Điều tác động lớn tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số của TPHCM

Theo bà Trương Thiết Hà, 4 điểm nghẽn lớn hiện nay gồm: Công tác quy hoạch, hạ tầng giao thông, đầu tư toàn xã hội và chuyển đổi số gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Về quy hoạch, bà Hà cho biết công tác lập và tổ chức triển khai quy hoạch trong giai đoạn trước đây chưa theo kịp yêu cầu phát triển thực tiễn, thiếu chiến lược dài hạn và chưa lấy con người làm trung tâm. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc các quy định pháp luật về đất đai chậm được sửa đổi, nguồn lực dành cho giải phóng mặt bằng còn hạn chế. Đặc biệt, sau khi sáp nhập ba địa phương, việc tổ chức điều chỉnh quy hoạch cục bộ, quy hoạch phân khu gặp nhiều khó khăn, thiếu sự thống nhất và đồng bộ trong không gian phát triển chung của TPHCM.

Đối với hạ tầng giao thông, dù thành phố đã chủ động đầu tư, nâng cấp nhiều tuyến đường và công trình quan trọng như vành đai 3, vành đai 4, mở rộng Quốc lộ 13 và các tuyến cao tốc dọc hành lang kinh tế trọng điểm song hệ thống giao thông hiện nay vẫn được đánh giá là quá tải, thiếu đồng bộ. Tình trạng ùn tắc thường xuyên xảy ra tại các cửa ngõ đô thị, nhất là vào giờ cao điểm, làm gia tăng chi phí logistics của doanh nghiệp, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân.

Công tác quy hoạch và hạ tầng giao thông đang là điểm nghẽn lớn đối với sự phát triển của siêu đô thị TPHCM. Ảnh: Duy Anh

Về đầu tư toàn xã hội, bà Hà cho biết tiến độ giải ngân đầu tư công còn chậm, mới đạt khoảng 78% kế hoạch vốn năm 2025. Việc huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân chưa tương xứng với quy mô nền kinh tế của thành phố.

Trong khi đó, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục tăng trưởng với những con số ấn tượng song mức độ lan tỏa và chuyển giao công nghệ cho khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế.

Riêng trong lĩnh vực chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, khu vực công đã ghi nhận một số kết quả ban đầu nhưng vẫn đối mặt với nhiều thách thức về thể chế, công nghệ và nguồn nhân lực. Nguồn lực dành cho khoa học công nghệ có tăng nhưng khuôn khổ pháp lý chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn, dẫn đến chậm giải ngân và ảnh hưởng đến việc triển khai các chủ trương lớn, trong đó có Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.

Bên cạnh việc chỉ rõ các điểm nghẽn, bà Trương Thiết Hà nhấn mạnh vai trò then chốt của yếu tố con người trong điều hành và tổ chức thực hiện mục tiêu phát triển. Theo đó, đội ngũ cán bộ khu vực công cần bảo đảm về phẩm chất, năng lực, uy tín, liêm chính và hiệu quả; đồng thời tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, áp dụng các mô hình quản trị hiện đại gắn với hệ thống đánh giá hiệu quả công việc (KPI). Đặc biệt, cần triển khai thực chất cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung theo tinh thần Nghị định 73 của Chính phủ.

Song song đó, TPHCM cần tiếp tục thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đào tạo, thu hút, đãi ngộ và giữ chân nhân tài trong các lĩnh vực then chốt; đồng thời hoàn thiện cơ chế thu hút trí thức Việt Nam ở nước ngoài tham gia trực tiếp vào các chương trình, dự án cụ thể của thành phố.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số vào năm 2030, bà Trương Thiết Hà cho biết: Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM đề xuất ba nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Thứ nhất là tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch và hạ tầng giao thông. Trong đó, thành phố sẽ xây dựng quy hoạch tổng thể TPHCM theo tinh thần Nghị quyết 260 của Quốc hội, bảo đảm sự thống nhất giữa quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch chung đô thị. Về giao thông, TPHCM sẽ ưu tiên phát triển mạng lưới giao thông tích hợp, tăng cường kết nối vùng và liên vùng; chuẩn bị khởi công và triển khai các tuyến metro, đường sắt đô thị cùng nhiều công trình trọng điểm.

Nhóm giải pháp thứ hai là đẩy mạnh các động lực tăng trưởng truyền thống gồm tiêu dùng, xuất khẩu và đầu tư. Thành phố sẽ chú trọng kích cầu tiêu dùng nội địa, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công với yêu cầu “đúng - trúng - nhanh - hiệu quả”, tận dụng lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do để đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, phát triển xuất khẩu tại chỗ thông qua du lịch, thương mại và dịch vụ.

Nhóm giải pháp thứ ba là tạo đột phá trong phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. TPHCM tập trung vào các ngành công nghệ chiến lược, có khả năng dẫn dắt tăng trưởng mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, công nghệ sinh học, an ninh mạng, dữ liệu lớn, phần mềm và nội dung số; triển khai Nghị quyết 57, hình thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc tế tại TP.HCM, triển khai chương trình “TPHCM - thành phố của các kỳ lân”, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế chia sẻ và kinh tế xanh.

Vân Sơn - Anh Nhàn