Điều gì xảy ra khi uống cà phê, trà xanh mỗi ngày?

Nghiên cứu mới cho thấy uống cà phê và trà ở mức vừa phải không gây hại mà còn giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim và kéo dài tuổi thọ.

Ly cà phê buổi sáng hay tách trà buổi chiều đã trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống hiện đại. Tuy nhiên, suốt nhiều năm qua, cà phê và trà vẫn là chủ đề gây tranh cãi trong giới khoa học. Một mặt, đây là những loại đồ uống phổ biến toàn cầu; mặt khác cũng từng bị xem là yếu tố có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tim mạch do chứa caffeine. Những nghiên cứu mới nhất lại đang dần thay đổi cách nhìn này theo hướng tích cực hơn.

Các nghiên cứu chỉ ra mức tiêu thụ cà phê hợp lý có thể giảm đáng kể nguy cơ tim mạch và tử vong (Ảnh minh họa)

Thông tin mới nhất vào tháng 4 năm 2026, nhóm nghiên cứu từ Trường Y tế Công cộng T.H. Chan, Đại học Bắc Kinh, Đại học Tôn Trung Sơn và Đại học Osaka đã công bố kết quả trên tạp chí The Innovation Nutrition.

Kết luận đáng chú ý là với đa số người trưởng thành, việc tiêu thụ cà phê và trà ở mức độ vừa phải không chỉ an toàn mà còn liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc bệnh mãn tính và kéo dài tuổi thọ. Điều quan trọng không chỉ nằm ở việc uống bao nhiêu, mà còn ở việc bạn thay thế loại đồ uống nào trong chế độ hàng ngày.

Thay thế đồ uống có đường: Lợi ích rõ rệt cho sức khỏe

Trong thực tế, nhiều người tiêu thụ lượng lớn đồ uống có đường như nước ngọt, nước tăng lực hay cà phê pha sẵn. Những loại này có liên quan mật thiết đến béo phì, tiểu đường type 2 và bệnh tim mạch.

Nghiên cứu đã áp dụng mô hình “thay thế đẳng calo”, tức giữ nguyên tổng lượng calo nhưng thay đồ uống có đường bằng cà phê hoặc trà không đường. Kết quả cho thấy, đặc biệt ở người mắc tiểu đường type 2, sự thay đổi này giúp giảm biến chứng, giảm nguy cơ tim mạch và giảm tỷ lệ tử vong.

Bao nhiêu cà phê là đủ?

Các nghiên cứu quy mô lớn chỉ ra rằng mức tiêu thụ lý tưởng là khoảng 2 - 4 tách cà phê mỗi ngày (mỗi tách khoảng 200 ml). Trong khoảng này, nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân và bệnh tim mạch có thể giảm từ 15 - 20%. Tuy nhiên, khi vượt quá ngưỡng này, lợi ích không tăng thêm, thậm chí có thể xuất hiện tác dụng phụ.

Đối với trà, uống 2 - 4 tách trà xanh hoặc 3 - 5 tách trà đen mỗi ngày có liên quan đến việc giảm nguy cơ đột quỵ, bệnh tim và tiểu đường, đồng thời làm chậm lão hóa sinh học.

Ngoài ra, các nghiên cứu theo dõi dài hạn còn cho thấy việc uống khoảng 2 - 3 tách cà phê hoặc 1 - 2 tách trà mỗi ngày có thể giúp giảm nguy cơ suy giảm nhận thức và các bệnh như Parkinson hoặc bệnh gan mạn tính.

Vì sao cà phê và trà có lợi cho sức khỏe?

Không chỉ chứa caffeine, cà phê còn giàu axit chlorogenic, diterpenoid và nhiều polyphenol. Trong khi đó, trà chứa catechin, flavonoid, GABA và nhiều hợp chất sinh học khác.

Những thành phần này mang lại nhiều lợi ích như giảm viêm, chống oxy hóa, bảo vệ mạch máu và hỗ trợ chuyển hóa. Chúng giúp cải thiện độ nhạy insulin, thúc đẩy đốt cháy năng lượng, đồng thời có tác động tích cực đến não bộ thông qua hệ vi sinh đường ruột và giảm viêm thần kinh.

Cách pha chế cũng ảnh hưởng đến lợi ích

Không phải cách uống nào cũng mang lại hiệu quả như nhau. Cà phê không lọc, chẳng hạn pha bằng ấm ép kiểu Pháp hoặc đun sôi, có thể giữ lại các hợp chất như cafestol - liên quan đến việc tăng cholesterol.

Ảnh minh họa

Ngược lại, sử dụng giấy lọc có thể loại bỏ phần lớn các chất này, giúp cà phê trở nên “thân thiện” hơn với tim mạch. Điều này lý giải vì sao các nghiên cứu đôi khi cho kết quả khác nhau về tác động của cà phê.

Uống quá nhiều caffeine lợi bất cập hại

Khi tiêu thụ ở mức vừa phải, các hợp chất có lợi trong cà phê và trà chiếm ưu thế. Nhưng khi uống quá nhiều, tác động kích thích của caffeine sẽ tăng lên, khiến cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài.

Caffeine có thể kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, làm tăng hormone căng thẳng như cortisol, từ đó làm giảm hoặc triệt tiêu những lợi ích ban đầu.

Vì sao nhiều người khó chịu khi uống cà phê?

Khả năng dung nạp caffeine khác nhau tùy vào cơ địa, đặc biệt liên quan đến gen CYP1A2.

Người “chuyển hóa nhanh” có thể uống cà phê mà ít bị ảnh hưởng, trong khi người “chuyển hóa chậm” dễ gặp tình trạng tim đập nhanh, mất ngủ hoặc tăng huyết áp dù chỉ uống lượng nhỏ.

Những điều cần lưu ý khi uống cà phê mỗi ngày

Dù mang lại nhiều lợi ích, cà phê và trà không phải là lựa chọn phù hợp cho tất cả mọi người. Một số trường hợp có thể tự giảm lượng tiêu thụ do cơ thể nhạy cảm hoặc có vấn đề sức khỏe.

Ngoài ra, nghiên cứu cũng lưu ý khả năng “nhân quả ngược”, khi những người có dấu hiệu bệnh sớm chủ động giảm uống cà phê, làm ảnh hưởng đến kết quả thống kê.

Nhìn chung, với phần lớn người trưởng thành, việc uống 2 - 4 ly cà phê mỗi ngày có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, điều quan trọng là lắng nghe cơ thể mình. Nếu xuất hiện dấu hiệu khó chịu, không cần ép bản thân duy trì thói quen này. Một chế độ tiêu thụ hợp lý, cân bằng mới chính là chìa khóa cho sức khỏe lâu dài.