Điện tử Việt Nam tăng tốc mở rộng thị trường nội địa

Tận dụng cơ hội từ dịch chuyển chuỗi cung ứng

Tiếp tục là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của nền kinh tế, ngành điện tử đang ghi nhận những tín hiệu tích cực ngay từ những tháng đầu năm 2026. Sự phục hồi của nhu cầu công nghệ toàn cầu cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng đang mở ra thêm nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam.

Theo bà Đỗ Thị Thúy Hương - Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam, 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu ngành điện tử đạt khoảng 64 tỷ USD, chiếm trên 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. "Ngành điện tử tiếp tục là ngành đứng đầu trong tất cả các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo về kim ngạch xuất khẩu", bà Hương cho biết.

Không chỉ đóng góp lớn cho tăng trưởng xuất khẩu, ngành điện tử còn đang hưởng lợi từ làn sóng đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, linh kiện điện tử và công nghiệp hỗ trợ. Đây được xem là cơ hội để doanh nghiệp trong nước từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và nâng cao giá trị gia tăng.

Đặc biệt, xu hướng tiêu dùng xanh, tiết kiệm năng lượng và ứng dụng công nghệ thông minh đang tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới sản phẩm, đầu tư công nghệ và nâng cao năng lực quản trị theo các tiêu chuẩn quốc tế.

Xúc tiến thương mại kết hợp nền tảng số đang tạo thêm động lực để doanh nghiệp điện tử mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh. Ảnh: Thy Lê

Theo cộng đồng doanh nghiệp điện tử, những năm gần đây hệ thống chính sách liên quan đến môi trường, trách nhiệm xã hội và quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam ngày càng được hoàn thiện, tạo nền tảng quan trọng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

"Có những yêu cầu trước đây mang tính tự nguyện, nhưng hiện nay doanh nghiệp buộc phải tuân thủ theo các quy định của thị trường xuất khẩu cũng như quy định trong nước. Điều đó góp phần giúp doanh nghiệp ngày càng hoàn thiện hơn, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và toàn cầu", bà Hương nhận định.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam cho rằng vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện trong quá trình cụ thể hóa các quy định pháp luật nhằm tạo thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, xuất khẩu.

Đơn cử, các quy định liên quan đến trách nhiệm tái chế sản phẩm theo Luật Bảo vệ môi trường được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá là phù hợp với xu thế phát triển bền vững của thế giới. "Đây là quy định rất nhân văn và phù hợp với thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, chúng tôi mong muốn có thêm nhiều doanh nghiệp thực hiện tái chế để doanh nghiệp sản xuất có thêm lựa chọn trong quá trình thực hiện trách nhiệm của mình. Bên cạnh đó, chi phí tái chế hiện nay vẫn đang ở mức khá cao đối với doanh nghiệp", bà Hương chia sẻ.

Theo bà Hương, một số quy định liên quan đến nguồn gốc xuất xứ hàng hóa cũng cần được nghiên cứu theo hướng phù hợp hơn với đặc thù hàng xuất khẩu nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Xúc tiến thương mại và thương mại điện tử mở thêm cơ hội thị trường

Cùng với năng lực sản xuất, các chương trình xúc tiến thương mại đang trở thành cầu nối quan trọng giúp doanh nghiệp điện tử mở rộng thị trường và tìm kiếm cơ hội hợp tác mới. Đánh giá về hiệu quả của các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia thời gian qua, bà Đỗ Thị Thúy Hương cho biết cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận và đánh giá cao vai trò đồng hành của Bộ Công Thương, Cục Xúc tiến thương mại, Cục Xuất nhập khẩu cùng các cơ quan liên quan.

"Chúng tôi đánh giá rất cao các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia. Nhiều doanh nghiệp đã tham gia các chương trình xúc tiến thương mại trong nước cũng như tại các thị trường nước ngoài và mang lại những hiệu quả tích cực. Đây là những hoạt động được cộng đồng doanh nghiệp rất đồng tình và ủng hộ", bà Hương nhấn mạnh.

Bà Đỗ Thị Thúy Hương - Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam. Ảnh: Thanh Thảo

Thông qua các hội chợ, triển lãm, hội nghị kết nối giao thương, doanh nghiệp không chỉ tìm kiếm được đối tác mới mà còn có cơ hội tiếp cận xu hướng công nghệ, nhu cầu thị trường và các tiêu chuẩn mới của chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam, thời gian tới các chương trình xúc tiến thương mại cần tiếp tục được mở rộng, đặc biệt đối với những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng cao như điện tử, bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ.

Bên cạnh xúc tiến thương mại truyền thống, thương mại điện tử đang trở thành một trong những kênh tiếp cận thị trường hiệu quả đối với doanh nghiệp điện tử. Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đã được tham gia các chương trình đào tạo, tập huấn về thương mại điện tử xuyên biên giới trên các nền tảng lớn như Amazon, Alibaba thông qua sự hỗ trợ của Bộ Công Thương và các đơn vị chức năng.

"Doanh nghiệp rất mong muốn được hỗ trợ nhiều hơn trong hoạt động xúc tiến thương mại trên các nền tảng trực tuyến để có thể tiếp cận khách hàng thuận lợi hơn. Chúng tôi cũng kỳ vọng Việt Nam sẽ có thêm những nền tảng trực tuyến đủ mạnh để hỗ trợ doanh nghiệp trong nước phát triển hoạt động kinh doanh", bà Hương cho biết.

Không chỉ là kênh bán hàng, thương mại điện tử còn giúp doanh nghiệp nắm bắt nhanh xu hướng tiêu dùng, mở rộng phạm vi tiếp cận khách hàng và tối ưu chi phí tiếp thị. Đây cũng là công cụ quan trọng để hàng hóa Việt Nam gia tăng hiện diện trên thị trường trong nước và quốc tế.

Dù còn đối mặt với nhiều thách thức như phụ thuộc vào nguồn linh kiện nhập khẩu, chi phí logistics gia tăng, biến động tỷ giá, rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng hay sức ép cạnh tranh từ các thương hiệu quốc tế, ngành điện tử Việt Nam vẫn đang sở hữu nhiều dư địa phát triển.

"Khó khăn lớn nhất hiện nay là chúng tôi vẫn phụ thuộc khá lớn vào nguồn nhập khẩu linh kiện, nguyên liệu và phụ liệu. Bên cạnh đó là chi phí logistics tăng cao, các rào cản thương mại tại một số thị trường xuất khẩu trọng điểm và những biến động khó lường của kinh tế thế giới", bà Hương chia sẻ.