Điều chỉnh Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng: Xác định quy mô dân số 350.000 người năm 2045

UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định phê duyệt Nhiệm vụ Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở.

Địa điểm tại các phường: Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Tây Hồ, Hồng Hà, Bồ Đề, Long Biên, Lĩnh Nam; các xã: Ô Diên, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân - thành phố Hà Nội.

Theo quyết định, phạm vi nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch trải dài khoảng 40km dọc sông Hồng, qua địa bàn nhiều phường, xã thuộc các quận, huyện khu vực nội đô và vành đai phía Bắc, phía Nam thành phố. Tổng diện tích lập điều chỉnh quy hoạch khoảng 11.000ha, trong đó phạm vi nghiên cứu tính toán yêu cầu phòng, chống lũ khoảng 11.425ha. Ranh giới nghiên cứu cơ bản kế thừa Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng đã được phê duyệt trước đây, đồng thời mở rộng về phía Nam đến khu vực cầu Mễ Sở mới, phù hợp với Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội.

Phối cảnh dự kiến trục cảnh quan sông Hồng

Việc điều chỉnh tổng thể quy hoạch lần này được đặt trong bối cảnh Hà Nội triển khai đồng bộ các chủ trương lớn của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị, Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065. Trên cơ sở đó, khu vực sông Hồng được xác định là trục không gian xanh trung tâm, mang tính biểu trưng, gắn kết hài hòa giữa bảo tồn sinh thái, phát triển đô thị hiện đại và phát huy giá trị văn hóa – lịch sử.

Mục tiêu xuyên suốt của nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch là hình thành trục cảnh quan sông Hồng trở thành động lực phát triển kinh tế – xã hội, không gian công cộng quy mô lớn, đồng thời đảm bảo tuyệt đối yêu cầu an toàn phòng, chống lũ. Quy hoạch nhấn mạnh nguyên tắc không làm thay đổi mục tiêu, tiêu chuẩn phòng chống lũ của hệ thống sông Hồng – sông Thái Bình đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; không thu hẹp không gian thoát lũ, không xây dựng các tuyến đê mới hay các tuyến đường đắp cao thay thế đê hiện hữu.

Xây dựng hành lang xanh hai bên sông Hồng

Theo định hướng, không gian hai bên sông Hồng sẽ được tổ chức như một hành lang xanh liên tục, với các công viên cây xanh, không gian mặt nước, các công trình công cộng, văn hóa, du lịch và dịch vụ giải trí mang tính biểu tượng của Thủ đô. Đây cũng sẽ là không gian tổ chức các hoạt động lễ hội, văn hóa cộng đồng, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân và tạo điểm nhấn cảnh quan đặc sắc cho Hà Nội.

Một nội dung quan trọng khác của nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch là tái thiết mạnh mẽ cấu trúc đô thị và dân cư khu vực ven sông. Quy hoạch sẽ rà soát toàn diện hiện trạng sử dụng đất, các khu dân cư hiện hữu, các dự án đã và đang triển khai để xác định những khu vực cần cải tạo, chỉnh trang, di dời hoặc tái định cư. Trên cơ sở đó, thành phố định hướng hình thành các khu “đô thị tái định cư” đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đảm bảo điều kiện sống tốt hơn cho người dân, đồng thời sử dụng hiệu quả quỹ đất ven sông.

Dự báo sơ bộ đến năm 2045, dân số khu vực quy hoạch khoảng 300.000–350.000 người, trong đó có phần dân số bổ sung phục vụ tái thiết đô thị và nhu cầu tái định cư. Các chỉ tiêu sử dụng đất, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội sẽ được xác định cụ thể trong quá trình lập đồ án, tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia và định hướng phát triển bền vững của Thủ đô.

Quy mô dân số và lao động xác định trên cơ sở cân đối chỉ tiêu dung nạp của đất dân dụng theo quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng được duyệt, khả năng tái thiết đô thị đáp ứng yêu cầu về hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật. Quy mô dân số dự kiến theo Quy hoạch phân khu sông Hồng đã được phê duyệt năm 2022: khoảng 300.000 người; quy mô dân số dự kiến bổ sung cho phần quỹ đất xây dựng mới phục vụ tái thiết đô thị, nhu cầu tái định cư, di dân cho khu vực và thành phố: khoảng 50.000 người (nếu có) (không bao gồm dân số của bãi Long Biên – Cự Khối thuộc Quy hoạch phân khu đô thị E4). Quy mô dân số cụ thể sẽ được xem xét trong quá trình nghiên cứu lập Điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng.

Xác định khu vực tái thiết đô thị; các khu vực dân cư phải di dời; các khu dân cư làng xóm lâu đời ổn định, di tích, di sản, làng nghề truyền thống được tồn tại, giữ lại; các khu dân cư tái cấu trúc đồng bộ hạ tầng xã hội, hình thành đơn vị ở mới đảm bảo tiêu chuẩn khu đô thị mới, hiện đại, nâng cao chất lượng sống của người dân

Nghiên cứu đảm bảo phù hợp không gian thoát lũ: Xác định cụ thể quỹ đất được phép xây dựng theo Quy hoạch thoát lũ, quy mô đề xuất xây dựng thêm (quỹ đất 5% và 15%), quy mô khu dân cư di dời, quy mô khu dân cư hiện trạng giữ lại sau khi quy hoạch, quy mô khu xây dựng mới, quy mô khu tái định cư, diện tích xây dựng tăng giảm sau khi quy hoạch.

Về hạ tầng, nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch yêu cầu nghiên cứu đồng bộ hệ thống giao thông dọc và ngang sông Hồng, bao gồm đường bộ cảnh quan ven sông, các cây cầu kết nối hai bờ, hệ thống bến thủy nội địa, bến du lịch, cũng như khả năng bố trí tuyến đường sắt đô thị. Các giải pháp giao thông phải gắn chặt với thiết kế đô thị, cảnh quan và yêu cầu an toàn đê điều, thoát lũ, đặc biệt tại khu vực nội đô lịch sử...

Trần Hoàng