Gỡ 'điểm nghẽn' thiếu trường lớp: Rà soát quy hoạch, xử lý dứt điểm dự án treo

Ban Văn hóa - Xã hội, HĐND TP.HCM vừa có báo cáo kết quả khảo sát tình hình cơ sở vật chất, công tác giáo dục, đào tạo và quy hoạch mạng lưới trường lớp tại một số phường trên địa bàn TP.HCM.

Học sinh đông, "vỡ" chuẩn trường quốc gia

Ngôi trường xây nửa chừng, bỏ hoang tám năm vì nhà thầu mất năng lực và điều chỉnh quy hoạch. Ảnh: NGUYỄN QUYÊN

Trong thời gian qua, Ban Văn hóa - Xã hội, HĐND TP.HCM đã tổ chức khảo sát thực tế tại các phường Long Bình, Hiệp Bình, An Phú, Bình Hòa. Đoàn đã khảo sát trực tiếp tại Trường Tiểu học an Phú, Tiểu học Bình Hòa, THCS Nguyễn Văn Trỗi, THPT Nguyễn Huệ, THPT Nguyễn Văn Tăng và các dự án xây dựng trường THCS Hiệp Bình Phước, THPT Long Thạnh Mỹ.

Tại phường Long Bình, đa số trường học xây dựng cách đây 15-20 năm đã xuống cấp. Cụ thể, Trường THPT Nguyễn Huệ xây từ năm 2004, theo thiết kế có 49 phòng nhưng thực tế chỉ có 46 phòng, nhà trường đã phải sử dụng ba phòng thí nghiệm làm phòng học tạm.

Tại phường Hiệp Bình, chỉ có bậc mầm non đáp ứng đủ nhu cầu, trong khi bậc tiểu học và THCS thiếu đến 242 phòng học. Đáng chú ý, Trường THCS Hiệp Bình phải tổ chức học ba ca để đáp ứng số lượng học sinh. Còn tại phường an Phú có tám trường công lập, cấp tiểu học thiếu 144 phòng học, THCS thiếu 86 phòng học.

Riêng tại phường Bình Hòa, trước đây 5/5 trường học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 theo tiêu chí cũ. Tuy nhiên, do sĩ số học sinh hiện nay vượt định mức, các trường chưa đủ điều kiện thực hiện tái công nhận chuẩn quốc gia theo quy định mới của Bộ GD&ĐT.

Bên cạnh đó, tại các phường xuất hiện nghịch lý: Nơi quá tải học sinh, nơi thiếu chỉ tiêu, có nơi trường xây nửa chừng rồi bỏ hoang gây lãng phí. Điển hình như dự án Trường THCS Hiệp Bình Phước khởi công từ năm 2018 nhưng hiện bỏ hoang do nhà thầu mất năng lực.

Báo cáo chỉ rõ thực trạng trên do công tác dự báo quy hoạch phát triển giáo dục chưa theo kịp tốc độ gia tăng dân số. Công tác quản lý dự án đầu tư công còn nhiều bất cập dẫn đến công trình kéo dài nhiều năm; việc đầu tư mua sắm trang thiết bị chưa đồng bộ với xây dựng cơ bản, khiến nhiều công trình xuống cấp trầm trọng.

5 nhóm giải pháp căn cơ gỡ nút thắt quy hoạch mạng lưới trường lớp

Ông Cao Thanh Bình, Trưởng ban Văn hóa - Xã hội, HĐND TP.HCM (bìa phải) dẫn đầu đoàn khảo sát đi thực tế tại các phường đang "nóng" về vấn đề trường lớp. Ảnh: HP

Từ thực tiễn khảo sát, Ban Văn hóa - Xã hội kiến nghị UBND TP quan tâm chỉ đạo các sở, ngành liên quan thực hiện năm vấn đề cốt lõi.

Thứ nhất, đề nghị UBND TP chỉ đạo các sở, ngành liên quan và UBND cấp xã xây dựng chính sách phát triển giáo dục theo Nghị định 142/2025, trình HĐND cùng cấp thông qua nhằm đảm bảo chiến lược phát triển giáo dục trên địa bàn.

Thứ hai, về quy hoạch, cần rà soát điều chỉnh mạng lưới trường lớp phù hợp với thực tế từng khu vực. Việc bố trí trường lớp phải căn cứ trên số lượng học sinh và bán kính phục vụ, không phụ thuộc vào địa giới hành chính.

Các địa phương cần ưu tiên lựa chọn đất công, đất sạch có khả năng xây dựng sớm để phát triển giáo dục. Đồng thời, nghiên cứu phương án chuyển đổi công năng dự án Trường THPT Long Thạnh Mỹ thành trường liên cấp THCS - THPT.

Thứ ba, về đầu tư xây dựng, cần tập trung quan tâm các địa bàn chịu áp lực lớn về trường lớp, có kế hoạch và lộ trình thực hiện cụ thể theo từng giai đoạn. Đối với địa phương quá khó khăn về quỹ đất, cần ưu tiên mở rộng, nâng tầng đối với các trường học hiện hữu. UBND TP cần chỉ đạo UBND các phường chủ động sửa chữa, cải tạo cơ sở vật chất từ nguồn ngân sách đã được phân bổ.

Về trang thiết bị, công tác đầu tư mua sắm phải đảm bảo nguyên tắc công trình xây mới đi kèm với trang thiết bị hiện đại, đồng bộ, đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Cuối cùng, Ban Văn hóa – Xã hội đề nghị Sở GD&ĐT chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành triển khai chính sách phát triển giáo dục, đảm bảo hoàn thành các chỉ tiêu mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP đã đề ra.

NGUYỄN QUYÊN