Điều chưa từng thấy ở Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam vừa tiếp nhận gần 1.000 tác phẩm mỹ thuật có giá trị của nhiều thế hệ nghệ sĩ.

Ngày 12/1, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội) tổ chức lễ tiếp nhận gần 1.000 tác phẩm mỹ thuật do Hội Mỹ thuật Việt Nam chuyển giao. Đây được xem là đợt tiếp nhận tác phẩm có quy mô lớn nhất trong lịch sử hình thành và phát triển của bảo tàng, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong công tác bảo tồn, lưu giữ và phát huy giá trị di sản mỹ thuật quốc gia.

Theo Ban tổ chức, 979 tác phẩm được tuyển chọn kỹ lưỡng từ bộ sưu tập của Hội Mỹ thuật Việt Nam, bao gồm đầy đủ các loại hình hội họa, đồ họa, điêu khắc và gốm.

Các tác phẩm phong phú về chất liệu, đa dạng về đề tài và hình thức biểu đạt, không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn chứa đựng chiều sâu lịch sử, phản ánh sinh động đời sống xã hội cũng như sự chuyển mình của mỹ thuật Việt Nam qua nhiều giai đoạn.

Đáng chú ý, các tác phẩm trong đợt tiếp nhận lần này là kết tinh sáng tạo của nhiều thế hệ nghệ sĩ nối tiếp nhau, tạo nên một dòng chảy liên tục, có chiều sâu về lịch sử mỹ thuật Việt Nam hiện đại.

Từ lớp họa sĩ được đào tạo tại Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, các họa sĩ trưởng thành trong kháng chiến, đến những thế hệ sau này của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam và lớp họa sĩ trẻ đương đại, tất cả cùng góp mặt, tạo nên một bức tranh toàn cảnh về sự kế thừa, tiếp nối và đổi mới trong mỹ thuật nước nhà.

979 tác phẩm được tuyển chọn kỹ lưỡng từ bộ sưu tập của Hội Mỹ thuật Việt Nam, bao gồm đầy đủ các loại hình hội họa, đồ họa, điêu khắc và gốm.

Giới chuyên môn đặc biệt quan tâm tới ba điểm nhấn nổi bật trong bộ sưu tập 979 tác phẩm. Trước hết là nhóm tranh cổ động (áp phích) và tranh biếm có niên đại từ thập niên 1950 – một mảng di sản quý hiếm cả về số lượng lẫn giá trị nghệ thuật.

Nhiều tác phẩm được sáng tác bởi các họa sĩ nổi tiếng từng tốt nghiệp Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương như Trịnh Hữu Ngọc, Huỳnh Văn Gấm,… cùng với đó là các thế hệ họa sĩ kế tiếp như Hoàng Sùng, Đào, Cao Xuân Ngoạn, Tô Chiêm,…

Những tác phẩm này phản ánh sinh động công cuộc lao động, kiến thiết miền Bắc, tinh thần đấu tranh vì độc lập, thống nhất đất nước trong giai đoạn lịch sử nhiều biến động, đồng thời cho thấy vai trò đặc biệt của mỹ thuật trong đời sống xã hội.

Điểm nhấn thứ hai là nhóm tranh và tượng hiện đại được sáng tác trong khoảng hai thập niên trở lại đây. Đây là những tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao, góp phần bổ sung và làm phong phú thêm bộ sưu tập hiện có của Bảo tàng.

Các tác giả thuộc nhiều thế hệ khác nhau, từ những họa sĩ trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp như Ngô Mạnh Lân, Nguyễn Thanh Châu, Trọng Cát, đến các họa sĩ từng tạo dấu ấn mạnh mẽ trong đời sống mỹ thuật đô thị miền Nam trước năm 1975 như Hồ Hữu Thủ, Nguyễn Lâm.

Một số tác phẩm được Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tiếp nhận.

Đáng chú ý, nhiều nghệ sĩ trong số này vốn đã có tác phẩm lưu giữ tại bảo tàng, và việc tiếp nhận thêm các sáng tác mới giúp hoàn thiện hơn diện mạo sáng tác cũng như hành trình nghệ thuật của từng tác giả.

Bộ sưu tập lần này còn ghi nhận sự hiện diện phong phú của nhiều gương mặt tiêu biểu qua các thế hệ, từ Trương Bé, Đỗ Thị Ninh, Lý Trực Sơn, Lê Trí Dũng đến lớp họa sĩ thế hệ 5X-6X với khuynh hướng trừu tượng, biểu hiện giàu cá tính như Lê Thiết Cương, Đinh Ý Nhi, Phạm An Hải, Đào Hải Phong…

Bên cạnh đó là các họa sĩ thế hệ 7X và 8X, đại diện cho những tìm tòi mới mẻ của mỹ thuật đương đại, mang đến cho bộ sưu tập sức sống và hơi thở của thời đại.

Điểm nhấn thứ ba là nhóm tranh đồ họa nước ngoài có chất lượng nghệ thuật cao. Việc tiếp nhận nhóm tác phẩm này thể hiện tinh thần cởi mở của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam trong chiến lược sưu tầm, đồng thời phản ánh kết quả của các hoạt động giao lưu, trao đổi văn hóa – mỹ thuật giữa Việt Nam và bạn bè quốc tế trong nhiều năm qua.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, nhấn mạnh: “Việc tiếp nhận gần 1.000 tác phẩm này có ý nghĩa và giá trị rất lớn. Đây là tài sản của quốc gia, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam sẽ có trách nhiệm bảo tồn và phát huy hiệu quả trong thời gian tới”.

Mỹ thuật không chỉ là cái đẹp thị giác, mà còn là ký ức, là tâm hồn và là lịch sử của dân tộc.

Theo đại diện bảo tàng, việc chuyển giao không chỉ đơn thuần là hoạt động nghiệp vụ giữa hai đơn vị, mà còn góp phần đảm bảo các tác phẩm được lưu giữ, bảo quản trong điều kiện tiêu chuẩn, kéo dài tuổi thọ và sự vẹn toàn của di sản.

Trong thời gian tới, nhiều tác phẩm trong số này sẽ được nghiên cứu, xây dựng hồ sơ khoa học và từng bước giới thiệu tới công chúng thông qua các không gian trưng bày, hoạt động giáo dục và triển lãm chuyên đề.

Họa sĩ Lương Xuân Đoàn, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam, khẳng định: "Bộ sưu tập được lưu giữ đến nay là kết quả của một quá trình dài, kết tinh từ nhiều nỗ lực bền bỉ và tâm huyết sáng tạo của các thế hệ họa sĩ và sự tin tưởng gửi gắm đến Hội Mỹ thuật Việt Nam 60 năm qua. Các tác phẩm được tiếp nhận, trưng bày trong không gian Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam là sự ghi nhận đối với chính tác giả".