Điều gì tạo sức bật cho doanh nghiệp năng lượng trong năm 2026?

Bức tranh tăng trưởng của ngành công nghiệp - năng lượng trong 9 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều điểm sáng. Trong đó, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột khi doanh thu hợp nhất toàn Tập đoàn đạt hơn 739.000 tỷ đồng, tăng 53% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, doanh thu từ hoạt động kinh doanh quốc tế đạt gần 180.000 tỷ đồng, tăng 68%; doanh thu từ hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và các sản phẩm, dịch vụ mới đạt 36.800 tỷ đồng, tăng 18,8 lần. Tập đoàn nộp ngân sách nhà nước ước đạt 122.900 tỷ đồng, tăng 11%.

Những kết quả này cho thấy không gian tăng trưởng của PETROVIETNAM đang được mở rộng bên cạnh các hoạt động sản xuất, kinh doanh truyền thống. Nhiều dự án dầu khí được đưa vào khai thác, bổ sung nguồn sản lượng; các công trình điện khí LNG đi vào vận hành thương mại; hoạt động dịch vụ kỹ thuật từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế.

Bức tranh tăng trưởng của ngành công nghiệp - năng lượng trong 9 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều điểm sáng.

Ở lĩnh vực thăm dò, khai thác, Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) đạt sản lượng khai thác khoảng 3,3 triệu tấn quy dầu trong 9 tháng, tăng 27% so với cùng kỳ. Kết quả này đến từ việc triển khai các giếng khoan phát triển, đưa giếng mới vào khai thác, tối ưu vận hành và ứng dụng khoa học công nghệ.

Trong lĩnh vực công nghiệp khí, 9 tháng năm 2026, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) ước đạt doanh thu hợp nhất trên 120,9 nghìn tỷ đồng, bằng 130% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất trên 16,6 nghìn tỷ đồng, bằng 131% so với cùng kỳ.

Lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật dầu khí, năng lượng ghi nhận sự bứt phá. Doanh thu hợp nhất 10 tháng đầu năm 2026 của Tổng công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) ước đạt 31.694 tỷ đồng, tăng 22,7% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 1.803 tỷ đồng, tăng 43,3% so với cùng kỳ.

Nhiều doanh nghiệp năng lượng khác như: BSR, PVOIL, PV Drilling, PVTrans,... cũng ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan.

Quản trị quyết định chất lượng tăng trưởng

Nhìn nhận về kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp năng lượng, ông Nguyễn Sinh Dũng Thắng, Chủ tịch VNIDA cho rằng, cần đặt những con số tăng trưởng trong bối cảnh năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên. Năng lượng là đầu vào thiết yếu của mọi ngành sản xuất, do đó, doanh nghiệp năng lượng tăng trưởng, bảo đảm nguồn cung và đóng góp ngân sách cũng đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Ông Nguyễn Sinh Dũng Thắng, Chủ tịch Hội Thành viên Độc lập Hội đồng Quản trị Doanh nghiệp Việt Nam (VNIDA).

Theo ông Thắng, sự khác biệt giữa các doanh nghiệp không chỉ nằm ở tốc độ tăng doanh thu hay lợi nhuận, mà thể hiện ở ba yếu tố: chiến lược kinh doanh, năng lực quản trị và khả năng nắm bắt cơ hội thị trường.

Với PETROVIETNAM, việc đưa các mỏ, công trình mới vào khai thác, vận hành thương mại Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4, mở rộng hoạt động kinh doanh quốc tế và phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới cho thấy quá trình chuyển hóa nguồn lực đầu tư thành năng lực sản xuất.

Tuy nhiên, ông Thắng lưu ý, “về đích sớm” mới phản ánh kết quả ở một thời điểm. Điều quan trọng hơn là phải xác định tăng trưởng đến từ đâu và có khả năng duy trì trong dài hạn hay không. Doanh nghiệp cần đánh giá đồng thời biên lợi nhuận, dòng tiền, cấu trúc nợ và hiệu quả sử dụng vốn, thay vì chỉ nhìn vào doanh thu hoặc lợi nhuận tổng thể. Những khoản thu từ thoái vốn, chuyển nhượng tài sản hay yếu tố thị trường thuận lợi cần được phân biệt với kết quả từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.

“Quản trị tốt chính là lợi thế cạnh tranh. Nó giúp doanh nghiệp phân bổ vốn đúng chỗ, kiểm soát rủi ro, tạo niềm tin với nhà đầu tư và đối tác, từ đó chuyển thành kết quả kinh doanh cụ thể”, ông Thắng nhấn mạnh.

Chuyển quy mô thành năng lực cạnh tranh dài hạn

Để duy trì tốc độ tăng trưởng trong trung và dài hạn, Chủ tịch VNIDA cho rằng, doanh nghiệp năng lượng cần chú trọng 4 điều kiện gồm: chiến lược dài hạn gắn với chuyển dịch năng lượng và các chuẩn mực ESG; nâng cao chất lượng hoạt động của hội đồng quản trị; giữ kỷ luật tài chính, kiểm soát đòn bẩy và dòng tiền; đồng thời đầu tư vào con người và công nghệ.

Đối với tập đoàn quy mô lớn như PETROVIETNAM, yêu cầu quan trọng là phân định rõ vai trò chủ sở hữu, quản trị và điều hành; trao quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình. Mô hình quản trị cũng cần được đổi mới theo chuỗi giá trị, nâng chuẩn quản trị tại các đơn vị thành viên, phát huy vai trò của thành viên hội đồng quản trị độc lập và tăng tính minh bạch trong công bố thông tin.

Ông Thắng cũng nhấn mạnh, quản trị rủi ro phải trở thành năng lực cốt lõi thay vì chỉ dừng ở việc lập báo cáo. Doanh nghiệp cần chủ động xây dựng các kịch bản về giá năng lượng, địa chính trị, nguồn cung và vận hành; thường xuyên kiểm tra sức chịu đựng tài chính trước những biến động. Tuy nhiên, kiểm soát rủi ro không đồng nghĩa với thận trọng đến mức bỏ lỡ cơ hội. Một hệ thống phân quyền rõ ràng và khẩu vị rủi ro được xác lập từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp ra quyết định nhanh khi thời cơ xuất hiện.

Từ kết quả 9 tháng đầu năm, có thể thấy tăng trưởng của các doanh nghiệp công nghiệp - năng lượng đang được tạo nên bởi nhiều động lực, từ sản lượng, dự án mới đến mở rộng thị trường và đổi mới công nghệ. Để duy trì đà tăng trưởng ấy, bài toán không chỉ là tiếp tục mở rộng quy mô, mà còn phải nâng cao hiệu quả đầu tư, chất lượng quản trị và năng lực cạnh tranh. Đây cũng là điều kiện để những kết quả tích cực trong năm 2026 trở thành nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.