Điều trị ung thư máu: Bước tiến lớn của Trung tâm Huyết học – Truyền máu Nghệ An

Từ nỗi lo "ra Hà Nội điều trị" đến niềm tin ở tuyến tỉnh

Một buổi sáng đầu năm, anh Lê Văn Duẩn (35 tuổi, trú xã Minh Hợp, Nghệ An) rời rẫy cao su trong tình trạng mệt lả. Những cơn đau đầu, chóng mặt kéo dài khiến anh không thể tiếp tục công việc. Nghĩ là do lao động nặng, anh chủ quan. Đến khi cơ thể suy kiệt, anh mới đi khám tại Bệnh viện Đa khoa Tây Bắc Nghệ An.

Thăm khám cho bệnh nhân Lê Văn Duẩn trước lúc xuất viện.

Kết quả xét nghiệm máu cho thấy nhiều chỉ số bất thường, anh được chuyển xuống Trung tâm Huyết học – Truyền máu (HH-TM) Nghệ An. Tại đây, bác sĩ chẩn đoán anh mắc bạch cầu cấp dòng tủy (AML) – bệnh lý ác tính của hệ tạo máu, tiến triển nhanh, nguy cơ tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời.

Tin dữ khiến người đàn ông 35 tuổi lặng đi. Điều anh nghĩ đến không phải bản thân, mà là vợ và hai con nhỏ ở quê.

Trước đây, với nhiều bệnh nhân, ung thư máu gần như đồng nghĩa phải ra Hà Nội điều trị. Nhưng chi phí thuốc men, đi lại, ăn ở có thể lên tới hàng trăm triệu đồng – vượt quá khả năng của gia đình.

Trong hoàn cảnh đó, anh quyết định điều trị ngay tại Nghệ An – lựa chọn không chỉ vì kinh tế mà còn xuất phát từ niềm tin vào đội ngũ y bác sĩ tuyến tỉnh.

Chăm sóc bệnh nhân truyền hóa chất điều trị ung thư máu tại Trung tâm HH-TM Nghệ An.

Giành lại sự sống cho bệnh nhân

Theo BSCKI Nguyễn Như Thịnh, Trưởng khoa Bệnh máu tổng hợp I, Trung tâm HH-TM Nghệ An, AML là bệnh tiến triển nhanh, tiên lượng xấu nhưng nếu được điều trị đúng phác đồ, bệnh nhân có thể đạt lui bệnh hoàn toàn. Tuy nhiên, điều trị ung thư máu không đơn thuần là hóa trị.

Bên cạnh hiệu quả tiêu diệt tế bào ung thư, hóa chất cũng gây ra nhiều tác dụng phụ và biến chứng. Ngoài các biểu hiện thường gặp như mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, loét miệng, rụng tóc…, sau mỗi đợt điều trị, bệnh nhân bước vào giai đoạn ức chế tủy xương, kéo theo giảm sâu các dòng tế bào máu, đặc biệt là bạch cầu và tiểu cầu.

đó, cơ thể gần như mất khả năng chống đỡ trước nhiễm khuẩn, đồng thời đối mặt nguy cơ xuất huyết nặng bất cứ lúc nào. "Có những thời điểm, chỉ một nhiễm khuẩn nhỏ cũng có thể diễn tiến nặng. Bác sĩ và điều dưỡng phải theo dõi sát toàn trạng bệnh nhân, từng chỉ số huyết học để xử trí kịp thời", bác sĩ Thịnh cho biết.

Mỗi chu kỳ điều trị kéo dài từ 4 đến 6 tuần là một hành trình đầy rủi ro. Với anh Duẩn, những ngày đầu là chuỗi ngày kiệt quệ: sốt cao, ăn uống kém, cơ thể suy sụp nhanh chóng. Có thời điểm tiểu cầu giảm sâu, nguy cơ xuất huyết luôn thường trực.

Sau gần 1 tháng điều trị, các dòng tế bào máu trở về ngưỡng an toàn, anh Duẩn không còn phụ thuộc truyền máu liên tục.

Anh từng nghĩ mình khó vượt qua. Nhưng rồi, các chỉ số dần cải thiện theo từng ngày. Sau khoảng 20 ngày, bạch cầu và tiểu cầu phục hồi. Đến ngày thứ 25, các dòng tế bào máu trở về ngưỡng an toàn, anh không còn phụ thuộc truyền máu liên tục. Sức khỏe cải thiện, niềm tin dần trở lại.

"Chỉ cần còn cơ hội, tôi sẽ cố gắng để về với vợ con", anh Duẩn nói.

Được biết, đây là ca bệnh thứ hai mắc bệnh ung thư máu được điều trị thành công tại Trung tâm HH-TM Nghệ An.

Làm chủ xét nghiệm hiện đại, nâng cao chất lượng điều trị

Theo TTƯT, BSCKII Nguyễn Đình Khuê – Giám đốc Trung tâm HH-TM Nghệ An, để điều trị hiệu quả các bệnh lý huyết học ác tính tại địa phương, đơn vị đã có quá trình chuẩn bị bài bản trong nhiều năm, đầu tư đồng bộ cả về nhân lực và hệ thống kỹ thuật, trong đó xét nghiệm giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

TTƯT, BSCKII Nguyễn Đình Khuê – Giám đốc Trung tâm HH-TM Nghệ An phát biểu tại buổi làm việc với Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương về điều trị ung thư máu cho bệnh nhân.

Đội ngũ bác sĩ được đào tạo tại các bệnh viện tuyến trung ương như Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương, Bệnh viện Trung ương Huế… Trong quá trình triển khai, Trung tâm thường xuyên nhận được sự hỗ trợ chuyên môn, duy trì hội chẩn với các chuyên gia đầu ngành.

Hiện Trung tâm đã triển khai nhiều kỹ thuật xét nghiệm chuyên sâu như: hệ thống xét nghiệm huyết học tự động thế hệ mới; miễn dịch dòng chảy (Flow Cytometry) giúp phân loại chính xác các thể bệnh bạch cầu; xét nghiệm sinh học phân tử (PCR) phát hiện các đột biến gen liên quan đến bệnh lý huyết học; cùng với đó là kỹ thuật NAT (Nucleic Acid Testing) trong sàng lọc máu, giúp phát hiện sớm các tác nhân lây truyền qua đường máu.

Bên cạnh đó, các kỹ thuật chọc hút tủy xương, sinh thiết tủy cũng được triển khai thường quy tại chỗ, góp phần rút ngắn thời gian chẩn đoán và điều trị. "Chẩn đoán chính xác là nền tảng để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Việc làm chủ các kỹ thuật xét nghiệm hiện đại giúp chúng tôi không còn phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến trên như trước đây", bác sĩ Khuê cho biết.

Không chỉ dừng lại ở chẩn đoán, kiểm soát nhiễm khuẩn trong quá trình điều trị được xác định là yếu tố then chốt. Bệnh nhân sau hóa trị gần như mất khả năng tự bảo vệ, vì vậy môi trường điều trị phải đảm bảo vô khuẩn nghiêm ngặt, từ buồng bệnh đến quy trình chăm sóc.

"Điều trị ung thư máu không chỉ là thuốc. Nếu kiểm soát nhiễm khuẩn không tốt, bệnh nhân có thể tử vong ngay cả khi đáp ứng hóa trị", BS Khuê nhấn mạnh.

Trung tâm Huyết học – Truyền máu Nghệ An làm việc với Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương về triển khai điều trị ung thư máu cho bệnh nhân.

Thực tế cho thấy, điều trị tại tuyến tỉnh mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Người bệnh được hưởng đầy đủ bảo hiểm y tế, giảm đáng kể chi phí đi lại, ăn ở. Quan trọng hơn, họ có gia đình bên cạnh – yếu tố tinh thần giúp duy trì điều trị lâu dài.

Hướng tới mục tiêu ghép tế bào gốc tạo máu

Không dừng lại ở điều trị hóa chất, Trung tâm Huyết học – Truyền máu Nghệ An đang từng bước chuẩn bị các điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất để tiến tới triển khai ghép tế bào gốc tạo máu tự thân – một trong những kỹ thuật chuyên sâu trong điều trị ung thư máu.

Năm 2025, Trung tâm đã thực hiện hơn 2.000 lượt điều trị các bệnh về máu; dự kiến năm 2026 sẽ vượt 4.000 lượt, trong đó có nhiều ca bệnh phức tạp. Những con số này cho thấy năng lực điều trị của tuyến tỉnh đang từng bước được nâng cao, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Từ thực tế này có thể thấy một thay đổi rõ nét trong tư duy điều trị: nhiều bệnh lý huyết học ác tính đã có thể được điều trị hiệu quả ngay tại địa phương, thay vì phải chuyển tuyến như trước.

Những kết quả này có được từ sự nỗ lực của tập thể Ban Giám đốc và đội ngũ y bác sĩ, cùng với sự quan tâm, hỗ trợ chuyên môn từ Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương và sự chỉ đạo sát sao của Sở Y tế Nghệ An trong định hướng phát triển kỹ thuật chuyên sâu. Đây là nền tảng quan trọng giúp đơn vị từng bước nâng cao năng lực, tiệm cận với trình độ của các trung tâm lớn.

Hiện Trung tâm HH-TM Nghệ An đã triển khai nhiều kỹ thuật xét nghiệm chuyên sâu, hỗ trợ chẩn đoán, điều trị các bệnh lý về máu.

Trong bối cảnh số lượng bệnh nhân mắc các bệnh lý huyết học ác tính ngày càng gia tăng, việc Nghệ An làm chủ kỹ thuật điều trị ung thư máu và hướng tới ghép tế bào gốc tạo máu mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Không chỉ giúp người bệnh được điều trị ngay tại quê nhà, giảm chi phí, giảm áp lực tâm lý, mà còn góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến trung ương.

Chặng đường phía trước còn nhiều thử thách, nhưng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, quyết tâm cao và sự đồng hành từ tuyến trên, mục tiêu triển khai ghép tế bào gốc trong thời gian tới hoàn toàn có cơ sở để trở thành hiện thực.

Thành công bước đầu này không chỉ là dấu mốc của một đơn vị y tế, mà còn mở ra hy vọng mới cho hàng nghìn bệnh nhân và gia đình trên mảnh đất Bắc Trung Bộ.