Điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050

Quy hoạch xác định đất đai là nguồn lực chiến lược đặc biệt quan trọng của quốc gia. Ảnh: VGP

Quy hoạch xác định đất đai là nguồn lực chiến lược đặc biệt quan trọng của quốc gia, phải được quản lý thống nhất trên quy mô toàn quốc, phân bổ trên cơ sở nguyên tắc thị trường, khai thác hiệu quả không gian phát triển mới do sắp xếp các đơn vị hành chính mang lại để phát triển bền vững và bảo đảm mức tăng trưởng kinh tế 2 con số trong nhiều năm; bảo vệ, phục hồi đất bị suy thoái, chủ động phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, định hướng cho không gian phát triển, khai hoang, lấn biển; có giải pháp sử dụng đất hợp lý, bền vững, tiết kiệm, hiệu quả; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Mục tiêu của việc điều chỉnh Quy hoạch nhằm bảo đảm nhu cầu sử dụng đất để thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, trong đó phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người khoảng 8.500 USD vào năm 2030; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo đạt khoảng 28% GDP và kinh tế số đạt khoảng 30% GDP.

Bên cạnh đó, Quy hoạch đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước, trong đó ưu tiên cho mục đích quốc phòng, an ninh và phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, công nghiệp, dịch vụ, phát triển đô thị, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; duy trì hợp lý diện tích đất trồng lúa nhằm ưu tiên hàng đầu đáp ứng cho tiêu dùng trong nước để bảo đảm tuyệt đối an ninh lương thực quốc gia, sản lượng gạo còn lại mới dành cho xuất khẩu; quản lý chặt chẽ đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng, bảo vệ diện tích và phục hồi rừng tự nhiên để duy trì tỷ lệ che phủ rừng gắn với bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ cảnh quan, môi trường sinh thái và phòng chống thiên tai. Cùng với đó, tiếp tục thực hiện khai hoang, phục hóa, lấn biển, đưa diện tích đất chưa sử dụng vào sử dụng; hạn chế tình trạng suy thoái đất; cải tạo, phục hồi diện tích đất bị thoái hóa gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Theo định hướng đến năm 2050, tài nguyên đất sẽ được sử dụng hiệu quả, phục vụ mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, đô thị hiện đại, xanh, văn minh và xây dựng Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Không gian sử dụng đất được phân bổ dựa trên tiềm năng các vùng sinh thái nông nghiệp, lợi thế hành lang kinh tế ven biển và 6 vùng kinh tế - xã hội, bảo đảm yêu cầu về an ninh lương thực, bảo vệ môi trường, quốc phòng, an ninh và cân bằng hệ sinh thái tự nhiên. Quy hoạch cũng xác định định hướng phát triển riêng đối với các vùng trung du và miền núi phía Bắc, đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ, duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, đồng bằng sông Cửu Long.

Về khoa học và công nghệ, Quyết định yêu cầu đẩy nhanh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống thông tin đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai tập trung, thống nhất; chia sẻ, kết nối dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành; ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), học máy, blockchain, dữ liệu lớn, viễn thám, ảnh vệ tinh, GIS và các công cụ số trong quản lý, giám sát, cảnh báo và thực hiện quy hoạch sử dụng đất.

Về thực hiện quy hoạch, Nghị quyết yêu cầu tiếp tục rà soát các quy hoạch ngành quốc gia có sử dụng đất, quy hoạch tỉnh để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với Quy hoạch sử dụng đất quốc gia đã được điều chỉnh.

Đồng thời, tăng cường quản lý, kiểm soát sử dụng đất đai trên toàn quốc, trong đó, tập trung công tác thanh tra, kiểm tra các dự án đầu tư, xử lý nghiêm các hoạt động gây ô nhiễm, làm hủy hoại đất, thoái hóa đất. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát thực hiện quy hoạch sử dụng đất. Có cơ chế linh hoạt để giải quyết đối với một số trường hợp công trình trọng yếu quốc gia phát sinh nhưng chưa có trong quy hoạch sử dụng đất được duyệt để tận dụng tối đa các cơ hội đầu tư. Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, kiên quyết thu hồi các diện tích đất, mặt nước đã giao cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhưng chưa sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả.

Bên cạnh đó, tiếp tục tăng cường sự giám sát của các cơ quan dân cử, các tổ chức đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho người dân ở địa phương, đặc biệt là vai trò của Hội đồng nhân dân các cấp, vai trò của Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội các cấp và công tác thanh tra, kiểm tra của Chính phủ, quản lý của bộ ngành, các địa phương gắn với xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm trong công tác lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tăng cường rà soát, kiểm tra, xử lý và công bố công khai đối với những trường hợp đã được thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất mà chưa đưa vào sử dụng; đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng./.