xây dựng Nhà máy nước sạch xã, mua thiết bị y tế cho Bệnh viện Đa khoa địa phương để phục vụ tốt hơn công tác khám chữa bệnh cho người dân quê hương.

Đề xuất ý tưởng, tham gia sáng lập và là nhà tài trợ chính của Quỹ Tâm tài Nghệ An. Hơn 10 năm qua, quỹ đã tổ chức thành công nhiều hoạt động, chương trình có ý nghĩa văn hóa - xã hội sâu rộng.

Ông Phan Diễn, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên thường trực Ban Bí Thư tham gia Lễ khánh thành Trường Trung cấp kỹ thuật Yên Thành do Tập đoàn Thái Bình Dương đồng tài trợ

Đến nay, tổng số tiền Tập đoàn Thái Bình Dương và ông Phan Văn Quý, cùng các đơn vị có vốn góp của tập đoàn đã tài trợ cho tỉnh Nghệ An hơn 80 tỷ đồng, trong đó riêng Yên Thành là khoảng 30 tỷ đồng, góp phần thực hiện tốt công tác an sinh xã hội của địa phương, nâng cao đời sống vật chất, văn hóa tinh thần của nhân dân quê hương.

Tập đoàn tham gia chương trình xây dựng nhà ở cho người nghèo

Để triển khai các việc tài trợ, bên cạnh việc đóng góp về vật chất, Tập đoàn và ông Quý còn đề xuất các ý tưởng và cử nhân sự tham gia phối hợp với địa phương thực hiện các dự án nhằm đạt được hiệu quả tài trợ cao nhất, mang lại lợi ích tốt nhất cho người hưởng thụ, góp phần cùng địa phương thực hiện tốt Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Với các việc làm ý nghĩa đó, Tập đoàn Thái Bình Dương và ông Phan Văn Quý đã được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và nhiều bằng khen của tỉnh Nghệ An.