Điều khoản bổ sung thỏa thuận dàn xếp giữa Nhà Trắng và Cơ quan thuế khiến dư luận Mỹ dậy sóng

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng. Ảnh: THX/TTXVN

Một điều khoản mới được bổ sung vào thỏa thuận dàn xếp giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump và Cơ quan Thuế vụ Mỹ (IRS) đang làm dấy lên làn sóng chỉ trích dữ dội tại Washington, khi cơ quan thuế liên bang bị cấm điều tra hoặc đưa ra bất kỳ cáo buộc nào liên quan đến các vấn đề thuế trước đây của ông Trump, gia đình và các doanh nghiệp liên quan.

Theo tài liệu được Bộ Tư pháp Mỹ công bố hôm 19/5, IRS sẽ không được phép tiến hành các cuộc kiểm tra, điều tra hay truy tố đối với các hồ sơ thuế đã nộp trước thời điểm thỏa thuận có hiệu lực. Điều khoản này không chỉ áp dụng với cá nhân ông Trump mà còn mở rộng tới các thành viên gia đình, quỹ tín thác, công ty và các thực thể liên quan.

Động thái trên xuất hiện trong khuôn khổ vụ kiện trị giá 10 tỷ USD mà ông Trump khởi xướng nhằm vào IRS, với cáo buộc cơ quan này làm rò rỉ thông tin khai thuế của ông thông qua một nhà thầu chính phủ. Theo CNN, điều khoản bổ sung được đính kèm khá kín đáo trong một liên kết thuộc thông cáo báo chí của Bộ Tư pháp công bố hôm trước đó, khiến nhiều nghị sĩ và giới quan sát bất ngờ.

Giới chỉ trích cho rằng đây là một ví dụ điển hình của “tự trục lợi quyền lực”, bởi ông Trump hiện kiểm soát chính các cơ quan hành pháp chịu trách nhiệm xử lý vụ kiện mà ông đứng đơn với tư cách cá nhân.

Các tài liệu mới cho thấy chính phủ liên bang sẽ bị “cấm vĩnh viễn” theo đuổi các yêu cầu điều tra hoặc kiểm tra liên quan tới những vấn đề từng được IRS xem xét trước đây. Tuy nhiên, Bộ Tư pháp khẳng định thỏa thuận này không ngăn IRS kiểm toán các hồ sơ thuế được nộp sau ngày ký kết.

Người phát ngôn Bộ Tư pháp Natalie Baldassarre cho biết việc hai bên từ bỏ các khiếu nại liên quan là thông lệ phổ biến trong các thỏa thuận dàn xếp. “Sẽ không có nhiều ý nghĩa nếu một bên sau đó lại tiếp tục khởi động những cáo buộc đáng lẽ có thể được đưa ra trước đó”, bà nói.

Dù vậy, nhiều chuyên gia pháp lý đặt câu hỏi về tính hợp pháp của thỏa thuận, đặc biệt trong bối cảnh luật liên bang Mỹ cấm tổng thống hoặc các quan chức hành pháp can thiệp nhằm chấm dứt các cuộc thanh tra thuế của IRS.

IRS hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về điều khoản mới.

Thỏa thuận dàn xếp cũng bao gồm kế hoạch thành lập quỹ gần 1,8 tỷ USD nhằm bồi thường cho các cá nhân hoặc tổ chức bị cho là đã bị “vũ khí hóa” bởi các chính quyền trước đây. Quỹ này được cho là có thể mang lại lợi ích cho nhiều đồng minh của ông Trump, bao gồm cả những người liên quan vụ bạo loạn Đồi Capitol ngày 6/1/2021.

Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche, người ký bổ sung điều khoản mới, không đề cập nội dung này trong phiên điều trần trước Thượng viện. Ông chỉ cho biết ông Trump, gia đình và các công ty liên quan sẽ không nộp đơn xin nhận tiền từ quỹ trên.

Trong khi đó, Hạ nghị sĩ Richard Neal, thành viên Dân chủ cấp cao tại Ủy ban Thuế vụ Hạ viện, lên án gay gắt thỏa thuận và gọi đây là hành vi “tham nhũng”.

“Ông Trump đang biến chính phủ liên bang thành lá chắn bảo vệ cá nhân bằng cách khiến các vấn đề thuế của bản thân, gia đình và doanh nghiệp trở thành vùng cấm vĩnh viễn”, ông Neal viết trên mạng xã hội.

Một phát ngôn viên của Tập đoàn Trump Organization lại ca ngợi thỏa thuận, cho rằng đây là thông điệp lưỡng đảng rõ ràng chống lại việc sử dụng các cơ quan liên bang vì mục đích chính trị.

Hiện Bộ Tư pháp Mỹ tiếp tục giữ quan điểm về quỹ trên, song chưa giải thích cụ thể về lý do bổ sung điều khoản miễn điều tra thuế đối với ông Trump và gia đình vào phút chót.