Diện tích, dân số bao nhiêu thì các xã ở TP.HCM được lên phường?

UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch xây dựng Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị trên địa bàn TP.

Việc thành lập đơn vị hành chính đô thị nhằm cụ thể hóa chủ trương sắp xếp, kiện toàn đơn vị hành chính, xây dựng mô hình chính quyền địa phương phù hợp với quá trình đô thị hóa. Điều này cũng nhằm phù hợp với định hướng phát triển không gian đô thị, mở rộng phạm vi quản lý đô thị và nâng cao chất lượng quản trị địa phương theo hướng văn minh, hiện đại, nghĩa tình.

Việc thành lập đơn vị hành chính đô thị cũng góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên các lĩnh vực quy hoạch, xây dựng, đất đai, dân cư, trật tự đô thị, môi trường, hạ tầng kỹ thuật…

UBND TP.HCM sẽ trình HĐND TP tán thành chủ trương thành lập đơn vị hành chính đô thị trong tháng 6. Ảnh: THUẬN VĂN

Điều kiện, tiêu chuẩn thành lập phường

Theo UBND TP.HCM, điều kiện thành lập đơn vị hành chính đô thị được căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 8 Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Còn tiêu chuẩn thành lập được căn cứ Điều 5 Nghị quyết 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính.

Cụ thể, phường mới phải đáp ứng các tiêu chuẩn như dân số từ 21.000 người và diện tích từ 5,5 km2 trở lên; vị trí, chức năng được xác định trong quy hoạch hoặc định hướng đã được phê duyệt là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành cấp vùng hoặc cấp tỉnh hoặc cấp tiểu vùng trong tỉnh, TP. Phường phải có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, TP hoặc tiểu vùng trong tỉnh, TP; tỉ lệ dân số đô thị trên dân số của đơn vị hành chính từ 50% trở lên.

Cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội của phường mới cũng cần đạt các chỉ tiêu như tỉ lệ tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách trên địa bàn đạt từ 100% trở lên; tỉ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt từ 70% trở lên; tỉ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên; thu nhập bình quân đầu người trên năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người trên năm của TP trong ba năm gần nhất; tỉ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) thấp hơn tỉ lệ hộ nghèo của TP trong ba năm gần nhất.

9 bước thành lập phường

Kế hoạch nêu rõ việc thành lập đơn vị hành chính đô thị sẽ trải qua chín bước.

Bước 1: UBND xã tổ chức đánh giá hiện trạng của xã theo các điều kiện, tiêu chuẩn, tiêu chí của đơn vị hành chính đô thị tương ứng theo quy định; báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy xã thông qua và trình UBND TP (qua Sở Nội vụ) thẩm định. Thời gian hoàn thành trước ngày 23-4. UBND xã cần xây dựng Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị; phối hợp với các sở, ngành liên quan hoàn thiện các tiêu chí chưa đạt để hoàn chỉnh.

Ngay sau khi có chủ trương của Ban Thường vụ Thành ủy, UBND TP thì UBND xã gửi Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị báo cáo UBND TP thẩm định.

Bước 2: Trên cơ sở hồ sơ của UBND xã, Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với các sở, ngành có liên quan thẩm định, tổng hợp báo cáo UBND TP; trình thông qua Đảng ủy UBND TP trước ngày 8-6; trình Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy xem xét, thông qua chủ trương thành lập đơn vị hành chính đô thị.

Bước 3: Căn cứ chủ trương của Ban Thường vụ Thành ủy, UBND TP chỉ đạo UBND xã gửi Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị hoàn thiện theo quy định, báo cáo UBND TP xem xét, cho chủ trương tổ chức lấy ý kiến cử tri trên địa bàn xã. Thời gian hoàn thành trước ngày 13-5.

Bước 4: Sau khi tổ chức lấy ý kiến cử tri, UBND xã tổ chức thông qua HĐND xã, ban hành nghị quyết và tổng hợp hồ sơ, đề án trình UBND TP theo quy định. Thời gian hoàn thành trước ngày 20-5.

Bước 5: Trên cơ sở hồ sơ, Đề án của UBND xã, Sở Nội vụ thẩm định, tổng hợp báo cáo UBND TP; trình thông qua Đảng ủy UBND TP; trình Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy xem xét, thông qua. Thời gian hoàn thành trước ngày 30-5.

Bước 6: UBND TP trình HĐND TP tán thành chủ trương thành lập đơn vị hành chính đô thị; tổng hợp hồ sơ, Đề án trình Chính phủ, Bộ Nội vụ theo quy định. Thời gian hoàn thành trước ngày 15-6.

Bước 7: Trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ, đề án của UBND TP, Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan tổ chức thẩm định theo quy định. Căn cứ vào yêu cầu thực tiễn, Bộ Nội vụ xem xét, quyết định việc tổ chức khảo sát phục vụ thẩm định đề án. Trên cơ sở ý kiến thẩm định, UBND TP lập Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của Bộ Nội vụ và các cơ quan Trung ương.

Bước 8: Bộ Nội vụ trình Chính phủ Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị; tổ chức lấy ý kiến thành viên Chính phủ, ban hành Nghị quyết thông qua và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Bước 9: Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội thẩm tra trước khi trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.