Dinh dưỡng hôm nay, tầm vóc ngày mai

Điều kiện kinh tế khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo cao, sinh kế chưa ổn định... là những nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng bữa ăn của nhiều gia đình. Ở vùng sâu, vùng xa, không ít trẻ em chưa được tiếp cận đầy đủ với chế độ ăn cân đối, thiếu các nhóm thực phẩm giàu đạm và vi chất cần thiết cho sự phát triển. Thống kê của Sở Y tế, tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em trên địa bàn tỉnh vẫn ở mức cao so với bình quân chung của cả nước; trong đó, trẻ dưới 5 tuổi chiếm 25,9%, trẻ từ 5 đến dưới 16 tuổi 26,8%. Đáng chú ý, tỷ lệ thiếu máu ở nữ học sinh tại một số trường THCS lên tới 18,7%, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, khả năng tập trung và kết quả học tập.

Thường xuyên kiểm tra thể trạng trẻ em giúp phát hiện sớm nguy cơ suy dinh dưỡng, thiếu vi chất và các vấn đề về sức khỏe.

Để từng bước cải thiện tình trạng sức khỏe trẻ em, hàng năm các cấp, ngành, địa phương trong tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp cải thiện dinh dưỡng, nâng cao thể trạng, tầm vóc cho trẻ. Tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các trạm y tế thường xuyên phối hợp với hội, đoàn thể tổ chức truyền thông, hướng dẫn kỹ năng nuôi con đúng cách, theo dõi biểu đồ tăng trưởng, tư vấn chế độ ăn phù hợp với điều kiện thực tế từng hộ gia đình.

Ở cấp tỉnh, cơ quan y tế triển khai đồng bộ nhiều hoạt động chăm sóc dinh dưỡng thông qua huy động hiệu quả các nguồn lực từ ngân sách địa phương, chương trình mục tiêu quốc gia. Từ năm 2024 đến nay, tổng kinh phí phân bổ cho hoạt động chăm sóc dinh dưỡng bà mẹ và trẻ em trên địa bàn tỉnh hàng chục tỷ đồng. Nguồn lực này được sử dụng để đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ y tế cơ sở; xây dựng, nhân rộng mô hình chăm sóc dinh dưỡng cộng đồng; hỗ trợ bổ sung vi chất cho bà mẹ và trẻ nhỏ; tổ chức truyền thông thay đổi hành vi và tăng cường giám sát, đánh giá hiệu quả triển khai chương trình.

Các cơ sở giáo dục thường xuyên tổ chức hoạt động trải nghiệm để học sinh nhận biết, hiểu đúng về dinh dưỡng hợp lý.

Ông Mai Hoàng Hà, Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết: Nâng cao chất lượng bữa ăn, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và tăng cường giáo dục dinh dưỡng trong trường học là những giải pháp quan trọng góp phần cải thiện thể trạng, nâng cao sức khỏe, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Do vậy, công tác chăm lo dinh dưỡng cho trẻ em cần được thực hiện thường xuyên, lâu dài với sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế, giáo dục, gia đình và cộng đồng.

Chuyên gia dinh dưỡng Viện Dinh dưỡng quốc gia chia sẻ tầm quan trọng của dinh dưỡng học đường tại Trường Phổ thống DTBT Tiểu học Bản Bua (xã Búng Lao).

Bên cạnh nguồn lực trong nước, các chương trình hỗ trợ từ nguồn viện trợ quốc tế, như: UNICEF Việt Nam, Tổ chức Tầm nhìn thế giới, World Vision International tại Việt Nam và nhiều đối tác phát triển khác đang góp phần quan trọng nâng cao chất lượng chăm sóc dinh dưỡng, cải thiện điều kiện sống, học tập cho trẻ em trên địa bàn. Đơn cử cuối tháng 1/2025, Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Tổ chức World Vision International tại Việt Nam tổ chức sự kiện dinh dưỡng học đường tại Trường Phổ thông DTBT Tiểu học Bản Bua (xã Búng Lao) với thông điệp “Trường học khỏe mạnh - Tương lai tươi sáng”.

Học sinh Trường Phổ thông DTBT Tiểu học Bản Bua tìm hiểu kiến thức về dinh dưỡng, vệ sinh cá nhân, vệ sinh an toàn thực phẩm.

Trong khuôn khổ chương trình, nhiều hoạt động truyền thông, tư vấn chăm sóc dinh dưỡng học đường, hướng dẫn xây dựng bữa ăn học đường hợp lý, bảo đảm an toàn thực phẩm và cân đối các nhóm chất thiết yếu cho học sinh tiểu học, đặc biệt là học sinh bán trú được tổ chức thực hiện. Học sinh tham gia giao lưu, tìm hiểu kiến thức về dinh dưỡng, vệ sinh cá nhân và vệ sinh an toàn thực phẩm, góp phần hình thành thói quen ăn uống khoa học, lối sống lành mạnh ngay từ lứa tuổi học đường.

Bữa ăn đủ dinh dưỡng và cân đối các nhóm chất cần thiết cho học sinh tiểu học.

Chia sẻ tại sự kiện, bà Trần Phương Thảo, Khoa Dinh dưỡng học đường, Viện Dinh dưỡng quốc gia cho biết: Cải thiện bữa ăn học đường cần bắt đầu từ việc chuẩn hóa hướng dẫn phù hợp với vùng miền, lứa tuổi và điều kiện thực tế của nhà trường, đồng thời thúc đẩy các mô hình sử dụng thực phẩm địa phương an toàn, bền vững. Giáo dục dinh dưỡng trong trường học cần được tăng cường, giúp học sinh hình thành thói quen ăn uống lành mạnh ngay từ sớm và duy trì sức khỏe lâu dài.

Cán bộ y tế cho học sinh Trường Mầm non Hoa Mai (phường Điện Biên Phủ) uống vitamin A định kỳ.

Chương trình chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời cũng là một trong những giải pháp phòng, chống suy dinh dưỡng bà mẹ, trẻ em, nâng cao tầm vóc người Việt. Hàng năm, ngành y tế tỉnh đã tập trung hỗ trợ phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú và trẻ dưới 24 tháng tuổi, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Công tác truyền thông được tăng cường, trong đó nhấn mạnh tầm quan trọng của khám thai định kỳ, nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và chế độ ăn bổ sung hợp lý theo từng giai đoạn phát triển.

Hưởng ứng Ngày Vi chất dinh dưỡng năm 2025, toàn tỉnh có gần 100% trẻ từ 6 - 60 tháng tuổi được bổ sung vitamin A; trên 98% trẻ từ 24 - 59 tháng tuổi được tẩy giun... qua đó góp phần quan trọng cải thiện tình trạng thiếu vi chất, tăng cường sức đề kháng và nâng cao thể trạng cho trẻ.

Quang Long