Điều chỉnh quy hoạch phân khu sông Hồng: Bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển đô thị với ổn định đời sống Nhân dân

Tổ chức lại không gian sông Hồng

Giai đoạn trước đây, nhằm cụ thể hóa định hướng Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000 (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở). Theo đó, Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng chủ yếu khoanh vùng cải tạo, chỉnh trang các khu dân cư hiện hữu ngoài bãi sông trên cơ sở hiện trạng, phù hợp Quy hoạch phòng, chống lũ và Quy hoạch đê điều hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình; quy hoạch trục giao thông dọc 2 bên sông Hồng chủ yếu được cải tạo, mở rộng theo tuyến đê hiện hữu và có quy hoạch cục bộ một số đoạn tuyến đi tại khu vực bãi sông.

Phương án này cơ bản đáp ứng được nhu cầu quản lý đầu tư xây dựng khu vực bãi sông theo định hướng quy hoạch cấp trên và hệ thống quy hoạch chuyên ngành được duyệt; song còn tồn tại một số hạn chế trong khai thác không gian, tiềm năng phát triển của khu vực bãi sông, chưa phát huy được vai trò, giá trị về cảnh quan, sử dụng đất của sông Hồng trên tổng thể cấu trúc không gian TP Hà Nội.

Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1668/QĐ-TTg ngày 27/12/2024, định hướng phát triển trục sông Hồng trở thành không gian văn hóa, kinh tế, sinh thái, biểu tượng cho Thủ đô Hà Nội trong quá trình gia nhập các Thủ đô toàn cầu. Phát triển trục sông Hồng gắn với lộ trình từng giai đoạn, trước mắt ưu tiên phát triển các giải pháp về không gian sinh thái, cung cấp các tiện ích, dịch vụ cộng đồng cho người dân đô thị. Xây dựng hạ tầng giao thông tiếp cận gồm giao thông dọc sông, cầu qua sông, tuyến đường thủy dọc sông… gắn với yêu cầu phòng, chống thiên tai.

Ngày 11/5/2026, HĐND TP Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 18/NQ-HĐND về việc quyết định chủ trương đầu tư Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng trên địa bàn TP Hà Nội. Ngày 13/5/2026, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã bổ sung những định hướng mới đột phá đối với không gian phát triển 2 bên sông Hồng.

Do đó, việc Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000 (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở) là rất cần thiết và cấp bách, không chỉ đáp ứng nhu cầu giao thông, mà còn phát triển không gian cảnh quan đô thị 2 bên sông Hồng phù hợp với tình hình phát triển mới của đất nước; góp phần phát triển du lịch, kinh tế, văn hóa, xã hội Thủ đô. Đây cũng là cơ sở để triển khai lập Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, các dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật và dự án đầu tư Trục đại lộ và cảnh quan sông Hồng.

Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Đào Minh Tâm, trong cấu trúc không gian của TP Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được gọi là “miền hội tụ”, “mặt tiền của đô thị”, “phòng khách của đô thị”. Có vai trò cực kỳ quan trọng trong cấu trúc phát triển đô thị của TP, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng chính là miền trung tâm của trung tâm.

Bên cạnh đó, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng là điểm giao thoa của các trục Nhật Tân - Nội Bài (trục động lực trong cấu trúc phát triển đô thị), trục Hồ Tây - Cổ Loa (trục văn hóa), trục Hồ Tây - Ba Vì. “Chúng ta nhìn nhận giá trị đặc biệt của “phòng khách của đô thị”, mặt tiền của TP chính là ở khu vực này. Vì vậy, yêu cầu đối với không gian cảnh quan, kiến trúc cũng như việc khai thác, sử dụng đất tại đây được đặt lên hàng đầu”, ông Đào Minh Tâm nhấn mạnh.

Ông Đào Minh Tâm khẳng định, quá trình tổ chức lập Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng được thực hiện theo các quy trình, quy định pháp luật hiện hành về tổ chức lập quy hoạch. Liên quan đến những ý kiến về bảo đảm an toàn phòng, chống lũ và đê điều trong khu vực triển khai dự án, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội khẳng định, hiện nay, các mô hình tính toán đã được các đơn vị tư vấn độc lập và tư vấn thẩm tra tiến hành rà soát, đánh giá kỹ lưỡng để các giải pháp về mặt quy hoạch bảo đảm an toàn tuyệt đối về phòng, chống lũ, không để xảy ra các vấn đề mất an toàn trong quá trình khai thác, sử dụng thuộc phạm vi nghiên cứu của đồ án quy hoạch.

Để tiếng nói của người dân trở thành một phần của quy hoạch

Cùng Đoàn công tác đến kiểm tra hiện trường công tác tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư tại trụ sở Ban Chỉ huy quân sự phường Hồng Hà (số 10 phố Chương Dương Độ) vào cuối tuần qua, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, việc chỉnh trang khu vực sông Hồng nhằm hướng tới hình thành một không gian mới, tạo nguồn lực và động lực cho TP phát triển trong thời gian tới.

Tuy nhiên, ông Vũ Đại Thắng cũng thẳng thắn nhìn nhận, quá trình triển khai quy hoạch chắc chắn có tác động đến đời sống của người dân. Vì vậy, TP đang xây dựng và hoàn thiện lộ trình triển khai, trong đó đặc biệt quan tâm đến những nội dung liên quan đến việc thu hồi đất, di chuyển người dân và bố trí nơi ở mới. “Quan điểm của TP là xin ý kiến Nhân dân về quy hoạch sông Hồng để tiến tới chỉnh trang sông Hồng trở thành một không gian mới, một không gian nguồn lực để phát triển TP trong thời gian tới”, Chủ tịch UBND TP Hà Nội nói.

Ghi nhận băn khoăn của người dân về chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng, vị trí tái định cư và điều kiện sống tại nơi ở mới, Chủ tịch UBND TP Hà Nội khẳng định nguyên tắc trong quá trình triển khai là phải hoàn thành các khu tái định cư, bảo đảm đầy đủ điều kiện để người dân an cư trước khi thực hiện di chuyển. Việc tái định cư không chỉ là bố trí nhà ở mà phải bảo đảm đồng bộ các điều kiện an sinh xã hội, trường học, nơi làm việc và hạ tầng thiết yếu. Các khu tái định cư phải được đầu tư đồng bộ, có các công trình phục vụ đời sống. Khi bảo đảm các điều kiện này, TP mới thực hiện các bước tiếp theo.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội đề nghị các cơ quan, đơn vị tiếp tục lắng nghe, tổng hợp đầy đủ ý kiến của cộng đồng dân cư; nghiên cứu cụ thể các vấn đề người dân quan tâm, nhất là về tiến độ, vị trí tái định cư, cơ chế, chính sách và điều kiện hạ tầng tại nơi ở mới. Trên cơ sở đó, TP sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện phương án quy hoạch và lộ trình triển khai, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển đô thị với việc ổn định đời sống Nhân dân.

Nêu rõ mục tiêu của việc chỉnh trang, phát triển không gian sông Hồng không chỉ là thay đổi diện mạo đô thị, mà còn tạo dựng không gian phát triển mới và nâng cao chất lượng sống của người dân, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng mong muốn người dân tiếp tục tham gia đóng góp ý kiến một cách thẳng thắn, trách nhiệm. Các ý kiến của người dân sẽ được tiếp nhận trên tinh thần cầu thị, công khai, minh bạch. Qua đó, góp phần hoàn thiện quy hoạch sông Hồng, tạo nền tảng để khu vực này trở thành một không gian phát triển mới, đóng góp vào quá trình xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại, xanh, sạch, đẹp.

Có thể tin tưởng rằng, việc TP Hà Nội cầu thị lắng nghe, tiếp thu những ý kiến của người dân và giải trình thỏa đáng những ý kiến từ cơ sở như vậy sẽ góp phần nâng cao chất lượng quy hoạch; đồng thời, củng cố niềm tin và sự đồng thuận của người chung tay cùng chính quyền TP trong việc hiện thực hóa khát vọng “Kỳ tích sông Hồng”, đưa nơi đây trở thành một không gian đô thị đáng sống - nơi mục tiêu phát triển của Thủ đô được đặt trong mối quan hệ hài hòa với quyền lợi, sinh kế, văn hóa và cuộc sống lâu dài của người dân.

Hiện nay, nhiều xã, phường trên địa bàn TP Hà Nội đang đồng loạt triển khai niêm yết, công khai hồ sơ và lấy ý kiến Nhân dân về việc Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở và phương án hướng tuyến Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, tỷ lệ 1/500.

Thực tiễn cho thấy, một quy hoạch dù được nghiên cứu kỹ lưỡng đến đâu cũng chưa thể hoàn chỉnh nếu thiếu vắng tiếng nói của những người sẽ sống trong không gian ấy. Quy hoạch chỉ có thể đi vào cuộc sống khi những tác động tới từng làng xóm, từng khu dân cư, từng hộ gia đình được nhận diện đầy đủ; đồng thời những lợi ích về không gian công cộng, môi trường, giao thông và cơ hội phát triển được phân bổ hài hòa.

Do đó, việc TP Hà Nội tổ chức lấy ý kiến rộng rãi đối với Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng và phương án hướng tuyến Đại lộ cảnh quan không đơn thuần là một bước thủ tục. Đây là quá trình để chính quyền và người dân cùng nhìn vào tương lai của vùng ven sông, cùng nhận diện những cơ hội và thách thức, từ đó hoàn thiện phương án phát triển phù hợp hơn với thực tiễn.